मुर्लीमा एैलानी जग्गा कब्जा गरी पक्की घर निर्माण – महानगरपालिका मौन

बीरगंज महानगरपालिकाको लापरवाहीको कारण लाखौंको सार्वजनिक अचल सम्पति व्यक्तिले हडपेका छन् । वीरगंज महानगरपालिका वडा नम्बर १२ मुर्ली स्थित शिवनगर टोल निवासी स्थानिय विरेन्द्र प्रसाद यादवले कित्ता नम्बर १०४ को झण्डै १७ धुर बाटो सहितको एैलानी जग्गा कब्जा गरी पक्की घर, धारा, पर्खाल निर्माण गरेपछि स्थानिय वासिन्दाले महानगरपालिकामा उजुरी दिएका थिए ।

ओम आश्रम श्रीपुरमा एकैसँग तीन वटा कलेज कारवाही कसले गर्ने

कम्तीमा कलेज र कलेज विच दुरी ५ सय मिटर हुने पर्ने प्रवधान महानगरपालिकाले अनुमोदन गरेको भए पनि एकै ठाउँमा तीन वटा कलेजहरु पनि खुलेको देखिन्छ । एकै ठाउँमा खुलेका कलेजहरुले समेत प्रचार प्रसार गरी विद्यार्थी लोभ्याउँन थालेका छन् ।

ट्राफिक नियम पालना नगरेका चालकलाई चकलेट खुवाउँदै प्रहरी(फोटो फिचर सहित )

जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय पर्सा, वडा प्रहरी कार्यालय श्रीपुर र सामुदायिक प्रहरी सेवा केन्द्र श्रीपुरको समन्वयमा आज वीरगञ्जको घण्टाघर चौकमा ट्राफिक नियम पालना नगरेका चालकलाई प्रहरीले चकलेट खुवाउँदै ट्राफिक नियमबारे अवगत गराइएको थियो ।

समाचार

ओम आश्रम श्रीपुरमा एकैसँग तीन वटा कलेज कारवाही कसले गर्ने

वीरगंज ८ असार एसईईको परिक्षा फल आउँनु अब केहि दिन वाकी रहदा वीरगन्जमा रहेका कलेजहरुले विभिन्न प्रभोलभन देखाई रहेको तथा आर्कशक विज्ञापनहरु प्रकाशन,प्रशारण गरी विद्यार्थीहरुलाई आफनो कलेज तिर तान्न जुटि सकेका छन् । तर विद्यार्थीहरुको भविष्यसँग नै खेलवाड गर्ने गरी दाम कमाउँनका लागि सरकारी नियमहरुको धज्जी उडाएर खुलेका कलेजहरुलाई समेत वीरगंज महानगरपालिकाले कारवाहीको दायरामा ल्याउँन सकेको छैन् । कम्तीमा कलेज र कलेज विच दुरी ५ सय मिटर हुने पर्ने प्रवधान महानगरपालिकाले अनुमोदन गरेको भए पनि एकै ठाउँमा तीन वटा कलेजहरु पनि खुलेको देखिन्छ । एकै ठाउँमा खुलेका कलेजहरुले समेत प्रचार प्रसार गरी विद्यार्थी लोभ्याउँन थालेका छन् । सरकारले प्लस टु सम्मको पठनपाठन विद्यालय स्थरमै लागु गरे पछि पनि कतिपय कलेजहरुले आफनो कलेजको नाम राखेर प्रचार प्रसार गरी रहेको छ । विद्यालयको लाइसेन्स लिएर चलाउँने कलेजहरुको हकमा पनि महानगरपालिकाले कम्तीमा एकै वार्ड मा राख्नु पर्ने व्यावस्था गरेको भए पनि धेरै कलेजहरुले यस पालना नगरेको देखिन्छ । एकै वार्डमा आधा दर्जन कलेजहरु रहेको उदारहणहरु वीरगंजमा देखिएको छ । वीरगंजको ओम आश्रम श्रीपुरमा एकैसँग तीन वटा कलेजले प्लस टु कक्षा संचालनको तयारी गरेको भए पनि वीरगंज महानगरपालिका मुख दर्शक बनेको छ । विद्यालयको नामको सट्टा आफ्नो कलेजको नाम लेखेर वोर्ड झुण्डयाउँने कलेजहरुलाई समेत नगरपालिकाले कारवाही गर्न सकेको छैन् । नियम उल्लघंन गर्ने कलेजलाई परिपत्र गरिएको नपा जनाउँदै प्रहरीको सहयोग लिएर भए पनि नियम पालना गर्ने वताए पनि सो कार्यले अहिले सम्म गती लिन नसकेको एक कलेजका संचालके वताए । वीरगंज महानगरपालिकाले नियम उल्लघंन गर्ने त्यसता कलेज र विद्यालयहरुलाई कारवाही गर्ने वताए पनि कुनै कलेज विद्यालयहरुलाई अहिले सम्म कारवाही गरिएको देखिएको छैन् ।

मुर्लीमा एैलानी जग्गा कब्जा गरी पक्की घर निर्माण – महानगरपालिका मौन

वीरगंज ८ असार बीरगंज महानगरपालिकाको लापरवाहीको कारण लाखौंको सार्वजनिक अचल सम्पति व्यक्तिले हडपेका छन् । वीरगंज महानगरपालिका वडा नम्बर १२ मुर्ली स्थित शिवनगर टोल निवासी स्थानिय विरेन्द्र प्रसाद यादवले कित्ता नम्बर १०४ को झण्डै १७ धुर बाटो सहितको एैलानी जग्गा कब्जा गरी पक्की घर, धारा, पर्खाल निर्माण गरेपछि स्थानिय वासिन्दाले महानगरपालिकामा उजुरी दिएका थिए । स्थानिय रामबाबु शर्मा, पुरुषोत्तम उपाध्याय, उत्तम साह लगायतका व्यक्तिहरुले निज यादवले सार्वजनिक जग्गा अतिक्रमण गरेको भन्दै महानगरपालिका उजुरी दिएपछि महानगरपालिकाले आवश्यक कारवाहीका लागि नगरप्रहरी, स्थानिय प्रशासन तथा प्रहरी खटाएर गैर कानुनी रुपमा निर्माण गरिएको पर्खाल, धारा, शौचालय, भत्काई कारवाही गर्न लिखित रुपमा प्रतिबद्धता जनाएपनि महानगरपालिकाले हाल सम्म कुनै काम नगरेपछि लाखौंको सार्वजनिक सम्पति व्यक्तिको नाममा पुगेको छ । स्थानिय वासिन्दाले यादवको गैर कानुनी कार्यको विरोध गर्दै महानगरपालिकाले पनि अतिक्रमण हटाउन ध्यान नदिएपछि संचारमाध्यममा आफूहरु आएको स्थानिय रामबाबु शर्माले बताउनु भयो । महानगरपालिकाको कार्य प्रति आफू पनि असन्तुष्ट रहेको वीरगंज वडानम्बर १२ का वडा सदस्य रमेश प्रसाद साह कानुले बताउनु भयो ।

निर्वाचन र सरकार गठनपछी जनताले अब राहत पाउनुपर्छ -मुख्यमन्त्रि राउत

वीरगन्ज ८ असार प्रदेश नम्बर २ का मुख्यमन्त्रि लालबाबु राउत गद्दीले तिन तहको निर्वाचन र सरकार गठनपछी जनताले राहत पाउनुपर्ने बताएका छन् । तन्नेरी चासो र पिजे क्लब काठमाडौँको आयोजनामा वीरगंजको घण्टाघरमा आयोजित फोटो प्रदर्शनी कार्यक्रम बोल्दै मुख्य मन्त्रि गद्दीले उनले स्थानीय, प्रदेश र संघ मिलेर मुलकलाई समृद्ध बनाउन यस्ता कार्यक्रमहरुले थप बल मिल्ने बताएका थिए । ‘हामी नविर्सौ’ शिर्षक दिईएको उक्त फोटो प्रदर्शनीमा मुख्यमन्त्रि लालबाबु राउत गद्दीले हामी जनताका हरेक दुःखमा अगाडी बढ्नुपर्ने यस कार्यक्रमले कर्तव्य बोध गराएको छ, जनताका सेवक भएर हामी जनताको सुख दुःखमा हरपल अगाडी बढ्ने र ति प्राकृतिक प्रकोप, दुखदायी पिडा लगायतका समस्यामा सरकार मलहम लगाउने काम गर्ने धारणा राखेका थिए । फोटो प्रदर्शनी कार्यक्रममा मधेश आन्दोलन, नाका बन्दी, महाभुकम्प, बाढी पहिरो, दैनीकि अभाव, पेट्रोलियम पदार्थको हाहाकार लगायत संविधान निर्माण, स्थानीय, प्रदेश र सासदको निर्वाचन लगायतको जनतासंग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने विषयवस्तुहरु राखिएको तन्नेरी चासोका संयोजक शिवानाथ यादवले बताए । कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ पर्सा शाखाका अध्यक्ष श्याम बन्जार,नेविसंघका अध्यक्ष दिलिप राज कार्की, नेपाल रेडक्रस सोसाईटि पर्साका सभापति फुलमहम्मद मिया, उधोग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष सुबोध गुप्ता, नेपाल फोटो पत्रकार महासंघका पुर्व केन्द्रिय उपाध्यक्ष राम सरार्फ लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रमको सहजिकरण शिवनाथ यादवले गरेका थिए ।

ट्राफिक नियम पालना नगरेका चालकलाई चकलेट खुवाउँदै प्रहरी(फोटो फिचर सहित )

वीरगन्ज ८ असार वडा प्रहरी कार्यालय श्रीपुर वीरगन्ज र सामुदायिक प्रहरी सेवा केन्द्र श्रीपुरले टोल टोलमा प्रहरी अभियान कार्यक्रम अन्र्तगत आज वीरगन्जको घण्टाघर स्थित ट्राफिक नियम सम्बधी जनचेतना फैलाउन अनौठो उपाय अपनाइएको छ । जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय पर्सा, वडा प्रहरी कार्यालय श्रीपुर र सामुदायिक प्रहरी सेवा केन्द्र श्रीपुरको समन्वयमा आज वीरगञ्जको घण्टाघर चौकमा ट्राफिक नियम पालना नगरेका चालकलाई प्रहरीले चकलेट खुवाउँदै ट्राफिक नियमबारे अवगत गराइएको थियो । अभियानका क्रममा ट्राफिक नियम उल्घन गरेका सर्वसाधारण चढ्ने गाडी देखि प्रमुख जिल्ला अधिकारी चढ्ने गाडीका चालक र प्रहरीलाई पनि ट्राफिक नियम उल्घन गरे बापत चकलेट खुवाइएको थियो ।

बैंक र व्यापारीको ४ करोड लिएर मुकेश साह तेली बेपत्ता

वीरगन्ज ८ असार करोडौं रुपैयाँ ऋण लिएर वीरगंजका किराना व्यवसायी मुकेश साह तेली तीन साता देखि परिवारसहित वेपत्ता भएका छन् ।वीरगंज घण्टाघर नजिक किराना समानको थोक व्यापारगर्दै आएका मुकेश गत जेठ २० गते देखि परिवारसहित सम्पर्कविहिन बनेका हुन्।उनी वेपत्ता भएपछि उनले बैंक र व्यवसायीहरुबाट लिएको करोडौ रुपैयाँ डुब्ने सम्भावना बढेको छ । अविनाश किराना पसलका सञ्चालक मुकेशलार्इ ग्लोबल आइएमई बैंक वीरगंज शाखाले१ करोड ३० लाख र वीरगंजका करिब ५० भन्दा बढी व्यवसायीको ३ करोड गरी साढे ४ करोडको ठगी मुद्दामा पर्सामा उजुरी पनि परेको छ ।पर्सा प्रहरी उनको खोजी गरिरहेको छ। पर्साका प्रहरी उपरीक्षक रेवती ढकालले मुकेशको खोजी कार्य तीब्र पारिएको बताए। बैंकले गत जेठ २७ गते मुकेशले सञ्चालन गरेको ८ वटा पसलमा सिलबन्दी गरेको छ।बैंकका वीरगंजका शाखाका प्रबन्धक शशिम कर्माचार्यले बैंकको ऋण लिएर मुकेश फरार भएको पुष्टि गरे ।‘अहिले धेरै भन्न मिल्दैन,’उनले भने,‘तर हाम्रो ऋण उठने सम्पति छ।उसको सबै पसलमा सिलबन्दी गरेर ३५ दिने सूचना निकाली सकेका छौं ।

पर्सा जिल्लाका स्थानीय तह र सुरक्षा निकाय समन्वय गरेर अघि बढ्ने

वीरगञ्ज ७ असार पर्सा जिल्लाका स्थानीय तह र सुरक्षा निकाय समन्वय र सहकार्य गरेर अघि बढ्नका लागि स्थानीय तह सञ्चालनमा सुरक्षा निकायले सहयोग नगरेको गुनासो आइरहेको समयमा दुवै निकायबीच सहकार्य तथा समन्वय कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने बारेमा आयोजित छलफलमा त्यस्तो प्रतिबद्धता आएको हो । छलफलमा सार्वजनिक सम्पत्तिहरुको सुरक्षा तथा संरक्षण, सभा समारोह, परम्परा तथा जात्रा चाडपर्वको सुरक्षा व्यवस्थापन, सवारी साधान पार्किङ्ग व्यवस्थापन, विपद व्यवस्थापन, अपराध अनुसन्धान तथा नियन्त्रण (घटनास्थल सुरक्षा, मुचुल्का तयारी, म्याद तामेली, सुरक्षा सचेतना आदि) मदिरा तथा लागूपदार्थ नियन्त्रण, सामाजिक कुरीति र अन्धविश्वासको अन्त्य गर्ने गराउने, बेवारिस वा असहाय व्यक्तिहरुलाई औषधि उपचार, असहाय वा बेवारिस व्यक्तिको मृत्यु भएमा निजको दाहसंस्कार, कुटपिट, झैझगडा तथा अन्य विवादहरुको मेलमिलाप, विभिन्न समुदायवीच सामाजिक सदभाव र सौहर्दता कायम राख्ने, जेष्ट नागरिक, अपाङ्गता तथा असक्त भएका व्यक्ती, सडक बालबालिका, अनाथ, मानसिक असन्तुलन भएका व्यक्तिहरुको व्यवस्थापन लगायतका विषयमा छलफल भएको प्रहरी उपरीक्षक रेवती ढकालले जानकारी दिए । पर्सा जिल्लामा रहेका १४ वटै स्थानीय तहका प्रमुख, उपप्रमुख, जिल्लाका सबै प्रहरी युनिटका प्रमुख तथा प्रतिनीधिको सहभागितामा कार्यक्रम भएको थियो । दुवै निकायको काम कारवाही संचालनमा स्थानीय जनप्रतिनिधि र प्रहरी बीचको सामन्जस्यता कायम गराउने उद्देश्यले नै छलफलको आयोजना गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साले जनाएको छ ।

सङ्घीयतामा प्रादेशिक अन्तरसम्बन्ध-ओमप्रकाश खनाल

सङ्घीयता कार्यान्वयनमा आएसँगै यसको व्यवस्थापनमा स्रोतसाधनको सकस सतहमा देखिन थालेको छ । प्रदेश सरकारको आर्थिक र कानूनी अधिकारको दायरा अस्पष्टमात्र छैन, यसमा प्रश्न उठ्न थालेको छ । सङ्घ र प्रदेश सरकारले आगामी वर्षको आयव्यय खाका सार्वजनिक गरिसके पनि स्रोतको प्रबन्ध र परिचालनमा अन्तर्विरोधको कमी छैन । सङ्घीय सरकारले प्रदेशलाई न्यून बजेट छुट्याएर सङ्घीयताविरोधी चरित्र प्रदर्शन गरेको आरोप लागेको छ । नेतृत्वले छरेको समृद्धि सपना र रूपान्तरणको सामथ्र्यबीचको बेमेल असन्तुष्टिको उत्पादक बनेको छ । आर्थिक स्रोतको पहिचान, बाँडफाँट र परिचालनका पूर्वाधार निर्माणसँगै प्रदेशस्तरीय सहकार्य लक्षित समृद्धिको आधार बन्न सक्छ । सङ्घीयतामा अन्तप्र्रदेश साझेदारीले आर्थिक अभिवृद्धिलाई सघाउने सम्भावना भएर पनि यसमा अहिलेसम्म ताŒिवक बहससमेत हुन पाएको छैन ।
समृद्धि र पूर्वाधारको अङ्क गणित : विभिन्न अध्ययनले प्रदेशबीचको आर्थिक सामर्थ्यको विविधिता र विषमतालाई उजागर गरेका छन् । सरकारले हालै सार्वजनिक गरेको आर्थिक सर्वेक्षण २०७४/७५ ले ३ नम्बर प्रदेशको मानवीय विकासलाई सबैभन्दा अगाडि देखाएको छ । राष्ट्रिय औसत सूचक शून्य दशमलव ४९० रहेकोमा प्रदेश ३ को शून्य दशमलव ५४३ देखिन्छ । त्यसपछि क्रमशः ४, १, ५, ७ र कर्णाली प्रदेश छन् । शून्य दशमलव ४२१ सहित २ नम्बर प्रदेश विकास सूचकको पुछारमा छ । ३ नम्बर प्रदेश विकासका औसत आयाममा तुलनात्मक अगाडि हुनु केन्द्रीकृत विकास अभ्यासको उपज हो । औसत साक्षरता ५९ दशमलव ५ प्रतिशतमा १ र ३ नम्बरमा राष्ट्रिय दरभन्दा बढी देखिन्छ । २ नम्बर प्रदेशमा सबैभन्दा न्यून ४० दशमलव ९ प्रतिशत छ । विकासका अधिकांशमा सूचकमा पछाडि देखिएको कर्णाली प्रदेशले शिक्षामा २ नम्बरलाई पछाडि छोडेको छ । कर्णालीको सापेक्ष अविकासमा भौगोलिक विकटतालाई एउटा कारण मानिराख्दा सुगम प्रदेशका रूपमा चिनिएको २ नम्बर प्रदेश पनि विकासमा पछि परेको छ । भौतिक पूर्वाधारमा समेत ३ नम्बर प्रदेशले अन्य प्रदेशलाई उछिनेको छ । सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार कुल ५८ हजार ३ सय ९८ किलोमीटर (किमी) स्थानीय सडकमध्ये यो प्रदेशमामात्रै १४ हजार ९ सय किमी पर्छ । भूबनोटका आधारमा सडक विस्तारमा सहज मानिने तराईका ८ जिल्ला समेटेको २ नम्बर प्रदेशमा ५ हजार ६ सय ९५ किमीमात्रै छ । ११ हजार ८ सय ९९ किमी सडकसहित १ नम्बर प्रदेश दोस्रोमा छ । सबैभन्दा कम कर्णालीमा २ हजार ६ सय ७ किमी देखिन्छ भने ४, ५ र ७ मा क्रमशः १० हजार ९ सय ७०, ८ हजार ६ सय ३ र ३ हजार २ सय ७४ किमीको सरकारी तथ्याङ्क छ । अहिले कुल ९९० मेगावाट विद्यत् उत्पादन भइरहेको आँकडा ऊर्जा तथा जलस्रोत र सिँचाइ मन्त्रालयसित छ । योमध्ये सबैभन्दा बढी ४ सय ७७ मेगावाट ४ नम्बर प्रदेशमा उत्पादन हुन्छ । २ नम्बर प्रदेशमा विद्युत् उत्पादन शून्य छ । २४ हजार मेगावाटको सम्भाव्यता भएर पनि कर्णालीमा उत्पादन छैन । १, ३, ५ र ७ मा क्रमशः १ सय १३, ३ सय ३८, २१ र ३८ मेगावाट उत्पादन भइराखेको छ । यो सरकारी तथ्यबाटै जलविद्युत्को सम्भाव्यता दोहन हुन नपाएको स्पष्ट हुन्छ । भौगोलिक र सरोकारका भौतिक पूर्वाधारमा अगाडि भएर पनि २ नम्बर प्रदेशलाई औद्योगिकीकरणमा अन्य प्रदेशले उछिनेका छन् । नेपाल राष्ट्र बैङ्कले हालै सार्वजनिक गरेको अध्ययन प्रतिवेदनले सबैभन्दा बढी उद्योग ३ नम्बर प्रदेशमा देखाएको छ । उद्योग विभागको तथ्याङ्कअनुसार यो प्रदेशमा ४ हजार ९ सय ६१ उद्योग दर्ता छन् । २ नम्बरमा ४ सय ९१ मात्र छन् । कुल ७ हजार ३ सय ३४ उद्योगमा १ नम्बर प्रदेशमा ६ सय ७३, ४ मा ५ सय ५६, प्रदेश ५ मा ५ सय ८ र ७ नम्बर प्रदेशमा १ सय ७ ओटा दर्ता छन् । कर्णालीमा भने ३८ ओटा उद्योगमात्रै खुलेको तथ्याङ्क उद्योग विभागसँग छ । वैदेशिक लगानीका उद्योगसमेत ३ नम्बरमै बढी छन् । यो प्रदेशमा यस्ता उद्योगको सङ्ख्या ३ हजार ४ सय ४२ छ भने २ नम्बरमा १ सय ३० ओटामात्र छन् । वैदेशिक लगानीमा खुलेका कुल ४ हजार २ सय ७३ उद्योगमध्ये सबैभन्दा कम कर्णालीमै छन् । यो प्रदेशमा २२ ओटा उद्योगमा वैदेशिक लगानी भित्रिएको तथ्याङ्क विभागसित छ । सम्भाव्यताका स्रोत : जलविद्युत्, खाद्यान्न, उद्योग, व्यापार, शिक्षा र पर्यटन १ नम्बर प्रदेशको समृद्धिका आधार हुन् । पहाडी जिल्ला पर्यटन र जलविद्युत्का लागि सम्भाव्य मानिन्छन् । तराई क्षेत्रमा उद्योग, व्यापार र खाद्यान्न फस्टाउन सक्छ । मानवीय विकासमा पछि परेको २ नम्बर प्रदेशमा पनि स्रोतको कमी छैन, अभाव त्यसलाई कसरी आयमा रूपान्तरण गर्ने भन्ने दूरदृष्टिको मात्र हो । कृषि यो प्रदेशको मूल आधार हो । मुलुककै मुख्य नाकासित जोडिएको वीरगञ्ज उद्योग र व्यापारको उर्वर क्षेत्रमात्र होइन, आपूर्तिको केन्द्र हो । राजधानी जनकपुरलाई पर्यटकीय केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने पर्याप्त सम्भाव्यता प्रकट भइराखेका छन् । गरीबीमा अगाडि र मानवीय विकासमा पछाडि रहेको कर्णाली प्राकृतिक स्रोतमा धनी प्रदेश हो । प्राकृतिक सुन्दरताले भरिएको यो प्रदेशमा २४ हजार मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्न सकिने अध्ययनले देखाएका छन् । जडीबुटीमा यो प्रदेश प्रख्यात छ । यति भएर पनि विकासमा यो प्रदेश पुछारमा छ । ३ नम्बर प्रदेशले केन्द्रिकृत र अहिले परिवर्तित सङ्घीय राजधानीलाई समेट्नुले अन्य प्रदेशको तुलनामा आर्थिक र सामाजिक विकासमा अगाडि छ । उद्योग, व्यापार र उपभोगको मुख्य बजार यो प्रदेशले पर्यापर्यटन र जलविद्युत उत्पादनको सम्भाव्यतालाई पनि बाक्लै समेटेको छ । ३ दर्जनभन्दा बढी जलविद्युत्का योजना यो प्रदेशमा छन् । ४ नम्बर प्रदेश प्राकृतिक सुन्दरतामा अगाडि छ । जलविद्युत् यो प्रदेशको आर्थिक अभिवृद्धिको अर्को आधार हो । ५ नम्बरमा खाद्यान्न, उद्योग र पर्यटनलाई मुख्य स्रोत मानिएको छ । सुदूरपश्चिमअवस्थित ७ नम्बर जलस्रोत, जडीबुटी र पर्यटनको सम्भाव्यता बोकेर पनि गरीबी र अविकासमा पिल्सिएको प्रदेशका रूपमा परिचित छ । सबैभन्दा बढी ३३ हजार मेगावाट जलविद्युत् उत्पादनक्षमता यो प्रदेशले राख्छ । तर, उपयोगको धरातल कसैबाट लुकेको विषय भने होइन । सहकार्यका आधार : सङ्घीयताको सञ्चालन र लक्षित आर्थिक अभिवृद्धिका निम्ति स्रोतको सकस खेपिराख्दा प्रदेशहरूमा विद्यमान उल्लिखित सम्भाव्यताको दोहनमा अन्तरप्रदेश सम्बन्धले व्यवस्थान सहज हुन सक्छ । जलविद्युत्को सम्भावनामा अग्रस्थानमा रहेका कर्णाली र ७ नम्बर जनशक्तिमा पछाडि छन् । जनसङ्ख्या अधिक भएर पनि आर्थिक र सामाजिक विकासमा पछाडि रहेको २ नम्बर प्रदेशले ती प्रदेशसित दक्ष जनशक्ति आपूर्तिमा सहकार्य गर्न सक्छ । जलविद्युत् उत्पादनको सम्भाव्यता शून्य रहेको यो प्रदेशका निम्ति यस्तो साझेदारी ऊर्जा आपूर्तिको सहज औजार नबन्नुपर्ने कारण छैन । त्यस निम्ति २ नम्बरले मानव संसाधन विकासमा लगानी गर्नुपर्छ । खेतीयोग्य जमीन र सिँचाइ सुविधामा औसतभन्दा अगाडि रहेको १ र २ नम्बरले कर्णाली र सुदूरपश्चिमको भोक समाधानमा सहकार्य गर्न सक्छन् । भौगोलिक अवस्थितिले औद्योगिक लगानीको सम्भाव्यतामा अगाडि मानिएका तराई–मधेशलाई समेटेका यी प्रदेशले अन्य प्रदेशबाट लगानी आकर्षणलाई उत्पादन अभिवृद्धिको उपायमात्र बनाउन सक्दैनन्, यसबाट जलविद्युत् र पर्यटन विकासमा अन्य सम्भाव्य प्रदेशसित लगानी साझेदारीको आयाम फराकिलो हुनेछ । यो अभीष्टका निम्ति सङ्घ र प्रदेश सरकारले आवश्यकीय कानूनी र भौतिक पूर्वाधारको प्रबन्धलाई प्राथमिकताको अग्रभागमा राख्नुपर्छ । निजीक्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति लिइनुपर्छ । अन्तरप्रदेश सम्बन्ध र सहकार्यले आर्थिक अभिवृद्धिको लक्ष्यलाई सहजमात्र बनाउँदैन, स्रोत असन्तुलनको सम्भावित अन्तर्विरोधको सम्भावना पनि सुदूरतिर धकेलिनेछन् ।

प्रहरी प्रशासनको मिलोमतोमा छपकैयामा रहेकोे पोखरीमा माटो पुर्ने काम सुरु

बीरगंज ७ असार उच्च अदालत जनकपुरका अस्थायी इजलास वीरगजले जेठ २८ गते वीरगंज महानगरपालिका–२ छपकैयामा रहेकोे पोखरीमा माटो पुर्ने काममा रोक्का गर्ने आदेश गरे पनि आदेशको अवज्ञा गरी माटो पुर्ने माटो पुर्ने काममा कार्य शुरु भएको बताइन्छ । स्थानीय प्रहरी प्रशासनको मिलोमतोमा वीरगंज महानगरपालिका–२ छपकैयामा रहेकोे पोखरीमा पुनः माटो पुर्ने कार्य शुरु भएको स्थानियहरुले बताएका छन । बीरगंज स्थित वडा नं. २ छपकैयाको कि.न. ११०, १२३ का ं क्षेत्रफल ३ बिघा १३ कठ्ठा मध्ये ११० बाट सावित्री कमारी महासेठले सो जग्गा खरिद गरको देखिन्छ । सर्वोच्चले प्रमोद विक्रम शाहको जग्गा हो भन्ने पैmसला गरे तापनि जिल्ला अदालतमा पुनः सर्वोच्चको फैसला बदर गरी मुद्दा विचाराधीन गरको छ । सो बेला जग्गाधनीले २०७४÷१२÷७ मा गराएको अन्तरिम आदेश पुनः अस्थायी इजलास वीरगंजले निष्क्रिय पारेको निर्णयमा उल्लेख छ । विगत एक महिनादेखि माटो पुर्ने कार्य रोक्का भए पनि अहिले आएर पुनः माटो भर्ने कार्य शुरु भएको छ । सो विषयमा स्थानीयले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा उजुरी दिएका छन् । उजुरी दिए पनि स्थानीय प्रहरी प्रशासन मौन रहेको स्थानियहरुको गनासो रहेको छ । यता स्थानियहरुले भने वीरगंज महानगरपालिका–२ छपकैयामा रहेकोे पोखरीमा माटो पुर्ने काम प्रहरी प्रशासनले नरोके हामी सो विरोधमा ठुलो आन्दोलन गर्नुपर्ने बाध्यहुने छौ ।

सुचना प्रविधि उधोगको विकास र रोजगारी सिर्जनामा स्थानीय निकायको भुमिका विषयक...

असार ७ पर्सा – वीरगंज महानगरपालिकाको आयोजना तथा नेपाल सरकार सञ्चार तथा सुचना प्रविधि मन्त्रालयको सहयोगमा महानगरको सभाहलमा स्थानीय जनप्रतिनिधिको सहभागितामा सुचना प्रविधि उधोगको विकास र रोजगारी सिर्जनामा स्थानीय निकायको भुमिका विषयक कार्यशाला गोष्ठी कार्यक्रम समपन्न भएको छ । आयोजित कार्यक्रममा ई शिक्षा, ई ल्याब्रेरी, डिजिटल क्लास, लगायतको बारेमा कार्यशाला गोष्ठी कार्यक्रम समपन्न भएको थियो । ग्रामिण भेगमा शिक्षाको स्तर खस्कदै गएको भन्दै शिक्षक र विद्यार्थीहरुले अध्ययन गर्न सक्ने ई भिडियो लाईब्रेरी सञ्चालनका लागी कार्यशाला गोष्ठी कार्यक्रम गरिएको सुचना तथा सञ्चार प्रविधिका महानिर्देशक लक्ष्मी प्रसाद यादवले बताए । कार्यक्रममा ई सेवाहरु जन्मदर्ता, मुत्यु दर्ता, नागरिकता, सवारी चालक प्रमाणपत्र, राहदानी, कम्पनी दर्ता, फर्म दर्ता, विधुत, टेलिफोन, मालपोत लगायत स्थानीयतहको शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि तथा उत्पादनमूलक वस्तुहरुको विकास विस्तारका लागी डिजिटल कन्टेण्टहरु नागरिकलाई वितरण एवं प्रचार प्रसार गर्नुपर्ने उदेश्य रहेको मन्त्रालयका निर्देशक रमेश राज सुवेदीले बताएका थिए । कार्यक्रममा महानगरका उपमेयर शान्ति कार्की, कार्यकारी अधिकृत भिष्म कुमार भुषाल लगायत स्थानीय जनप्रतिनिधिहरुको समेत सहभागिता रहेको थियो ।

मरीच तस्करीका नाईके वीरगन्जका सञ्जय अग्रवाल हिरासतमा,भन्सारका कर्मचारीलाई उन्मुक्ती

वीरगञ् ७ असार वीरगञ्ज नाकाबाट छाला निकासी भन्दै भारततर्फ मरीच लैजान खोजेको आरोपमा राजस्व अनुसन्धान विभागले वीरगञ्जका उद्योगी सञ्जय अग्रवाललाई हिरासतमा लिएको छ । बयान दिन विभागमा पुगेका अग्रवाललाई विभागले थुनामा पठाएको हो । मरीच तस्करीमा अग्रवालको संलग्नतालाई बल पुग्ने आधार फेला परेपछि हिरासतमा लिइएको अनुसन्धान अधिकृत ध्रुव पोखरेलले बताए । ‘सञ्चालकसित धरौटी मागियो । धरौटी बुझाउन नसकेपछि थुनामा पठाइएको छ,’ पोखरेलले भने । ग्लोबल लेदर टेनिङ इण्डष्ट्रिज प्रालिका सञ्चालक अग्रवालसित विभागले ३ करोड ७६ लाख ८० हजार रुपैयाँ घरौटी मागेको थियो । यो प्रकरणमा थप अनुसन्धान भइरहेको विभागले बताएको छ । गत जेठ २१ गते वीरगञ्जको मूल नाका पार भएर भारततर्फ प्रवेश गर्न लागेको भारतीय नम्बरको ट्रकमा १२ मेट्रिकटन मरीच बरामद भएको थियो । छाला निकासी गर्ने भन्दै कागजात बनाएर मरीच तस्करी गरेको पोल खुलेपछि यसको असुन्धानमा विभागले हात हालेको थियो । तर, भन्सारका कर्मचारीलाई अहिलेसम्म विभागमा उपस्थित गराइएको छैन् । प्रक्रिया नपु¥याइएको प्रज्ञापनपत्रमा वीरगञ्ज भन्सारका अधिकृत उद्धव ढुङ्गानाको हस्ताक्षर छ । मरीच बोकेको ट्रकका चालक र भन्सार एजेण्ट दिलीप श्रीवास्तवलाई पनि हिरासतमा लिएको छ । अग्रवाल मुख्य सञ्चालक रहेको ग्लोबल लेदरले भारतको कानपुरस्थित मेरिट एक्जिमलाई छाला पठाउने भनिएको ट्रकमा मरीच फेला परेको थियो । प्रज्ञापनमा उल्लेख भएको युपी ७८ बीटी ३८०४ नम्बरको ट्रकमा मरीच बरामद भएको थियो । अग्रवालले मरीच तस्करीमा आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गरेका छन् । प्रज्ञापनमा २ ओटा ट्रक नम्बर उल्लेख गरिएको छ । तीमध्ये एचआर ५५ यु ४०६८ नम्बरको ट्रकमा छाला निकासी भएको बताइएको छ । अर्को ट्रकमा मरीच फेला परेको थियो । भन्सारको प्रज्ञापनमा २ ओटा ट्रकमा २५ मेट्रिकटन वेट ब्लु छाला रहेको उल्लेख छ । तर, बीलमा २० मेट्रिकटन छ । गाडीको तौल भने २६ मेट्रिकटनभन्दा बढी देखाइएको छ । प्रज्ञापनमा केरमेट गरी ट्रक नम्बर सच्याइएको छ । ग्लोबलले पेश गरेका कागजातमा तौलमा देखिएको अन्तर र प्रज्ञापनमा देखिएको त्रुटीले अग्रवालको संलग्नताको आधार बलियो देखिएको विभाग स्रोतको दाबी छ । प्रज्ञापनमा युपी १५ डीटी २५ नम्बरलाई कलमले काटेर त्यसमाथि एचआर ५५ यु ४०६८ नम्बर चढाइएको छ । ढुवानी साधनको नम्बर गल्ती भएमा भन्सारको प्रक्रिया पु¥याएरमात्र सच्याउन मिल्नेमा छापमात्र लगाइएको छ । विभागले छाला उद्योगी, भन्सार कर्मचारी, भन्सार एजेण्ट र वीरगञ्जका अन्य व्यवसायीलाई अनुसन्धानको घेरामा राखिएको बताएको छ ।

राजनीति

निर्वाचन र सरकार गठनपछी जनताले अब राहत पाउनुपर्छ -मुख्यमन्त्रि राउत

वीरगन्ज ८ असार प्रदेश नम्बर २ का मुख्यमन्त्रि लालबाबु राउत गद्दीले तिन तहको निर्वाचन र सरकार गठनपछी जनताले राहत पाउनुपर्ने बताएका छन् । तन्नेरी चासो र पिजे क्लब काठमाडौँको आयोजनामा वीरगंजको घण्टाघरमा आयोजित फोटो प्रदर्शनी कार्यक्रम बोल्दै मुख्य मन्त्रि गद्दीले उनले स्थानीय, प्रदेश र संघ मिलेर मुलकलाई समृद्ध बनाउन यस्ता कार्यक्रमहरुले थप बल मिल्ने बताएका थिए । ‘हामी नविर्सौ’ शिर्षक दिईएको उक्त फोटो प्रदर्शनीमा मुख्यमन्त्रि लालबाबु राउत गद्दीले हामी जनताका हरेक दुःखमा अगाडी बढ्नुपर्ने यस कार्यक्रमले कर्तव्य बोध गराएको छ, जनताका सेवक भएर हामी जनताको सुख दुःखमा हरपल अगाडी बढ्ने र ति प्राकृतिक प्रकोप, दुखदायी पिडा लगायतका समस्यामा सरकार मलहम लगाउने काम गर्ने धारणा राखेका थिए । फोटो प्रदर्शनी कार्यक्रममा मधेश आन्दोलन, नाका बन्दी, महाभुकम्प, बाढी पहिरो, दैनीकि अभाव, पेट्रोलियम पदार्थको हाहाकार लगायत संविधान निर्माण, स्थानीय, प्रदेश र सासदको निर्वाचन लगायतको जनतासंग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने विषयवस्तुहरु राखिएको तन्नेरी चासोका संयोजक शिवानाथ यादवले बताए । कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ पर्सा शाखाका अध्यक्ष श्याम बन्जार,नेविसंघका अध्यक्ष दिलिप राज कार्की, नेपाल रेडक्रस सोसाईटि पर्साका सभापति फुलमहम्मद मिया, उधोग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष सुबोध गुप्ता, नेपाल फोटो पत्रकार महासंघका पुर्व केन्द्रिय उपाध्यक्ष राम सरार्फ लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रमको सहजिकरण शिवनाथ यादवले गरेका थिए ।

आन्तरिक खिचातानी पार्टीको शिर झुकाउने काम – सांसद रौनियार

वीरगञ्ज, ५ असार - पर्सा क्षेत्र नम्बर ३ का प्रतिनिधिसभा सदस्य हरिनारायण रौनियारले आफूविरुद्ध सुनियोजितरुपमा मिडियाबाजी गराइएको दाबी गर्नुभएको छ । संघीय समाजवादी फोरम नेपालका केन्द्रीय सदस्यसमेत रहेका रौनियारले पार्टीभित्रकै तत्वहरुले आफूलाई बदनाम गर्न सामाजिक सञ्जालमा झूटा अपवाह फैलाएको आरोप लगाउनुभयो । संघीय समाजवादी फोरम नेपालको पर्सा जिल्ला समितिले मंगलबार वीरगन्जमा आयोजना गरेको कार्यकर्ता भेटघाट कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नेता रौनियारले आफू राजनीतिमा आउनुअघि नै आफ्नो निर्माण व्यवसायबाट अलग भएको दाबी गर्दै अहिले निर्माण कम्पनी पप्पु कन्स्ट्रक्सनका बारेमा झूटा समाचारमा जोडेर आफूलाई बदमान गर्न खोजिएको पनि बताउनुभयो । संघीय समाजवादी फोरमबाट निर्वाचित भएकाले आफूलाई बदनाम गर्दा पार्टीको शीरसमेत झुक्ने काम भइरहेको दाबी उहाँको छ । पार्टीभित्रैबाट पार्टीलाई बदनाम गराउने काम भइरहेकोमा उहाँले दुःखसमेत व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले त्यसो नगर्न आग्रहसमेत गर्नुभयो । बारा र पर्साबाट फोरमले निर्वाचनमा राम्रो जित हात पारे पनि पार्टी भित्रकै अन्तरद्वन्द्ध र खिचातानीका कारण यो क्षेत्रले एउटा पनि मन्त्री पाउन नसकेको तर्क उहाँको थियो । आपसी मिडियाबाजी, खिचातानी र डेलिगेसनले पार्टी अध्यक्षले यसबारेमा निर्णय लिन नसकेको उहाँले बताउनुभयो । वीरगञ्जको नारायणी उपक्षेत्रिय अस्पताल र पोखरिया अस्पतालको स्तारोन्नतिको लागि उहाँले सरकारको ध्यनाकर्षणसमेत गराउनुभयो ।

आर्थिक समृद्धि पहिलो आवश्यकता ः उपप्रधानमिन्त्र यादव

वीरगञ्ज, ५ असार उपप्रधानमन्त्रि तथा स्वास्थ्य मन्त्रि उपेन्द्र यादवले संघीय सरकारले स्थानीय तहलाई पठाएको बजेट सदूपयोग भएमा पाँच वर्षमा राष्ट्रको मुहार फेरीने बताउनु भयो । उहाँले हाल स्थानिय तहमा संघीय सरकार, प्रदेशिक सरकारले पठाएको करोडौ रुपैयालाई पूर्वधार विकासमा खर्चिए मलुकको मुहार फेरीन समय नलाग्ने दाबी गर्नुभयो ।
         संघीय समाजवादी फोरम (नेपाल)पर्साले मंगलबार वीरगन्जमा आयोजना गरेको कार्यकर्ता भेटभाघ कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै फोरम नेपालका राष्ट्रिय अध्यक्ष समेत रहेका यादवले स्थानिय तहमा आउने करोडौ रुपैयालाई अब इमान्दारी पूर्व पूर्वधार विकासमा  खर्च गरी राष्ट्र निर्माण गर्ने बेला आएको बताउनुभएको हो । ‘विकास आजको आवश्यकता हो । यसमा सबै तहका सरकारको इमानदारी चाहिन्छ,’ उहाँले भन्नुभयो ।
मन्त्रि यादवले आजको पहिलो अवस्यक्ता आर्थिक समृद्धी भएको बताउनुभयो । उपलब्धीलाई संस्थागत गर्दै थप अधिकार प्राप्तीका लागि तयारी गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ थियो । ‘संघीय लोकतान्त्रिक, धर्मनिर्पेक्ष, गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्दै मुलुकलाई समृद्धीको बाटोमा डो¥याउदै बाकी रहेका अधिकारका लागि शक्ति संचय गर्नु पर्छ,’ उहाले भन्नुभयो ।
      १५ शैयासम्मको स्थास्थ्य चौकी वा अस्पतालाई स्थानिय तहकै जिम्मा र सोभन्दा बढी शैयाका अस्पतालाई प्रदेश सरकारको जिम्मा दिने केन्द्र सरकारले तयारी गरेको यादवले जानकारी दिनुभयो । उहाँले वीरगन्जको नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पतालाई प्रदेश स्तरिय र ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पसलाई विश्व विद्यालयको रुपमा विकास गर्न सरकारले तयारी गरीहरेको पनि बताउनुभयो ।
       २ नं. प्रदेशको नाम परिर्वतन गरी मधेस प्रदेश कायम गर्न प्रदेश सरकारलाई भन्दै आएपनि  प्रदेश सरकारले खुट्टा कमाएको आरोप यादवले लगाउनु भयो । संसफोरम नेपाल पर्साका अध्यक्ष प्रदीप यादवको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको कार्यक्रममा प्रनितिधि सभाप्रदीप यादवको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको कार्यक्रममा प्रनितिधि सभा सदस्य विमल प्रसाद श्रीवास्तव, हरिनारायण रौनियारलगायतका वक्ताले पार्टी भित्र देखिएको मतभेदलाई अन्त्य गर्न आग्रह गर्नुभयो ।

राजपालाई सरकारमा ल्याउन प्रधानमन्त्रीले गरे खतरनाक ‘सहमति’, जुन देउवाले मानेका थिएनन्

वीरगन्ज ३० जेठ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राष्ट्रिय जनता पार्टीलाई सरकारमा ल्याउन गम्भीर कदम चालेका छन्। ओलीले टीकापुर घटनामा मुख्य योजनाकार रेशम चौधरीलाई प्रतिनिधिसभा सदस्य पदको सपथ खुवाउने तयारी गरेर राजपालाई सरकारमा ल्याउने कसरत थालेका हुन्। बालुवाटार निकट उच्च स्रोतका अनुसार संविधान संशोधन मुद्दासहित संघीय समाजवादी फोरम सरकारमा सहभागी भइसकेको र राजपाले 'रेशम चौधरीको सपथ गराइदिनुस हामी सरकारमा आउँछौं' भनेकाले ओलीले राजपालाई सरकारमा ल्याउन चौधरीको सपथको तयारी थालेका हुन्। उनले चौधरीको सपथको वातावरण बनाइदिने भनेर राजपाका नेतासँग आन्तरिक सहमति समेत गरिसकेका छन्। चौधरीको सपथ सुनिश्चित गराउन पनि ओलीको दल नेकपा फौजदारी अभियोग लागेका सांसद निलम्बन हुने अडानबाट पछि हटेको थियो। निलम्बन शब्द हटाएर संसद नियमावली गर्न ओली तयार भएका थिए। रेशम चौधरी टीकापुरमा २ वर्षअघि नेपाल प्रहरीका एसएसपी र नाबालकसहित ७ जनाको हत्या गरिएको घटनाका मुख्य योजनाकार हुन्। गत मंसिरमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कैलाली १ बाट उनी राजपाको उम्मेदवार भई अत्यधिक मतले विजयी भएका थिए। विजय भएपछि दुई वर्षदेखि फरार उनले अदालतमा आत्मसमर्पण गरेका थिए। उनी अहिले जेलमा छन्। टीकापुर घटनाका पीडित परिवारले चौधरीलाई उन्मुक्ति नदिन बारम्बार अनुरोध गर्दै आएका छन्। आफ्नो आशुमा राजनीतिक नगर्न उनीहरुले आग्रह गर्दै हत्यारालाई कारवाही गरी न्याय दिन माग गर्दै आएका छन्। पीडित परिवारको न्याय याचनापछि तत्कालिन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले चौधरीलाई सपथ गराएका थिएनन्। चौधरी निर्वाचित हुँदा देउवा प्रधानमन्त्री थिए। एकै ठाउँका (सुदूरपश्चिम) भएपनि उनले सपथ गराएनन्। तर, देउवालाई विस्थापित गर्दै प्रधानमन्त्ती बनेका ओलीले बहुमतको सरकार हुँदाहुँदै राजपालाई सरकारमा सहभागी गराउन हत्या जस्तो जघन्य अपराधका मुख्य योजनाकारलाई सपथ दिलाएर पुरस्कार दिने प्रपञ्चमा लागेका छन्। चौधरीको सपथ हुनेवित्तिकै सरकारमा जान्छौं : राजपा यता राजपाका महासचिव केशव झाले सरकारले संविधान संशोधनमा प्रतिबद्धता जनाइसकेकोले अब आफ्ना पार्टीका सांसद रेशमलाल चौधरीको सपथ ग्रहणको वातावरण बन्नेवित्तिकै आफ्नो पार्टी सरकारमा सहभागी हुने उनले जिकिर गरे। नेता झाले यही आउने बिहीबार वा शुक्रबार नै राजपा सांसद चौधरीको सपथ ग्रहण भए त्यसको एक–दुई दिनभित्रै पार्टी सरकारमा जाने दोहोर्याए। ‘सरकारमा जान हामीलाई कुनै आपत्ति छैन, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र यो सरकारका मन्त्रीहरुले पनि सकारात्मक प्रयत्न गरिरहनुभएको छ, म फेरि पनि दोहोर्याएर भन्छु हाम्रो पार्टीका सांसद रेशम चौधरीको सपथको वातावरण बन्यो र संविधान संशोधनमा सहमति भयो भने हामी सरकारमा जान्छौं’, उनले स्पष्ट पारे।

उपचारको बेलामा कांग्रेसीहरुलाई कुनै वस्ता भएन अहिले वीरेन्द्रको निधनले कांग्रेस शोकमा...

वीरगन्ज २८ जेठ विगत दुई महिना देखि मिर्गौला, श्वासप्रश्वास र प्यानक्रियाजको समस्याबाट पीडित नेपाल तरुण दल पर्सा जिल्लाका अध्यक्ष ४२ वर्षीय वीरेन्द्र पटेलको आइतबार बिहान उपचारका क्रममा राजधानीको ग्राण्डी अस्पतालमा असमायिक निधन भएको छ। उनको निधनले यति बेला नेपाली कांग्रेस र नेपाल तरुण दललाई शोक स्तब्ध बनाएको छ । लामो समय देखि नेपाल तरुण दल र नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएका उनको निधन प्रति नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले उनको आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्दै शोक सन्तप्त परिवारजन प्रति समवेदना प्रकट गर्नुभएको छ । यस्तै उहाले आज नै शोक विज्ञप्ति जारी गर्दै अध्यक्ष पटेलको निधनबाट भातृ संस्था तरुण दल र कांग्रेसलाई अपूरणीय क्षति पुगेको उल्लेख समेत उल्लेख गर्नुभएको छ । स्व। अध्यक्ष पटेलको पार्थिव शरीरलाई श्रद्धाञ्जलीका लागि आज अपराह्न पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा राखिएको थियो। उनको पार्थिव शरीरमा अन्तिम श्रद्धाञ्जलि अर्पण गर्ना लागि नेपाली कांग्रेस पार्टीका उपसभापति विमलेन्द्र निधि, महामन्त्री पूर्णबहादुर खड्का, प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्मा, नेताहरू कृष्णप्रसाद सिटौला, एनपी साउद लगायत केन्द्रीय सदस्यको साथमा नेपाल तरुण दलका केन्द्रीय अध्यक्ष जित जंग बस्नेत, उपाध्यक्ष उत्तम चापागाईं, महासचिव भुपेन्द्र जंग शाही लगायतका नेताहरु त्यहाँ पुग्नु भएको थियो । कांग्रेसका वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले पार्टीको झण्डा ओढाएर अध्यक्ष पटेललाई अन्तिम श्रद्धाञ्जलि अर्पण गर्नुभएको थियो । नेपाली कांग्रेस पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा श्रद्धाञ्जलीका लागि पार्टी र नेपाल तरुण दलका नेता एवं कार्यकर्ताको ठूलो संख्यामा उपस्थिति रहेको थियो। पटेलको अन्त्येष्टिका लागि उनको पार्थिव शरीर आइतबार नै वीरगञ्ज लगिएको छ । नेपाल तरुण दलका केन्द्रीय अध्यक्ष जित जंग बस्नेतले अध्यक्ष पटेलको निधनले सारा नेपाल तरुण दल नै ठुलो क्षेति पुगेको बताउनुभएको छ । यस्तै उहाले नेपाली कांग्रेस र नेपाल तरुण दलले ठुलो सम्पति गुमाएको समेत बताउनुभएको छ । त्यसै गरि अध्यक्ष पटेलको निधनमा दुःख व्यक्त गर्दै आइतबारबाट ३ दिनसम्म देशभरिका तरुण दलका कार्यालयहरू बन्द गर्ने साथै झण्डा आधा झुकाउने निर्णय भएको नेपाल तरुण दलका केन्द्रीय अध्यक्ष जित जंग बस्नेतले जानकारी दिनुभएको छ ।

फोरम नेपाल २ मन्त्रालयसहित सरकारमा सहभागि

वीरगन्ज १८ जेठ फोरम नेपाल २ मन्त्रालयसहित सरकारमा सहभागि भएका छन । काठमाडौं सपथ साँझ ५ बजे हुने छ ।  प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले चौथो पटक मन्त्रीमण्डल बिस्तार गर्नुभएको छ । दुई मन्त्रालय सहित संघीय समाजवादी फोरम नेपाल, सरकारमा सहभागी भएको छ । पार्टी अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले स्वास्थ्य तथा जनासंख्या मन्त्रालय र मोहम्मद इस्तियाक राईले शहरी विकास मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हाल्नु हुने भएको छ । नवनियुक्त मन्त्रीद्वयको सपथ ग्रहण आज साँझ ५ बजेका लागि तय भएको राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता छविन्द्र पराजुलीले जानकारी दिनुभयो । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नवनियुक्त मन्त्रीद्वयको कार्यविभाजन सहित गरेको सिफारिस राष्ट्रपतिले स्वीकार गर्नुभएको र सपथ ५ बजेलाई तय गरेको पराजुलीले बताउनुभयो ।

अर्थमन्त्रीले सांसदहरुको अपमान गरे : सांसद यादव

काठमाडौँ, जेष्ठ १८ – संघीय सरकारले ल्याएको नीति तथा कार्यक्रमको संघीय समाजवादी फोरम नेपालका प्रतिनिधिसभा सदस्य (सांसद) प्रदीप यादवले कडा आलोचना गरेका छन । शुक्रबार व्यवस्थापिका संसदमा बोल्दै सांसद यादवले अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडा जनताको प्रतिनिधि नभएको भन्दै रोष्ट्रमबाटै व्यङ्ग्य गरेका थिए । “हामी जनताबाट निर्वाचित सांसद हौँ, टीके प्रथाबाट आएको हैन, कसैको आशीर्वादबाट भएको हैन”, फोरम सांसद प्रदीप यादवले बजेटमाथि छलफलमा भाग लिँदै भने, “अर्थमन्त्रीले वडाध्यक्षसमेत अहिलेसम्म जित्नुभएको छैन। त्यसकारण उहाँले हाम्रो अपमान गरिरहनुभएको छ।” सांसद विकास कोष अन्तर्गत चार करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेर सांसदहरुलाई दान दिएको जस्तो गरेकोमा उनले आक्रोश पोखेका थिए। “तपाईँ जनताको प्रतिनिधि हैन। जनताको प्रतिनिधि भए यसरी अपमान गर्ने हिम्मत पनि गर्नु हुने थिएन”, उनले भने। “त्यो पैसा तपाईँ राख्नुस् ,जे जे बनाउनु छ बनाउनुस्” उनले आक्रोशित हुँदै भने, “बच्चा रुँदा ललिपप दिएर फकाए जस्तो गरेको। पैसा हामीलाई चाहिँदैन। मलाई त चाहिएन, चाहिएन, चाहिएन।” अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडा राष्ट्रिय सभाका सदस्य हुन् । उनलाई मन्त्रिपरिषद्ले मनोनीत गरेको थियो ।

उपेन्द्रलाई स्वास्थ्य, इस्तियाक राईलाई सहरी विकास

काठमाडौँ, जेष्ठ १८ - उपेन्द्र यादव नेतृत्वको संघीय समाजवादी फोरम नेपालका दुई मन्त्रालयसहित सरकारमा सहभागी हुने भएको छ । फोरम अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले स्वास्थ्य मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हाल्ने टुङ्गो लागेको छ भने फोरमका तर्फबाट अर्का मन्त्री मोहम्मद इस्तियाक राई बन्दैछन् । उनलाई सहरी विकास मन्त्रालयको जिम्मेवारी दिन लागिएको स्रोतले जनाएको छ। प्रधानमन्त्री निकट स्रोतका अनुसार नयाँ मन्त्रीहरुको शपथ ग्रहण आजै गर्ने तयारी छ।

लालबाबु राउतलाई मुख्यमन्त्रीबाट हटाउन यादव तयार, राउतको पद धरापमा

वीरगन्ज १६ जेठ सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपालले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीसँग सोमबार दुई बुँदे सम्झौता गरी सरकारमा सहभागी हुने निर्णय गरेसँगै प्रदेश २ को राजनीति पनि तरङ्गित भएको छ ।फोरम नेपालकै नेतृत्वमा रहेको प्रदेश २ को सरकारलाई दिएको समर्थन नेकपाले फिर्ता लिएको अर्को दिन नेकपाकै नेतृत्वको सरकारमा सहभागी हुने भन्दै फोरम नेपालले सहमति पत्रमा हस्ताक्षर गरेको थियो । केन्द्रमा फोरम नेपाल नेकपा नेतृत्वमा सहभागी भएपछि प्रदेश २ मा अब फोरम–राजपा गठबन्धनको भविष्य के हुने हो भन्ने अन्योल देखिएको छ ।केन्द्रीय सरकारमा फोरम, नेपाल सहभागी हुने भएपछि प्रदेश २ को सरकार पनि प्रभावित हुने सम्भावना छ ।मधेस मामिलाका जानकारहरू नेकपाले प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिनु त्यसैको सङ्केत मान्छन् ।प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत बीचको टसलले प्रदेश २ को सरकारलाई प्रभावित हुने आशङ्कालाई बल पुगेको छ ।स्रोत भन्छ, ‘प्रधानमन्त्री ओली प्रदेश २ मा लालबाबु राउतलाई मुख्यमन्त्रीका रूपमा हेर्न चाहेका छैनन् ।’यो कुराको गुनासो प्रधानमन्त्री ओलीले उपेन्द्र यादवसँग पनि गरेका छन् । प्रधानमन्त्री ओलीले लालबाबु राउतलाई मुख्यमन्त्रीबाट हटाउन उपेन्द्र यादवसँग आग्रह गरेका छन् ।‘मुख्यमन्त्री राउतका कारण विवाद भएको छ । मधेसमा मेरो र केन्द्र सरकारको बारेमा टीका टिप्पणी भइरहेको छ । मधेसमा सम्बन्ध सुधार भइरहेको थियो । त्यही अवस्थामा मुख्यमन्त्री राउतले केन्द्र सरकारको टिप्पणी गर्न थालेपछि मधेसमा झन् आलोचन सुरु भएको छ,’ प्रधानमन्त्री ओलीले उपेन्द्र यादवसँग गुनासो गरेको स्रोतले बतायो ।संसदमा प्रतिपक्षको भूमिका नपाएको भन्दै नेकपाले समर्थन फिर्ता लिएको बताएको थियो । त्यसपछि राजपा नेपालका महासचिव एवम् प्रदेश सांसद मनिष सुमनले जेठ १३ गते प्रदेश संसदमा सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्रीको भाषणकै कारण नेकपाले समर्थन फिर्ता लिएको दाबी गरेका थिए । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी समक्ष संविधान संशोधनको विषय मुख्यमन्त्री राउतले उठाउँदा त्यसलाई मन नपराएर नेकपाले समर्थन फिर्ता लिएको दाबी सुमनको थियो ।

चाैथाेपटक मन्त्रीमण्डल विस्तार हुँदै, फाेरमलार्इ दुर्इ मन्त्रालय दिने तयारी

वीरगन्ज १४ जेठ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री ओली, नेकपाका अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र फोरम अध्यक्ष उपेन्द्र यादवबीच सोमबार दुई बुँदे सहमति भएकाे छ ।फोरमले शहरी विकाससहित दुईवटा मन्त्रालय पाउने सहमति भएको स्रोतको दाबी छ । यद्यपि यसबारे सरकारले अाैपचारिक धारणा सार्वजनिक गरिसकेकाे छैन । हाल शहरी विकास मन्त्रालय प्रधानमन्त्री अाफैसँग रहेकाले फाेरमलार्इ उक्त मन्त्रालय दिन कुनै अप्ठेराे नरहेकाे स्राेतकाे भनाइ छ । फाेरमले अर्काे स्वास्थ्य र सूचना तथा संचार मन्त्रालय मन्त्रलय पाउन सक्ने अाँकलन गरिएकाे छ, जुन हाल राज्यमन्त्रीले सम्हालेका छन् ।नेकपाका केही मन्त्रीको जिम्मेवारी हेरफेर हुन सक्ने सम्भावना रहेको स्रोतको भनाइ छ । सुरूदेखि नै फोरम सरकारमा सहभागी हुने कुरा चलेकाे थियाे तर विभिन्न असमझदारीले गर्दा ढिलाइ भएकाे बताइन्छ । फाेरम सरकारमा जाने भएभछि मधेसकेन्द्रित अर्काे प्रभावशाली पार्टी राजपासँग भने सम्बन्ध चिसिएकाे छ ।

अर्थ

बैंक र व्यापारीको ४ करोड लिएर मुकेश साह तेली बेपत्ता

वीरगन्ज ८ असार करोडौं रुपैयाँ ऋण लिएर वीरगंजका किराना व्यवसायी मुकेश साह तेली तीन साता देखि परिवारसहित वेपत्ता भएका छन् ।वीरगंज घण्टाघर नजिक किराना...

मरीच तस्करीका नाईके वीरगन्जका सञ्जय अग्रवाल हिरासतमा,भन्सारका कर्मचारीलाई उन्मुक्ती

वीरगञ् ७ असार वीरगञ्ज नाकाबाट छाला निकासी भन्दै भारततर्फ मरीच लैजान खोजेको आरोपमा राजस्व अनुसन्धान विभागले वीरगञ्जका उद्योगी सञ्जय अग्रवाललाई हिरासतमा लिएको छ । बयान दिन विभागमा पुगेका अग्रवाललाई विभागले थुनामा पठाएको हो । मरीच तस्करीमा अग्रवालको संलग्नतालाई बल पुग्ने आधार फेला परेपछि हिरासतमा लिइएको अनुसन्धान अधिकृत ध्रुव पोखरेलले बताए । ‘सञ्चालकसित धरौटी मागियो । धरौटी बुझाउन नसकेपछि थुनामा पठाइएको छ,’ पोखरेलले भने । ग्लोबल लेदर टेनिङ इण्डष्ट्रिज प्रालिका सञ्चालक अग्रवालसित विभागले ३ करोड ७६ लाख ८० हजार रुपैयाँ घरौटी मागेको थियो । यो प्रकरणमा थप अनुसन्धान भइरहेको विभागले बताएको छ । गत जेठ २१ गते वीरगञ्जको मूल नाका पार भएर भारततर्फ प्रवेश गर्न लागेको भारतीय नम्बरको ट्रकमा १२ मेट्रिकटन मरीच बरामद भएको थियो । छाला निकासी गर्ने भन्दै कागजात बनाएर मरीच तस्करी गरेको पोल खुलेपछि यसको असुन्धानमा विभागले हात हालेको थियो । तर, भन्सारका कर्मचारीलाई अहिलेसम्म विभागमा उपस्थित गराइएको छैन् । प्रक्रिया नपु¥याइएको प्रज्ञापनपत्रमा वीरगञ्ज भन्सारका अधिकृत उद्धव ढुङ्गानाको हस्ताक्षर छ । मरीच बोकेको ट्रकका चालक र भन्सार एजेण्ट दिलीप श्रीवास्तवलाई पनि हिरासतमा लिएको छ । अग्रवाल मुख्य सञ्चालक रहेको ग्लोबल लेदरले भारतको कानपुरस्थित मेरिट एक्जिमलाई छाला पठाउने भनिएको ट्रकमा मरीच फेला परेको थियो । प्रज्ञापनमा उल्लेख भएको युपी ७८ बीटी ३८०४ नम्बरको ट्रकमा मरीच बरामद भएको थियो । अग्रवालले मरीच तस्करीमा आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गरेका छन् । प्रज्ञापनमा २ ओटा ट्रक नम्बर उल्लेख गरिएको छ । तीमध्ये एचआर ५५ यु ४०६८ नम्बरको ट्रकमा छाला निकासी भएको बताइएको छ । अर्को ट्रकमा मरीच फेला परेको थियो । भन्सारको प्रज्ञापनमा २ ओटा ट्रकमा २५ मेट्रिकटन वेट ब्लु छाला रहेको उल्लेख छ । तर, बीलमा २० मेट्रिकटन छ । गाडीको तौल भने २६ मेट्रिकटनभन्दा बढी देखाइएको छ । प्रज्ञापनमा केरमेट गरी ट्रक नम्बर सच्याइएको छ । ग्लोबलले पेश गरेका कागजातमा तौलमा देखिएको अन्तर र प्रज्ञापनमा देखिएको त्रुटीले अग्रवालको संलग्नताको आधार बलियो देखिएको विभाग स्रोतको दाबी छ । प्रज्ञापनमा युपी १५ डीटी २५ नम्बरलाई कलमले काटेर त्यसमाथि एचआर ५५ यु ४०६८ नम्बर चढाइएको छ । ढुवानी साधनको नम्बर गल्ती भएमा भन्सारको प्रक्रिया पु¥याएरमात्र सच्याउन मिल्नेमा छापमात्र लगाइएको छ । विभागले छाला उद्योगी, भन्सार कर्मचारी, भन्सार एजेण्ट र वीरगञ्जका अन्य व्यवसायीलाई अनुसन्धानको घेरामा राखिएको बताएको छ ।

मूल भन्सारबाट मरिच पास गराउने एजेन्ट पक्राउ मरिच धनिलाई उन्मुक्ती

वीरगंज, ४ असार पर्सा प्रहरीले जेठ २२ गते भारतीय नं. युपी ७८ बिटी ३८०४ को ट्रकमा लोड १२ टन मरिच वीरगंज मूल भन्सारबाट छाला भनी मरिच पास गराउने भन्सारका मुख्य एजेन्टलाई पर्सा प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । चिनीमिल आवास क्षेत्रअगाडि पिपरा निवासी वीरेन्द्र गुप्तालाई प्रहरीले आइतवार पक्राउ गरेको छ । गुप्ताले छाला भनी १२ टन २ सय किलो मरिच भन्सारको मुख्य नाकाबाट ग्रीन सिग्नलमार्पmत् ट्रकलाई पास गराएको आरोपमा पक्राउ गरेको स्रोतले जानकारी गराएको छ । यस विषयमा प्रहरी उपरीक्षक रेवती ढकालसँग बुभ्mदा उनले अपराध अनुसन्धान महाशाखा काठमाडौंको पत्र अनुसार आपूmले गुप्तालाई पक्राउ गरेको बताए । पक्राउ परेका गुप्तालाई भोलि काठमाडौं पठाउने प्रउ ढकालले जानकारी गराए । प्राप्त जानकारी अनुसार २ साताअगाडि पर्सा प्रहरीले जेठ २२ गते भारतीय नं. युपी ७८ बिटी ३८०४ को ट्रकमा लोड १२ टन मरिच पक्राउ गरेको थियो । पक्राउ मरिचको विषयमा छानबिन गर्न प्रहरी मुख्यालय काठमाडौंले छुट्टै समिति गठन गरेको छ । सोही अनुसार केही दिनअगाडि राजस्व अनुसन्धान विभाग काठमाडौंको टोलीले वीरगंजका तीनजना व्यपारीको गोदाममा छापामारी गरी गोदाम सिल गर्नुका साथै आवश्यक सबै कागजात लगेको छ । यता राजस्व अनुसन्धान विभाग काठमाडौंको टोलीले वीरगंजका तीनजना व्यपारीको गोदाममा छापामारी गरे पनि शुभलाभको खेलमा वीरगन्जका मुख्य मरिचका तस्करलाई जोगाउन एजेन्ट वीरेन्द्र गुप्ता पक्राउ मुदालाई ओझलमा पार्न खोजेको केही ब्यपारीहरुको भनाई रहेको छ ।

वीरगञ्जमा बैङ्कर्स बास

वीरगञ्ज, ३ असार, वीरगञ्जमा ‘बैङ्कर्स बास’ कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । वीरगञ्जमा कार्यरत वाणिज्य बैङ्कका कर्मचारीहरूको संस्था बैङ्कर्स क्लवको आयोजनामा सो कार्यक्रम भएको हो । वीरगञ्जमा कार्यरत वाणिज्य बैङ्कका कर्मचारीहरूबीच अन्तरसम्बन्ध र अनुभव आदानप्रदानका लागि यो कार्यक्रम गरिएको क्लवका सदस्य एवम् एभरेष्ट बैङ्क लिमिटेड वीरगञ्जका प्रबन्धक प्रणय प्रधानले बताए । वीरगञ्जमा १० वर्षपछि यस्तो कार्यक्रम भएको हो । यसअघि सन् २००८ मा आयोजन भएको थियो । बैङ्कर्सहरूबीचको अन्तरक्रियात्मक र परिचायत्मक कार्यक्रमले वित्तीय क्षेत्रका कर्मचारीहरूबीच व्यक्तिगत सुसम्बन्ध र व्यावसायिक दक्षता अभिवृद्धिमा सघाउ पुग्ने विश्वास आयोजकले गरेको छ । सो अवसरमा विभिन्न सांस्कृतिक र मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमसमेत समावेश गरिएको थियो ।

अन्तरवार्ता

कर तिर्न अटेर गर्नेलाई कालोसूचीमा राख्छौं – प्रमुख विजयकुमार सरावगी

वीरगञ्ज महानगरपालिकाका प्रमुख विजयकुमार सरावगी निजीक्षेत्रका एक कुशल हस्तीका रूपमा चिनिन्छन् । विगतमा बारा र पर्साका उद्योगी व्यवसायीको वर्गीय संस्था वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घको...

यौनजन्य हिंसा तथा बलात्कार मुक्त समाजको परिकल्पना – शैलेन्द्र त्रिपाठी

यौनजन्य हिंसा तथा बलात्कार मुक्त समाज निर्माणको लागि सबैले आ-आफ्नो स्तरबाट जुट्नु जरुरी छ । यसमा राज्य र प्रहरीको मात्र मुख ताक्नु र आश्रीत हुनु जायज होइन । यसको लागि यि निम्नलिखित उपायहरु हुन्सक्छन कि ? ===========================--== १. यो समाज हाम्रो हो । यसमा हामी सबै मिलेर बस्छौ । त्यसैले, आफ्नो समुदायको निर्माणमा सबैको संलग्नता बराबर हुनुपर्दछ । २. समाजमा बिद्यमान र जडा गाडी बसेका विभिन्न सामाजिक समस्याहरु, कुरितिहरु, बिकृतिहरु, बिसङती र कुसंस्कारहरुको बिरुद्ध सबैले हातेमालो गरि र कसैको मुख नहेरी निरन्तरता र सकृयताका साथ अघि बढनु पर्ने हुन्छ । ३. पितृसत्तात्मक सोच र पुरुष प्रधान सोचलाइ बदल्दै सबैले ब्यवहारमा उतार्नु पर्दछ । ४. दारु सराब र नशाजन्य पदार्थको सेवन, दुरुपयोग र अबैध ओसारपसार बिरुद्ध सबैले सचेत भइ लाग्नु पर्दछ र कुलतमा लागेकाहरुको समाजिक पुनर्स्थापनामा परिवार र समाज बराबर जिम्मेवार हुनुपर्दछ । ५. प्रत्येक घरघरमा अनिवार्य चर्पिको ब्यवस्थापन र प्रयोग निरन्तर गरिराख्नु पर्दछ । ६. समाजिक सद्भावमा वृद्धि र समाजिक बिभेदिकरणको अन्त्यका लागि सबैले पहल, पैरवी र जन वकालत समुदायमा निरन्तर गरिराख्नु पर्दछ । ७. महिला र नारी शक्तिको पुजा र सम्मान गर्नु पर्दछ । ७. समाजमा निरन्तर रुपमा सचेतनामुलक कार्यक्रमहरु ग्रामिण स्तरमा पनि सन्चालन गरिराख्नु पर्दछ । ८. पारिवारिक आर्थिक वृद्धिमा सबैले स्त्री पुरुष बिच विभेद हटाइ लाग्नु पर्दछ । ९. छोरीलाइ पनि छोरा सरह बिना भेदभाव पठनपाठनको समुचित ब्यवस्थापन मिलाइ समान अवसर प्रदान गर्नुपर्दछ । १०. छोरीचेलि हाम्रो समाजमा पुजिनु पर्दछ, मारिनु हुदैन भन्ने मान्यता बोकि सबैले आत्मसात गरि हिड्नुपर्दछ । ११. दहेज कुप्रथाको अन्त्य त अनिवार्य नै गरि दहेज मुक्त समाजको निर्माण भएको हुनुपर्दछ । १२. स्कुल कलेजमा पढ्ने छोरिचेली उपर लगायत गाउँघरमा पनि आफुलाइ ठुला र धनाडय परिवारका छोरा सम्झने र हाम्रा ती छोरीचेलीहरुमाथि छेडखानी गर्दै हिड्ने भुस्याहा कुकुर र नवमजनुहरुको बिरुध सामाजिक अभियान नै सन्चालनमा ल्याउनु पर्दछ । १३. साथै, शिक्षा र जनचेतना अभिबृद्धीको कार्यक्रम निरन्तर रुपमा स्थानिय तह, सरोकारवाला निकाय र हामी सबै बिचको बलियो सहकार्यमा निरन्तर रुपमा गरि राख्नु पर्दछ । यस्ता अन्य महत्त्वपूर्ण कार्यहरु हुनसक्छन् जो सुन्दर, शान्त, समृद्ध र स्वच्छ समाजको निर्माण गर्नमा मद्दत गर्दछ । यस्ता सामाजिक कार्यहरुलाइ हामी सबैले आत्मसात गरि हातेमालो गर्दै अघि बढेमा अवश्य नै हाम्रो समाज एकदिन सामजिक कुरिती, बिकृती, कुसंस्कार, दहेज लगायत यौनजन्य हिंसा र बलात्कार मुक्त समाजको निर्माण हुनेमा म सत प्रतिसत बिश्वस्त छु । जय समाज !

खुला दिसा मुक्त अभियानका सम्भावना र चुनौती

सरोज चौरसिया आज एका बिहानै ५:३० बजे देखि पर्सा जिल्लाको साबिक गा.वि.सा. लखनपुर (हाल सखुवा प्रसौनी गाउँपालिका)को एक्डारवा टोलमा एउटा सरसफाइ गस्ती टोलि तैनाथ थियो । हाथमा केहि टर्च लाइट, सिट्टी, पहेलो झण्डा, साउण्ड बक्स र माइक बोकेको त्यस गस्ती टोलीमा थिए त्यस वडाका वडा अध्यक्ष्य, वडा सदस्य, ग्रामिण स्वास्थ्य महिला स्वयम्सेविका, केहि स्थानिय नागरिक समाजका अगुवा, बाल क्लबका भाइबहिनि, स्थानिय युवा र म लगायत विकास नेपाल संस्थाको सरसफाइ प्रजवालकहरु गरि करिब ५० जनाको एउटा ठुलो समुह । गस्ती टोलिले आफ्नो दैनिक कार्यक्रम झैँ आजपनि सम्पूर्ण गाउँ र त्यहा खुल्ला दिसा गर्ने सम्भावित खुल्ला स्थानहरुलाई पहिचान गरि आफुलाई ४ समूहमा विभाजन गर्यो र आफ्नो गस्तीमा हिड्यो । गस्ती टोलिले एका बिहानै खुल्ला दिसा गरेको अवस्थामा फेलापरका व्यक्तिलाई पहिचान गरि व्यक्तिले दिसा गरेको स्थानमै पुगेर सरसफाइका विभिन्न आधारभूत आवस्यकता, यसको महत्व र खुल्लादिसा बाट हुने बेफाइदा बारे स्पट टिगरिङ्ग गर्दछन र खुल्ला दिसा नगरी आफ्नो घर ठाउमा चर्पी बनाउन सामाजिक दबाव सृजना गर्ने प्रयास गर्दछ । यसरि गस्ती गर्दा सामाजिक मर्यादाको ख्याल राखी लैंगिक सम्बेदंसिलताको पनि आधारभूतकुराहरुलाई महत्वमा राक्ने गरिएको छ । महिलालाइ महिला गस्ती टोलीको समूहले परामर्श दिने गर्दछन् भने पुरुषलाइ पुरुस सदश्यहरुले । सरसफाई गस्ती टोलीको यो नियमित र दैनिक प्रक्रिया हो । यस प्रक्रियालाई सक्रियरुपमा सधै बिहान र बेलुका खुल्ला दिसा गर्न जाने र बाहिर दिसा व्यक्तिहरुलाइ लक्षित गरि गर्ने गरिन्छ र खुला स्थानमा दिसा गरिरहेका व्यक्तिहरुलाई पहिचान गरि त्यस्तो नगर्न सक्दो दवाब सिर्जना गर्ने प्रयास गरिन्छ । बिहान र बेलुवा गर्ने यस गस्तीको प्रक्रियालाइ मर्निङ्ग र इभिङ्ग फलो अप भन्ने गरिन्छ । सरसफाइ अभियानमा व्यवहार परिवर्तन, सचेतना मुलक र सामाजिक परिचालन आदि जस्ता कयौं कार्यक्रमहरु गरिए पनि तराई मधेसको जिल्लाहरुमा प्रसस्त पानी र खुल्ला चौर तथा खेत उपलब्धताका कारण धेरै व्यक्तिहरुलाई सरसफाइ बारे बृहत जानकारी भए पनि चर्पी बनाउन झर्को मान्ने गरेका छन् । त्यसमाथि गाउँघरमा चर्पी आफ्नो लगानी भन्दा पनि सरकारी अनुदानमा निर्माण हुने हो एउटा ठुलो भ्रम र गलत बुझाई समेत हावी रहेको हामीले पाउन सक्छौं । तसर्थ यस गस्ती प्रक्रियालाई पनि मुख्य प्राथमिकतामा राखिने गरेको छ । यस प्रक्रियाले खुल्ला दिसा गर्ने व्यक्तिलाई हदै सम्म लज्जा बोध गराउने र सामाजिक प्रतिष्ठा हनन हुने डर सृजना गरेकोले यो प्रक्रिया प्रभावकारी भएको र यसले गर्दा गाउँ ठाउँवासीहरुले आफ्नै लगानीमा चर्पी निर्माण गरि प्रयोग गर्ने समेत बाध्य बनाएको बताउछन् सरसफाइ गस्ती टोलीका संयोजक एवं विकास नेपाल संस्थाका ग्लोबल सरसफाइ कोष युएन ह्याबीट्याटका फिल्ड संयोजक लक्ष्मन पण्डित । वडा अध्यक्ष्य लाल बहादुर प्रसाद यादवका अनुसार विगत एक बर्षमा गर्न नसकिएको कार्य यस सरसफाइ गस्ती टोलिको सहयोगले एक हफ्तामै सफल रुपले ३ सय ७५ घरधुरीहरुमा चर्पी निर्माण भएको छ । उनि भन्छन, "बाहिर दिसा गर्न दिंदैनौ, घरमा चर्पी हुदैन, अनि चर्पी निर्माण गर्नु अन्तिम विकल्पको रुपमा आउछ र समुदायमा धमाधम चर्पी बनाउन सुरु हुन्छ । अनि टोल-टोल र बस्ति-बस्तीमा एउटाको देखासिखी त्यस टोलका अन्य घरधुरीहरुले पनि धमाधम चर्पी निर्माण गर्न थाल्छन र प्रयोगमा समेत ल्याउछन।" सरसफाई गस्ती टोलि परिचालन भएसम्म त कोहि पनि हतपति बाहिर दिसा गर्न जादैनन् र चर्पी पनि निर्माण गर्छन तर खुल्ला दिसा मुक्त घोषण पछि सरसफाइ अभियानकर्ता र सहजीकरण संस्थाहरु त्यस गाउँबाट फर्केर जादा पुन: त्यहाका मानिसहरु बाहिर दिसा गर्ने जाने हो कि भन्ने कुरा वडा अध्यक्ष यादवको चिन्ताको विषय बनेको छ । उनका अनुसार यस सरसफाइ अभियानहरुलाई निरन्तरता दिनको निमित्त र नियमित रुपमा जनचेतना फैलाउन तथा सहजीकरण गर्नका लागि स्थाई रुपमै वडा कार्यालयहरुमा कम्तिमा दुइ वटा सरसफाई प्रजवालकहरु राख्नको आवश्यकता देखिन्छ । सरसफाइ गस्ती टोलिकै एक जना महिला सदस्य एवं ग्रामिण महिला स्वस्थ स्वयम्सेविका परवर्ती देवी शर्मा अनुसार खुल्ला दिसा गरिरहेका दिदि बहिनीहरुलाइ चर्पी बनाउनुस भन्न जादा "चुप कर एनजीओ के दलाल, तोरा त पैसा मिलता त घुम-घुम के सिप्टी बनावे के कहतारु, हम्नीके कथि सहयोग मिलता कि सिप्टी बनाइ सन्? (चुपलाग एनजीओको दलाल, तलाई त गस्ती टोलि संग घुमे वापत पैसा पाउछ, खोइ हामीलाई चर्पी निर्माण गर्न आर्थिक सहयोग गरेको?)" भन्ने प्रश्न आउने गरेको छ । उनि एउटा घट्नाको बारेमा बताउदै भन्छिन, एकपटक त् एकजना दिदिले त तश्ला (भात पकाउने भाडो) नै हाम्रो टोलीमाथि प्रहार गरिन र भोलिदेखि गस्तीमा नआउन धम्कि समेत दिईन । त्यस्तै सरसफाइ अभियानमा बिहान बेलुका गस्ती गर्दा ज्यान जोखिम र अशुरक्षाको समस्या पनि उत्तिकै छ । यसै अभियानका एरिया संयोजक एवं विकास नेपालका कर्मचारी जिल्लाजित राउत गद्दी भन्छन, "अभियानको क्रममा घरदैलो एवं गस्ती गर्न जादा समुदायका केहि युवाहरु एवं अभिभावकहरुले अपशब्द समेत प्रयोग गरि चर्पी बनाउन पैसा तेरो बुवाले दिन्छन भन्ने जस्ता शब्द पर्यो गर्दै हामिलाई निरुत्साहित गर्न समेत प्रयास गर्छन र चर्पी बनाउन आउने सरकारी अनुदानहरु आफै झ्वाम पारेको आरोप समेत लगाउने गरेका छन् । उहाँ अनुसार केहि व्यक्तिहरुले त आज भोलि गस्ती गर्न जाँदा ज्यान मार्ने धम्कि समेत दिने गरेका छन् । सरसफाई अभियानमा यस्ता धेरै बाधा, अर्चनहरु एवं चुनैतिहरु छन् जसलाई जिल्ला स्तर बाटै समाधान गर्नुपर्छ भन्ने बिकास नेपाल पर्साको ग्लोबल सरसफाइ कोष युएन ह्याबिट्यट कार्यक्रमका कार्यक्रम संयोजक मुकेश पण्डित भन्छन । उनका अनुसार गत बर्षहरुमा साबिकका अधिकांश गा.वि.साहरुले खुल्ला दिसा मुक्त घोषणा गर्नको निमित्त अनुदानमा चर्पी दिने भनेर लाखौ रुपैया छुट्याए र रिङ्ग निर्माण लगायत अन्य निर्माण सामग्री खरिद गरे पनि रिङ्गहरु वितरणमा पारदर्शितको ठुलो समस्या छ र धेरै गाउँहरु यस समस्याले गर्दा खुल्लादिसा मुक्त घोषणानै हुन् सकेका छैनन् । रिङ्ग वितरणमा चरम लापरवाही र भ्रष्टचार समेत भएको उनको बुझाई छ, उनका अनुसार गरिव र दलितले पाउने रिङ्ग र अनुदान पहुँच भएका व्यक्ति तथा राजनीतिक दलका आफन्ता एवं कार्यकर्ताहरुले पाएका छन् । यहि कारणले गर्दा पनि अभियानमा धेरै जस्तो साविकका गाबिसहरुमा ठुलै द्वन्द छ । एउटाले सितैमा पाए, हामीले किन नपाउने? भन्ने खालको हाम्रो समुदायको जिद्ध सोच र अन्तर्द्वन्दको भावानको विचमा अल्झेको छ यो अभियान र हामीलाई यस्तो उल्झनका काम गर्नु पर्ने अवस्था छ । आफ्नो गाउँठाउँ खुल्ला दिसा मुक्त घोषणा होस् र गाउँवासीहरुले सभ्य रुपमा आफ्नो परिचय दिन सकुन भन्ने स्वार्थ बोकेका सरसफाइ गस्ती टोलीका सदस्यहरु पूर्ण रुपमा समाजसेवाको भावनाले अभियानमा टेवा पुर्याई रहेका हुन्छन । बिहान र बेलुकाको गस्ती पश्चात दिउँसो घरदैलोमा साबुन पानीले हात धुने प्रदर्शनी, विधालय सरसफाइ आदि जस्ता अति आश्यक क्रियाकलापहरु पनि नियमित रुपमा संचालन हुनेगरेका छन् । सुरुको अवस्थामा साबिकको गाबिस लखनपुरमा कुल ६ सय ६७ घरधुरी मध्ये मात्र ८० घरधुरीमा चर्पीको पहुच थियो भने आजको अवस्थामा ६ सय २५ घरधुरीहरुमा चर्पी निर्माण भई प्रयोग समेत भईरहेको अवस्था छ र बाकि ४२ घरधुरीहरुमा पनि तिब्रताका साथ चर्पी निर्माण कार्य भईरहेको अवस्था छ । जिल्लाको सरसफाइको अवस्था बारे विश्लेषण गर्दा पर्सा जिल्लामा ८६ % घरधुरीमा चर्पीको पहुँच रहेको छ र आजको मितिमा साबिकको ६६ गाबिस मध्ये ४२ वटा साबिकको गाविसहरु खुल्ला दिसा मुक्त भईसकेका छन् । (लेखक युएन ह्याबीट्याटका पर्सा जिल्ला संयोजक हुन् ।)

वीरगञ्ज क्षेत्रको सम्भावना उपयोग हुन सकेको छैन-गोपाल केडिया

वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घका कार्यवाहक अध्यक्ष गोपाल केडिया विगत २८ वर्षदेखि सङ्घमा आबद्ध छन् । आफूलाई श्रमजीवी व्यवसायी भन्न रुचाउने केडिया सरल र स्पष्टवक्ता व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन् । साधारण सदस्यका रूपमा सङ्घमा प्रवेश गरेका उनी विभिन्न पदीय जिम्मेवारी पूरा गर्दै अहिले वरिष्ठ उपाध्यक्षको भूमिकामा छन् । अन्य सामाजिक सङ्घ/संस्थामा पनि केडियाको सक्रिय भूमिका छ । लियो क्लब अफ वीरगञ्जको संस्थापक एवम् राष्ट्रिय अध्यक्ष बनिसकेका उनी नेपाल जेसीजको पनि राष्ट्रिय उपाध्यक्ष रहिसकेका छन् । कार्यवाहक अध्यक्ष केडियासँग बारा/पर्साको उद्योग व्यापारको अवस्था, चुनौती र सम्भावनाबारे गरेको संवाद : निजीक्षेत्रको अग्रणी र सक्रिय संस्था वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घले बारा/पर्सा क्षेत्रको उद्योग व्यापारको अवस्थालाई कसरी हेरेको छ ? यो क्षेत्र उद्योग व्यापारका दृष्टिले अत्यन्तै सम्भावनायुक्त भएर पनि सम्भाव्यताको उपयोग अपेक्षाअनुसार हुन सकेको छैन । अहिले पनि यो क्षेत्रमा उद्यम व्यापारको स्थिति त्यति राम्रो छैन । ऊर्जा, पारवहन, पूर्वाधारलगायत पक्षमा अनेक समस्या छन् । नयाँ–नयाँ समस्या थपिएको अवस्था छ । ऊर्जाको समस्याले पूर्ण निकास पाएको छैन । औद्योगिक प्रतिष्ठानमा लोडशेडिङ भइरहेको छ । अहिले यस क्षेत्रका सिमेण्ट उद्योगले सबैभन्दा ठूलो समस्या भोगिरहेका छन् । क्लिङ्करको आपूर्ति ठप्प भएको छ । यसबाट उद्योगलाई ठूलो समस्या भएको छ । यसले सम्पूर्ण सिमेण्ट उद्योग बन्द हुने अवस्थामा पुगेका छन् । सिमेण्ट उद्योगले अहिले भोगिरहेको समस्या समाधानमा सङ्घको कार्यवाहक अध्यक्षको हैसियतले कस्तो पहल गरिरहनु भएको छ ? भारतीय रेलवेको रक्सौल यार्डमा क्लिङ्कर लोडअनलोड बन्द भएपछि यसको निकासमा सङ्घले सक्दो प्रयास गरिरहेको छ । नेपाल सरकार र भारतीय सरकारका सम्बद्ध निकायमा आग्रह गरिहेका छौं । भारतीय विदेश मन्त्रालय र रेलवे विभागमा समेत पहल गरिएको हो । यसमा हाम्रा पूर्वअध्यक्ष अशोक वैद र उपाध्यक्ष अनिल अग्रवालको विशेष सक्रियता छ । उहाँले रेलवको समस्तीपुरसम्म पुगेर त्यहाँका अधिकारीलाई आग्रह गर्नुभएको छ । स्वदेशका निकायमा सचिव माधव राजपालले पहल गरिरहनु भएको छ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घमार्फत पनि समाधानका निम्ति आग्रह भइरहेको छ । डिसेम्बर २२ देखि लोडिङ बन्द भएपछि बाटोमा रोकिएको क्लिङ्करलाई रक्सौलमा अनलोड गराएर गन्तव्यसम्म पुर्याबयौं । समस्याको निकासका लागि वीरगञ्जमा नेपाल र भारतका अधिकारीको बैठक पनि भएको थियो । तर, पनि निष्कर्ष आएको छैन । हामी यसमा प्रयत्नशील छौं । तर, ३ साता बितिसक्दा पनि अन्योल उस्तै छ नि ? समस्याको निकासमा हाम्रो सरकारले त्यति गम्भीर रूपमा पहल गरेको छैन । वीरगञ्जमा भएको बैठकमा पनि आफूहरूलाई कुनै जानकारी नदिई वीरगञ्ज बन्दरगाहमा अनलोड गर्न लागेको भनेर असन्तुष्टि ओकल्ने काममात्र भयो । निकासमा तत्पतरता देखिएन । नेपालका उद्योग समस्यामा परेका छन् । यसमा नेपाल सरकारले भारतसित पहल गरेर तत्कालै निकासको उपयुक्त उपाय निकाल्नै पर्छ । समस्यालाई कसरी किनारा लगाउने भन्नेमा हामीहरू पनि लागिरहेका छौं । उद्योगी व्यवसायीले पारवहनमा समस्या भोगिराख्दा सरोकारका कतिपय पूर्वाधार सञ्चालन हुन नसक्नुलाई सङ्घले कसरी लिएको छ ? समस्या त पहिला पनि भएका हुन् । वीरगञ्जमा निर्माण भइसकेको आईसीपी स–साना पूर्वाधारको अभावका सञ्चालन हुन नसकेको भनिएको छ । यसलाई समयमै सञ्चालन गर्न सकिएको भए सम्भावतः अहिलेको समस्या नै आउने थिएन । आईसीपी सञ्चालनका लागि हामीले बितेको १ वर्ष सरोकारका निकायसित कम्तीमा ६/७ ओटा बैठक गरिसकेका छौं । ४/५ पटक स्थलगत अनुगमन पनि भएको छ । अहिले सञ्चार र बिजुलीको डेटिकेटेड लाइन र सडक सम्पर्कको समस्या देखाइएको छ । अबको २/३ महीनाभित्रै सञ्चालनमा आउने अनौपचारिक माध्यमबाट जानकारी आएको छ । वीरगञ्ज सुक्खा बन्दरगाहलाई क्षमता विस्तार गर्ने कुरा पनि योजनामै अल्मलिएको छ । आफ्नो उद्योग व्यापारको पूर्वाधार र अप्ठेरो समाधानमा त हाम्रो सरकार सक्रिय भएर लाग्नुपर्ने हो । त्यो हुन सकेको छैन । पछिल्लो समयमा वीरगञ्ज क्षेत्रबाट अन्यत्र व्यापार पलायन भइरहेको छ । यसलाई पहिलाकै अवस्थामा फर्काउन पहल भइरहेको छ कि छैन ? खासगरी २ वर्षअघिको वीरगञ्जकेन्द्रित ६ महीने बन्दहडताल र नाकाबान्दीले केही व्यापारिक प्रतिष्ठान अन्य नकातिर गएका छन् । वीरगञ्जका काम गरिरहेका प्रतिष्ठान भैरहवातिर सरेका छन् । त्यो राजनीतिक कारणले यता बन्द हुँदा उताबाट काम भइरहेकाले पलायन भयो । तर, वीरगञ्जको भौगोलिक अवस्थिति, सञ्चालनको तयारीमा रहेका र निर्माण भइरहेका पूर्वाधारका कारण त्यो ढिलोचाँडो यतै फर्किनेमा विश्वस्त हुन सकिन्छ । हामीले बाराको सिमरामा बनाउने भनिएको सेज तत्काल अघि बढाउन माग गर्दै आएका छौं । औद्योगिक कोरिडोर घोषणाको माग पुरानै हो । २० वर्षदेखि यही एजेण्डा उठाउँदै आएका छौं । उद्योग स्थापना भएपछि विस्तारै आसपासमा बढ्ने मानववस्तीका कारण अवरोध शुरू हुन्छ । औद्योगिक कोरिडोर हुनुपर्छ भनेर हमीले प्रयास गरेको हो । पूर्णतामा सरकार उदासीन छ । अहिले वीरगञ्जलाई आधार बनाएर उद्योग व्यापारमा सक्रिय उद्यमीले यो क्षेत्रमा नयाँ लगानी थपे पनि बाहिरबाट आएको छैन । यस्ता पूर्वाधारले पूर्णता पाउने र भएका संरचनालाई तत्काल उपयोगमा ल्याउने हो भने नयाँ लगानी पनि आउने वातावरण बन्छ । यस्तो वातावरण बनाउने काममा सरकारको चरम उदासीनता देखिएको छ । तर, तपाईंहरूको आवाज सुनुवाइ भएको त देखिएन नि ? हामीले आवश्यकता र उपायको विषय उठाउने हो । बारम्बार ध्यनाकर्षण पनि गराइरहेकै छौं । सरोकारका मन्त्रालयमा धाइरहेका छौं । महासङ्घमार्फत पनि गएका छौं । त्यसको पूर्णता दिने र कानूनी रूपमा आधार निर्माण गर्ने काम त राजनीतिको हो नि । स्थानीय राजनीतिकर्मीको पहुँच पुग्न नसकेकाले यस्तो भएको हुन सक्छ । हामीले समग्र विकासको अवधारणालाई समेटेर ग्रेटर वीरगञ्जको पनि कुरा गर्यौं । सरकारले गर्छौं पनि भने, तर व्यवहारमा देखिएन । तथापि, हामीले स्थानीय पहल र प्रयासबाट हुने काम छोडेका छैनौं । जस्तो कि ट्रान्सपोर्ट नगरको अवधारणा थियो । त्यो पूर्णरूपमा नभए पनि आदर्शनगरमा रातिको ११ बजेपछि लोडअनलोड नगर्नेसहमति भएको छ । अहिले प्रादेशिक राजधानी वीरगञ्जमा हुनु पर्छ भनेर सङ्घर्ष चलिरहेको छ । २ नम्बर प्रदेशको राजधानीका बारेमा सङ्घको धारणा के हो ? हामी वीरगञ्ज नै २ नम्बर प्रदेशको प्रादेशिक राजधानी हुनुपर्छ भन्नेमा स्पष्ट छौं । हामीसँग जुन पूर्वाधार छन्, ती राजधानीका आधार हुन् । मुलुककै मध्यभागमा रहनु, प्रदेशको एकमात्र महानगर, नजिकैको सिमरा विमानस्थल, निर्माणाधीन दोस्रो अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल, द्रुतमार्ग, वीरगञ्जलाई काठमाडौंसँग जोड्ने नजिकको दूरी, भारतीय राजधानी र अन्य शहरसँगको सहज पहुँचलगायत कारण वीरगञ्ज राजधानीका लागि सबैभन्दा उपयुक्त छ । मधेश आन्दोलनका क्रममा वीरगञ्जले सबैभन्दा बढी क्षति बेहोरेकाले पनि प्रादेशिक राजधानी पाउनु वीरगञ्जको अधिकार हो ।

अन्तर्राष्ट्रिय

२१ औं विश्वकप आजदेखि, एक महिनासम्म १२ रंगशालामा हुने

विश्वकप फुटबल बिहीबार (आज) रातिदेखि रसियामा भव्यरुपमा सुरु हुँदैछ । फुटबलको महाकुम्भ भनेर चिनिने विश्वकपको उद्घाटनमा विश्वचर्चित सेलिब्रेटीको प्रस्तुतिसँगै ३२ राष्ट्रकै खेलाडी, प्रशिक्षक, अफिसियल...

डोनाल्ड ट्रम्प र किम जोंग उनबीच भेटवार्ता

२९ जेठ अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ्ग उनबीच ऐतिहासिक भेटवार्ता भएको छ । सिंगापुरको होटल क्याम्पेलामा मंगलबार बिहान उनीहरुबीच भेटवार्ता भएको हो ।वार्तास्थलमा पुगेलगत्तै दुवै नेताहरुले हात मिलाएका थिए । यो भेटवार्तामा करिब एक घण्टा चल्ने बताइएको छ । भेटवार्तामा दोभाषेको पनि व्यवस्था गरिएको छ ।भेटवार्ता सुरु हुनुभन्दा ठीक अगाडि ट्रम्पले भनेका छन्- सबै कुरा एकदम ठीक छ तर यो वार्तामा राम्रो सम्झौता हुन पाउँछ कि पाउँदैन छिट्टै थाहा हुनेछ ।उनले भनेका छन्, ‘किम जोङ्ग उनसँगको यो भेट एक सम्मान हो । जसबाट हामीबीच एक उत्कृष्ट सम्वन्ध बन्ने विश्वास गर्दछु ।’वार्तामा बस्नुअघि पत्रकारहरुसँग ट्रम्पले भने, ‘साँच्चै मलाई एकदम राम्रो लागिरहेको छ, हामी एकदम ठूलो कुरामा छलफल गर्न गइराखेका छौं । यो सफल होस् ।’यसैगरी किमले भने, ‘यहाँ आउन सहज थिएन । पुरानो पूर्वाग्रहमा हामी थियौं तर हामीले ति सबैलाई हटायौं ।’ट्रम्पले किमसँग मिलाएको हात हल्लाउँदै भने, ‘यो सत्य हो ।’

बोको हरामका १५ लडाकू मारिए, बन्धक बनाइएका ५३ जना मुक्त

जेठ ४ – नाइजेरियाको विद्रोही समूह बोको हरामद्वारा अपहरित ५३ जनालाई अपहरणमुक्त गराइएको छ । उत्तरपूर्वी बोर्नो राज्यबाट सरकारी सेनाको टोलीले उनीहरूलाई अपहरणमुक्त गराएको सेनाका उच्च अधिकारीहरुले बुधबार जानकारी दिएका छन् । अपहरणमुक्त भएकाहरूमध्ये ३३ जना महिला, १६ जना बालबालिका, चार जना पुरुष रहेको सेनाका प्रवक्ता ओन्येम वाचुकुले बताए । बोको हराम विरुद्ध भएको सुरक्षा कारबाही अभियानका क्रममा सरकारी सेनाले उनीहरुलाई अपहरणमुक्त गराएको हो । नाइजेरिया सरकारले मे महिनामा मात्रै अहिलेसम्म बोको हरामको नियन्त्रणमा रहेका एक हजार जनालाई मुक्त गराएको छ । यसैबीच, नाइजेरियाली सेनाले देशका विभिन्न ठाँउमा गरेको सुरक्षा कारबाहीका क्रममा बोको हरामका १५ लडाकु मारिएका छन् । बुधबार दिएको जानकारी अनुसार नाइजेरियाको उत्तर पूर्वी राज्य बोर्नो र दक्षिणी राज्य लेक चाड बासिन क्षेत्रमा उनीहरू मारिएका हुन् । बोको हरामका चार जना लडाकू सेनाले थापेको विद्युतीय धरापमा परेर ज्यान गुमाएका हुन् भने अरु ११ जनालाई लुकिरहेको बेला घेरेर सुरक्षा कारबाही गरिएको थियो । सन् २००९ मा सुरु भएको बोको हरामको हिंसात्मक गतिविधिका कारण नाइजेरियामा अहिले सम्म २० हजार जना मारिएका छन् भने २३ लाख विस्थापित भएका छन् । राससरसिन्ह्वा

कर्नाटकमा बीजेपीलाई झट्का स् भोलि सदनमा बहुमत सिद्ध गर्न सर्वोच्चको आदेश

जेठ ४ – भारतको सर्वोच्च अदालतले शनिबार बेलुका ४ बजे कर्नाटकमा भारतीय जनता पार्टी९बीजेपी० सरकारलाई सदनमा बहुमत सावित गर्न आदेश दिएको छ । कर्नाटक विधानसभामा कसैले पनि बहुमत प्राप्त नगरेपछि राज्यपालले बीजेपीलाई सरकार बनाउन निम्तो दिएका थिए । १०४ सिटमा जित हात पारेको बीजेपीका तर्फबाट बीएस येदियुरप्पाले सपथ लिइसकेका छन् । कर्नाटकका २२४ सिटमध्ये २२२ सिटमा चुनाव भएको थियो । कांग्रेसले ७८ तथा जनता दल सेक्युलर९जेडीएस० ले ३७ सिटमा जित हात पारेको छ । ३७ सिटमा जित हात पारेको जेडीएसलाई कांग्रेसले सरकार बनाउन समर्थन गरेको छ । राज्यपालको निम्ताअनुसार बीजेपीले सरकार बनाएपछि कांग्रेस र जेडीएस अदालतको ढोका ढकढकाउन पुगेको थियो । सर्वोच्च अदालतले येदियुरप्पाको सपथमा रोक तथा लगाएन तर सुनुवाई जारी राख्ने फैसला गर्यो । शुक्रबार सर्वोच्च अदालतले आफ्नो फैसला सुनाउँदै शनिबार चार बजेसम्म येदियुरप्पालाई बहमत सिद्ध गनुपर्ने हुन्छ । अब येदियुरप्पाले भोलि १११ सांसदको समर्थन जुटाए मात्रै मुख्यमन्त्रीको कुर्सी जोगाउन सक्नेछन् । जेडीएस नेता एचडी कुमारस्वामी दुई ठाउँबाट निर्वाचित भएकाले उनले एक ठाउँ छोड्नुपर्ने हुन्छ । त्यसैले बहुमतका लागि १११ सिट आवश्यक हुन्छ । जेडीएसले भने आफूसँग कांग्रेस र अन्य दलको समर्थनसमेत गरी ११७ सांसदको समर्थन रहेको बताएको छ । शुक्रबार बेलुका फ्लोर क्रस भएन भने जेडीएसका नेता एचडी कुमारस्वामीले बहुमत सदस्यको समर्थन पाउने निश्चितजस्तै छ । त्यस्तोमा येदियुरप्पा मात्रै तीन दिनका लागि कर्नाटकको मुख्यमन्त्री हुनेछन् । साथै कांग्रेस र जेडीएसले बीजेपीले आफ्ना सांसदहरु किन्ने प्रयास गरिरहेको आरोप पनि लगाउँदै आएका छन्






स्वतन्त्र विचार

सङ्घीयतामा प्रादेशिक अन्तरसम्बन्ध-ओमप्रकाश खनाल

सङ्घीयता कार्यान्वयनमा आएसँगै यसको व्यवस्थापनमा स्रोतसाधनको सकस सतहमा देखिन थालेको छ । प्रदेश सरकारको आर्थिक र कानूनी अधिकारको दायरा अस्पष्टमात्र छैन, यसमा प्रश्न उठ्न...

वीरगञ्जको विकास अपेक्षा र यथार्थ-ओमप्रकाश खनाल

मुलुककै मुख्य प्रवेशद्वार मात्र नभएर औद्योगिक र व्यापारिक गतिविधिको केन्द्रको रूपमा स्थापित वीरगञ्ज क्षेत्र विकासका अन्य आयाममा भने निकै पछि परेको छ । वीरगञ्जको सापेक्ष विकासका लागि सरोकारका पक्षमा नवीन सोच र दूरदृष्टिको खाँचो औंल्याइएको छ । उद्योग र व्यापार वीरगञ्ज क्षेत्रको विकासको मुख्य आधार भएकाले लगानीमैत्री वातावरण निर्माणमा जोड दिइएको छ । अर्थतन्त्रको अभिवृद्धिमा वीरगञ्जले महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आए पनि यहाँको विकासमा राज्यको भूमिका सकारात्मक नदेखिएको बुझाइ स्थानीयको छ । वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घ र आर्थिक अभियान दैनिकले वीरगञ्जमा आयोजना गरेको ‘सङ्क्रमण समाधानपछि वीरगञ्ज क्षेत्रको विकास : अपेक्षा र यथार्थ’ विषयक राउण्ड टेबल कार्यक्रमका सहभागीले वीरगञ्जले मुलुककै आर्थिक विकासमा योगदान दिए पनि स्थानीय विकासमा उपेक्षित भएको बताएका हुन् । वीरगञ्ज भौगोलिक दृष्टिले मध्यभागमा रहनु र वैदेशिक व्यापारमा मुख्य नाका भएकाले उद्योग व्यवसायमा अगाडि छ । स्थानीय जनजीवनसँग जोडिएका अन्य अत्यावश्यक पूर्वाधारको उपलब्धता भने निकै कमजोर रहेको पाइन्छ । राजनीतिक सङ्क्रमणले निकास पाइसकेकाले अब विकासको उद्देश्यमा एकोहोरिनुपर्नेमा जोड दिइएको छ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका कार्यकारिणी सदस्य गणेश लाठले सङ्घीयता कार्यान्वयनमा आइसकेकाले अब विकासमा अघि बढ्नुको विकल्प नभएको बताए । अहिलेसम्म राजनीतिक अस्थिरता र सङ्क्रमणलाई विकासको बाधक भनिए पनि अबको राजनीतिक अवस्थामा त्यसो भन्न नपाइने लाठको तर्क छ । सरकारले विकासका लागि निजीक्षेत्रसँग सहकार्य गर्न सक्ने उद्यमी लाठको धारणा छ । ‘विकासका लागि स्रोतको व्यवस्थापनमा सरकारले निजीक्षेत्रलाई अगाडि बढाउनुपर्छ,’ उनले भने, ‘तर, यो अहिलेसम्म अवधारणामै सीमित छ ।’ चुनावका बेला सबै थोक गर्न तयार राजनीतिक दलहरू चुनावपछि समस्या देखाउन अग्रसर भइरहेको आमजनताको बुझाइ छ । ‘चुनावअघि नेताहरू यो पनि गर्छौं, त्यो पनि गर्छौं भनिरहेका थिए । अहिले बजेट छैन भनिरहेका छन्,’ वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घका उपाध्यक्ष अनिलकुमार अग्रवालले भने । जनताका प्रतिनिधि आफ्नो दायित्वबाट पञ्छिन नमिल्ने उनको भनाइ छ । वीरगञ्ज क्षेत्रको विकासका लागि यहाँ निर्माण भएका पूर्वाधारको पूर्ण उपयोग हुनुपर्ने सरोकारवालाहरू बताउँछन् । उद्योग र व्यापारलाई लक्षित गरेर १३ वर्षदेखि वीरगञ्जमा सुक्खा बन्दरगाह सञ्चालनमा छ । यसबीचमा यो पूर्वाधारमा आयातित मालसामानको चाप उल्लेख्य बढेको छ । पूर्वाधारको क्षमता विस्तारमा सरकारले खासै चासो नदेखाएको सङ्घका निवर्तमान अध्यक्ष प्रदीपकुमार केडियाले बताए । बन्दरगाहसँगै जोडिएको ६२ बिगाहा जग्गा अधिग्रहण गरी क्षेत्र विस्तारको योजना राखिए पनि अघि बढ्न सकेको छैन । नेपाल र भारतका प्रधानमन्त्रीले गत चैत २४ गते संयुक्तरूपमा स्वीच थिचेर उद्घाटन गरेको नेपाल–भारत एकीकृत जाँचचौकी (आईसीपी) पूर्णक्षमतामा सञ्चालन हुन सकेको छैन । यो पूर्वाधारको उपयोग हुन नसक्नुमा सरोकारका नेपाली र भारतीय निकाय एकअर्कालाई दोषी देखाउन तल्लीन देखिएको सङ्घका सचिव माधव राजपालले बताए । दैनिक १ हजारभन्दा बढी मालवाहक गाडीको आवागमन हुन सक्ने यो संरचनाबाट यति बेला दैनिक १ सयको हाराहारीमा इन्धनका ट्याङ्करबाहेक अन्य वस्तु भित्रिन पाएको छैन । आईसीपी सम्पर्क सडक विस्तारमा सरकारी सक्रियता नहुँदा पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्न खोजे पनि तत्काल सम्भव नभएको दाबी सरकारी अधिकारीहरूको छ । वीरगञ्ज र आसपासका क्षेत्रमा निर्माण भइरहेका र योजनामा रहेका पूर्वाधारको पूर्णतामा वीरगञ्जको विकास अन्तरसम्बन्धित छ । निजगढ–काठमाडौं द्रुतमार्ग, दोस्रो अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल, सिमराको विशेष आर्थिक क्षेत्र, ६ लेनको व्यापारिक मार्ग विस्तारलगायत पूर्वाधारले यो क्षेत्रको आर्थिक र सामाजिक विकासलाई बल पुर्‍याउने देखिन्छ । यस्ता भौतिक विकासलाई स्थानीयको आर्थिक र सामाजिक दिनचर्यासँग जोड्न सक्नुपर्ने बुझाइ सानो पाइलाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कञ्चन झाको छ । आर्थिक गतिविधिको केन्द्रमा रहेर पनि बत्तीमुनिको अँध्यारो भनेझैं स्थानीय जनजीवनको सामाजिक र आर्थिकस्तर औसतभन्दा निकै पछाडि परेको छ । यही असमानतालाई मुद्दाको रूपमा उठाएको राजनीतिक शक्ति प्रदेश र स्थानीय सरकारमा स्थापित भएको छ । स्रोतसाधन र कानूनी अधिकारको अभावलाई राजनीतिक दलले विकासको अवरोधको रूपमा अघि सार्ने गरेका छन् । सङ्घीय, प्रदेश र स्थानीय सरकारबीच अधिकार बाँडफाँटको विषय टुङ्गो लगाउने काम राजनीतिक दलको भएको नेपाल–भारत सहयोग मञ्चका अध्यक्ष अशोककुमार वैदको धारणा छ । राजनीति दलहरू विकासमा प्रतिबद्ध हुने हो भने स्रोत व्यवस्थापन खासै ठूलो समस्या नभएको उनले बताए ।

उपेन्द्र यादवको एमाले मार्ग-किशाेर दहाल

संविधान जारी हुँदै गर्दा फोरम अध्यक्ष उपेन्द्र यादव निकै आक्रोशित सुनिन्थे। उनी भन्थे– 'संविधान पुनर्लेखन हुनुपर्छ।' उनले कतिपय कार्यक्रममा संविधान पुनर्लेखनका लागि मात्रै सरकारसँग वार्ता हुने बताउने गरेका थिए। यादवका अघिल्तिर आन्दोलनकारी अन्य पार्टीका नेताहरु उति आक्रामक थिएनन्। संविधान संशोधन मात्रै उनीहरुको मुख्य माग थियो। अन्य नेताहरु संशोधन गर्नुपर्ने धारा र उपधारामा अलमलिइरहँदा यादवको भने एक सूत्रीय माग थियो– 'संविधान पुनर्लेखन नै हुनुपर्छ।'

संविधानको बचाउमा लागेको अर्को दल तत्कालिन नेकपा एमाले र उसका अध्यक्ष केपी ओली यादवको ठीक विपरित धारणा राख्थे। पहिले त सो पार्टीका नेताहरु संविधान संशोधन हुनसक्ने वा गर्नुपर्ने विषय नै राष्ट्रघातसँग तुलना गर्थे। पछिपछि चुनाव र सत्ताको नजिक पुगेपछि भने आवश्यकता र औचित्यका आधारमा संविधान संशोधन हुनसक्ने बताउन थालेका थिए। त्यो आवश्यकता र औचित्यका पछाडि देशको समृद्धि र विकास लागि अवरोध पुगेमा मात्रै संविधान संशोधन हुनसक्ने एमालेको तर्क हुनेगर्थ्यो। अर्थात्, संविधान संशोधन आवश्यक छैन भन्ने एमालेको अन्तर्य बुझ्न कठिनाइको विषय थिएन।

उता यादव भने मौनमौन हुन थालेका थिए। आन्दोलनका सहयात्रीबाट उनी विस्तारै अलग्गिँदै गइरहेका थिए। प्रचण्ड सरकारले स्थानीय तहको मिति तोकेपछि त स्पष्ट रुपमै यादवको 'यु–टर्न' सुरु भयो। सँगै आन्दोलन गरेका अन्य मधेस केन्द्रित शक्तिहरु राष्ट्रिय जनता पार्टी निर्माणमा लाग्दै गर्दा उनी भने 'म जन्मिएको माटोले जा भनेकाले चुनावमा सहभागी भएँ' भन्दै चुनावमा होमिए। संविधान संशोधनको कुरा उठाउन नछाडेको राजपालाई यादवले स्वभाविक रुपमा लिएनन्। सो पार्टीको गठनलाई पनि उनले रुचाएनन्। भारततिर संकेत गर्दै 'टाउको त जोड्दियो तर आत्मा र विचार अरूले जोडेर जोडिन्न नि!' भन्दै बेवास्ता गरे।

मुख्यगरी मधेस केन्द्रित राजनीति गर्नुको नाताले राजपासँग मिलेरै प्रदेश र प्रतिनिधिसभा चुनावमा भाग लिए। प्रतिनिधिसभामा पाँचौं ठूलो दल (अहिले चौथो) भए।

अर्कोतिर वाम गठबन्धन बनाएर चुनाव लडेका तत्कालिन एमाले र माओवादी केन्द्रका बीच एकता प्रक्रियामा गतिरोध आउँदा यादव चर्चामा आए। यतिबेलासम्म उनी एमाले र माओवादी निकट भइसकेका थिए।

गत पुस पहिलो हप्ता आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा शुभकामना तथा बधाई आदानप्रदान गरिरहेका बेला ओलीको फोन पाएपछि यादव तुरुन्तै काठमाडौं आएका थिए। त्यसपछि नै उनी सरकारमा सहभागी हुने हल्ला चलिसकेको थियो। कतिसम्म भने एमाले र माओवादी समीकरण भत्किएमा एमालेले यादवलाई प्रधानमन्त्रीमा समर्थन गर्ने सम्मका विश्लेषण हुन थाल्यो। राष्ट्रिय दलको मान्यताप्राप्त सबैभन्दा सानो दलको चर्चा बढ्यो।

यादव मानसिक रुपमा सरकारमा जान भने तयार भइसकेका थिए। उनले आफू निकटका नेतालाई त्यसका लागि पनि तयार गरेका थिए। जसरी हुन्छ, मिलाएर जानुपर्छ भन्ने मान्यता उनको थियो। 'सरकारमा नगएर यत्रा वर्ष के गाइ चराएर बस्छौं?', यादवले गर्ने गरेको प्रश्न भन्दै उनी निकट एक नेताले पंक्तिकारलाई सुनाएका थिए।

अन्ततः नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी र फोरमबीच दुई बुँदे सहमति भएको छ। सहमतिसँगै सो पार्टी सरकारमा जाने निश्चित भएको छ। सरकारमा जानु अनौठो कुरा होइन। किनकि सो पार्टी त्यसका लागि तयार नै थियो। अनौठो त संविधान संशोधनका लागि उसले हस्ताक्षर गर्न तयार भएको बुँदा हो। सहमतिपत्रको पहिलो बुँदामा भनिएको छ– 'संघीय समाजवादी फोरम, नेपालले आन्दोलनका क्रममा उठाएका माग र मुद्दाहरुका सम्बन्धमा संविधान संशोधनसँग सम्बन्धित विषयहरु देश र जनताको पक्षमा आपसी सहमतिका आधारमा संविधान संशोधन गरी संबोधन गरिने छ।'

संविधान संशोधनको विषयमा सहमतिपत्रमा जे लेखिएको छ, त्यो पूरापुर पूर्व एमालेको र केपी ओलीको अडान हो। आइतबारमात्रै उनले संसदमा भनेको 'आवश्यकता र औचित्यको आधारमा संविधान संशोधन हुन्छ' भनेका थिए। र, त्यसमा उनले जोडेका थिए– 'देशलाई अगाडि बढाउन, जनतालाई अधिकार सम्पन्न बनाउन, जनताको आवश्यकतालाई परिपूर्ति गर्न, विकासको कामलाई अगाडि बढाउन, समृद्धि हासिल गर्न संविधान संशोधन गर्न सकिन्छ।'

यादव पनि एमाले र ओली मार्गमै दौडने कुरा अपेक्षित थिएन। मधेसको पक्षमा संविधान संशोधन गर्ने कुरा उनी पहिलो पटक स्थानीय तहको चुनावमा सहभागी भएदेखि नै धरापमा पर्दै आएको थियो। पछिल्लो कदमले त्यो झनै असम्भव बन्ने प्रष्ट भएको छ। अब कदाचित संविधान संशोधन भएमा उही ओलीले भनेजस्तै समृद्धि र विकासमा अवरोध हुने बुँदामा मात्रै हुनसक्छ। जुन अवरोध संविधानमा हुनेकुरा भएन। रेल र जहाज कुदाउन कुन धारा पो अवरोधक होला र?

हिजो यादवको एक वचनमा सडकमा उत्रिएर गोली थाप्न तयार कुनै युवाले यो सहमति पत्रलाई धोका हो भन्यो भने त्यो अतिरञ्जित र असत्य हुने छैन। कारण, मधेसका जति पनि मुद्दा छन् भनेर हिजो आन्दोलन गरिएको थियो र त्यसको नेतृत्व यादव लगायतले गरेका थिए, त्यसको एक टुक्रा पनि सम्बोधन हुने सुनिश्चितता यो सहमतिले गर्न सक्दैन। सक्छ भने यादवले त्यसको आधार दिन सक्नुपर्छ। दिन सक्दैनन् भने अबका कुनै पनि आन्दोलनमा मधेसका जनताले यादव वा उनी जस्तै कडा कुरा गर्ने नेतालाई साथ दिइरहनु जरुरी नभएको प्रष्ट हुन्छ।

उसबेला संविधान पुनर्लेखनको विकल्प नरहेको बताउने यादव कसरी 'देश र जनताको पक्षमा' भन्ने अमूर्त सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर गर्न हतारिए? यो 'गाइ चराएर नबस्ने' गोठाले राजनीतिक चाहनामात्रै हो कि ओलीको बारीमा आफैं चर्न जाने भतेर राजनीति हो? यादवले जवाफ देलान्–नदेलान्, तर हिजो उनकै कुरामा विश्वास गरेर महेन्द्र राजमार्गमा गोली खान तयार भएका उत्सर्गी समूह र गोली खाएका सहिदका परिवारले जवाफ खोज्छन् नै। जनतालाई जवाफ नदिने राजनीति कतिञ्जेल टिक्छ?

नेताहरुको बोलीलाई जनताले गम्भीरताका साथ लिन जरुरी नभएको प्रष्ट सन्देश यादवले दिएका छन्। कारण, पुनर्लेखन भनेर कडा भाषण गर्ने गरेका यादवमा पनि कुनै दम रहेनछ। बरु ती सबै सत्ताको भर्‍याँङ ठड्याउने उपाय मात्रै रहेछ। झुटको खेति गरेर आफ्नो गुमेको साख फर्काउने प्रयासको बाध्यात्मक अभिव्यक्ति मात्रै रहेछ। अब उनको कुराको विश्वास गर्ने आधार अब सकिएको छ। अब कुनै पनि बेला आन्दोलन गर्नुपर्ने अवस्था आयो र उपेन्द्र यादवले नै त्यसको नेतृत्व गर्न चाहे भने जनताले कसरी विश्वास गर्ने? उनले यसबारे सोच्नुपर्छ। सत्ता सधैंभर सत्य नहुनसक्छ। कुनै क्षणमा त्यस्तो लाग्नुचाहिँ राजनीतिमा स्वभाविक हो। तर, हिजोको सडक आवेगले यादवलाई कुनै पनि क्षण झक्काउन सक्छ।

सहमति पत्रमा विगतको आहुतिको कुनै रङमात्रै मिसिएको भए उनलाई शंकाको सुविधा दिन सकिन्थ्यो होला। उनी त पूर्व एमालेको खोतलेको सडकमा कालोपत्रे गर्दै अघि बढे। यादवलाई ज्ञात होस्, यति सहमति त नाकाबन्दीकै बेला तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओलीले गरिदिनसक्थे।

समाज

पर्साका प्रमुख पौडेलले दाइजो विरुद्धको मुद्दा नर्हेने भन्दै पिडीतलाई फर्काए

वीरगन्ज ५ असार दाईजो लिएरपनि विवाह गर्न नमान्ने बेहुला पक्षलाई कार्यवाही गर्न दिइएको निवेदनलाई पर्साका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले लिन मानेन्न । असोज १८ गते...

‘८ सय वर्षमा नमासिएको सिम्रौनगढ ८ महिनामा ध्वस्त’ – गिरीश गिरी

पुरातात्विक महत्वको स्थानमा धमाधम माछापोखरी खन्न थालेपछि सिम्रौनगढ ध्वस्त हुँदै गएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्। यसरी खनिएका स्थानमा धमाधम महत्वपूर्ण मूर्ति र शिलालेखसमेत एक्सकाभेटरले टुक्राएकै अवस्थामा भेटिन थालेको छ। ‘कर्णाटवंशीय राजा लखेटिएर काठमाडौं आएपछिको आठ सय वर्षसम्म पनि सिम्रौनगढ खासै विथोलिएको थिएन,’ मार्टिन चौतारीमा शुक्रबार स्थानीय भरत साहले भने, ‘बितेको आठ महिनामा त्यो स्थानको पुरातात्विक महत्वलाई ध्वस्त पार्नेगरी पोखरी खन्ने काम भएको छ।’ समाजशास्त्रका अध्येता साह तराइ मधेस राष्ट्रिय परिषदका संयोजकसमेत हुन्। उनले गत महिना सिम्रौनगढमा यही विषयलाई लिएर नगरपालिकाको सहयोगमा सम्मेलनसमेत गराएका थिए। सिम्रौनगढ नगरपालिकाका प्रमुख विजयशंकर यादवका अनुसार त्यो क्षेत्रमा यतिबेला झण्डै डेढ सयवटा पोखरी छन् र प्रायः सबै केही महिनायता खनिएका हुन्। जबकि त्यो क्षेत्रमा तीन फिटभन्दा गहिरो खन्नेबित्तिकै पुरातात्विक महत्वका वस्तु फेलापर्ने गरेका छन्। कृषि उत्पादकत्व बढाउने हिसाबले पुष्पकमल दाहाल प्रधानमन्त्री भएका बेला ‘प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना’ थालनी गरिएको थियो। त्यस अन्तर्गत सातवटा जिल्लामध्ये बारा जिल्लालाई समेत ‘कृषि सुपर जोन’ बनाइयो। गत वर्षदेखि सुरु भएको यस्तो कार्यक्रममा तोकिएका प्रत्येक जिल्लालाई उनीहरूको महत्व अनुसारका कृषि उत्पादनलाई प्राथमिकताका साथ सरकारले अघि बढाउने योजना थियो। त्यसअन्तर्गत बारा जिल्लालाई माछापालन निम्ति कृषि सुपर जोन घोषणा गरियो र धमाधम पोखरी खन्न थालियो। ‘सरकारी अनुदानमै पोखरी खन्नेदेखि लिएर माछाका भुरा वितरण गर्ने काम सुरु भयो,’ साह भन्छन्, ‘त्यसैबाट प्रभावित भएर सिम्रौनगढमा युद्धस्तरमा पोखरी खनिएको थियो।’ साहका अनुसार केही महिनाअघिसम्म यहाँका किसान तरकारी खेतीमै केन्द्रित थिए। उनीहरूले जमिनभन्दा कम्तीमा तीन फिट मुनि दबिएर बसेका पुरातात्विक संरचना बिथोलेका थिएनन्। ‘तर, आठ महिनायता एक्सकाभेटर लगाएर धमाधम पोखरी खन्न सुरु गरियो,’ भरत भन्छन्, ‘त्यसले गर्दा जमिनमुनिका महत्वपूर्ण सामग्री ध्वस्त भएका छन्।’ साहका अनुसार चार–पाँच महिनाअघि मात्र यसै भेगमा पोखरी खन्दा करिब छ फिट अग्लो नारायणको मूर्ति भेटिएको थियो। उच्चकोटी बनावटको त्यो मूर्ति यतिबेला भेटिएकै स्थानको ‘खजानी हाइस्कुल’को एउटा कक्षा कोठामा छ। त्यही कोठामा नियमित कक्षा पनि सञ्चालन भइरहेको साहले बताए। तेह्रौं शताब्दीभन्दा अघिको भए पनि विशिष्ट कलाकृति देखिने ढुँगामा खोपिएका मूर्तिहरूको निम्ति सिम्रौनगढ प्रसिद्ध छ। त्यहाँका कतिपय मूर्ति छाउनीस्थित राष्ट्रिय संग्रहालयमा पनि छन्। त्यसैगरी उत्तिकै महत्वका बाँकी मूर्ति सिम्रौनगढको कंकाली मन्दिर छेउमा असाध्यै साधारण कोठा बनाएर थुनिएकै अवस्थामा छन्। ‘अन्त भेटिएका मूर्ति तत्कालीन मुसलमान आक्रमणकारीले टुक्रा पारिदिएको अवस्थामा छन्,’ भरत भन्छन्, ‘खजानीमा राखिएको मूर्ति चाहिँ झट्ट हेर्दा सग्लो देखेको छु।’ सिम्रौनगढग केन्द्रबाट चारैतिर करिब चारदेखि पाँच किलोमिटर आसपासमा पुरातात्विक महत्वका वस्तु निकै पहिलेदेखि फेलापर्दै आएको सिम्रौनगढ नगरपालिका प्रमुख विजयशंकर यादव बताउँछन्। ‘अनि यसै क्षेत्रफलमा सानो ठूलो गरेर झण्डै डेढ सयवटा पोखरी खनिसकिएको छ,’ नगरप्रमुख यादवले सेतोपाटीलाई भने, ‘एक्सकाभेटरले खनिएका यस्ता कृत्रिम पोखरी तयार पार्दा जमिनमुनिका महत्वपूर्ण वस्तुप्रति ठ्याम्मै सावधानी अपनाइएका छैनन्।’ पोखरी खनिएका सबैजसो स्थानमा माटाका भाँडा, विभिन्न आकारका इँटा र कौडा फेलापरिरहेको अध्येता भरत सुनाउँछन्। ‘पोखरी खनिएका स्थानमा ब्ल्याक चिस्ट स्टोनका टुक्रा पनि भेटिन थालेका छन् जसबाट सिम्रौनगढका मूर्तिहरू बनेका थिए,’ भरतले भने, ‘त्यसको अर्थ हो एक्सकाभेटरले खन्ने बेलामा त्यहाँ भएका मूर्तिहरू टुक्रिए।’ यस्तो महत्वपूर्ण सम्पत्ति नासिइरहेका बेलामा कसैले ध्यान नदिएको गुनासो भरतको छ। ‘अन्य धातुको त हिसाबै छैन। यहाँ हरेक वर्ष दुईचारजनाले सुनै फेला पार्दै आएका छन्,’ नगरप्रमुख यादव भन्छन्, ‘पोखरी खन्नेले भने अहिलेसम्म त्यस्ता बहुमूल्य धातु फेला परेको जानकारी दिएका छैनन्।’ यसरी पुरातात्विक महत्वको क्षेत्र ध्वस्त भइरहेको बेला तत्काल सबैको ध्यान पुगोस् भनेर नगरपालिकाकै आयोजनामा गत महिना ‘सिम्रौनगढ सम्मेलन’ गरिएको मेयर यादवले बताए। यतिबेला मधेसी पहिचानका कुरा प्राथमिकताका साथ उठिरहेको बेला सिम्रौनगढले भने अहिलेसम्म मधेसी राजनीतिक नेतृत्वको ध्यान खिच्न गर्न सकेको छैन।
सिम्रौनगढमा खन्दा भेटिएको शिलालेख।
  जबकि सन् १०९७ मा राजा नान्यदेवले स्थापना गरेको त्यो राज्य उनैको छैठौं पुस्ताका राजा हरिसिंहदेवसम्मले शासन गरेका थिए। यो नै मधेसमा बेग्लै राज्यको निकट उदाहरण हो। सन् १३२६ मा दिल्ली सल्तनतका गयासुद्धिन तुगलकको नेतृत्वमा आएको फौजले आक्रमण गरेपछि राजा हरिसिंहदेव उनकी रानी देवलदेवीका सरू उत्तरतर्फ भागेर काठमाडौं उपत्यका प्रवेश गरेका थिए। भक्तपुर आएपछि उनीहरूको प्रभाव तत्कालीन मल्लवंशमा परेको देखिन्छ। काठमाडौंका अन्तिम मल्ल राजा जयप्रकाश मल्ल र ललितपुरका राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले शिलालेखमै आफूहरू कर्णाटवंशीय रहेको उल्लेख गराएका सन्दर्भ इतिहासमै भेटिन्छन्। त्यसबाहेक सिम्रौनगढबाट भागेका अन्तिम कर्णाट राजा हरिसिंहदेव र रानी देवलदेवीले आफ्नो साथमा कुलदेवी तुलजा भवानीको मूर्तिसमेत बोकेर ल्याएका थिए। तिनै तुलजा देवी कालान्तरमा तलेजु भवानीका रुपमा भक्तपुरमा स्थापित भइन्। पछि उपत्यकाका बाँकी दुवै राज्यमा मल्लकालीन दरबार भित्रै प्राथमिकताका साथ स्थापित भएको आज पनि देखिन्छ। तलेजु भवानीकै जीवित रुप कुमारीलाई मानिन्छ। सिम्रौनगढको महत्व यतिमा मात्रै पनि सीमित छैन। यतिबेला भोजपुरीभाषी क्षेत्रमा पर्ने यो राज्य कुनैबेला विद्यापतिको कर्मभूमि थियो। मैथिली भाषाको आदिकवि मानिने विद्यापति सिम्रौनगढको ‘दरबारी कवि’ थिए भनिन्छ। अढाइ सय वर्षको राज्यकालमा कर्णाटवंशले विद्यापतिबाहेक पनि चण्डेश्वर, वाचस्पति, ज्योतिरिश्वर, देवादित्य, कर्मादित्य र रामदत्तजस्दा विद्वान जन्माएको इतिहास छ। यतिबेला मैथिली र भोजपुरीभाषीको क्षेत्र समेटेर मधेसलाई प्रतिनिधित्व गर्ने प्रदेशै पाइरहेको बेलामा सिम्रौनगढको महत्व झनै बढी हुनुपथ्र्यो। तर, भइदिएन। त्यस्तो स्थान विनाश भइरहेको बेलामा हालै राज्य सञ्चालनकै अवसर पाइरहेको मधेसी नेतृत्वले कस्तो चासो दिइरहेको छ? ‘सम्मेलन निम्ति हामीले निम्ता दिएका थियौं,’ भरत भन्छन्, ‘तर, कोही उपस्थित भइदिनुभएन।’ अनुपस्थिति किन थियो भनेर सोध्दा भरतले अनभिज्ञता प्रकट गरे। ‘उहाँहरू असाध्यै व्यस्त भएर पनि हुनसक्छ,’ उनको अनुमान थियो, ‘स्थानीय राजनीतिका स-साना कुरामा अल्झने प्रवृत्ति भएकाले कांग्रेसबाट जितेका मेयरले आयोजना गरेको सम्मेलन भएकै कारण पनि बेवास्तामा परेको हुनसक्छ।’ भरतका अनुसार दुई नम्बर प्रदेशका सभामुख यसै क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व गर्छन्। यस्तो अवस्थामा आयोजना गरिएको सम्मेलनका बेला मुलुकभरबाट विभिन्न क्षेत्रका व्यक्ति सिम्रौनगढ पुगेका थिए। नेपालसहित भारतको उडिसा र बंगालबाट पनि पुरातत्वविद् आएका थिए। पुरातत्व विभागको प्रतिनिधित्व गर्दै उपमहानिर्देशक मन्दाकिनी श्रेष्ठ सम्मेलनमा पुगेकी थिइन्। ‘नगरप्रमुखले काठमाडौं आएरै निम्ता दिएपछि के रहेछ भनेर बुझ्न गएकी थिएँ,’ श्रेष्ठले सेतोपाटीलाई भनिन्, ‘प्रधानमन्त्रीकै नामबाट सुरु भएको योजनाका कारण सिम्रौनगढको पुरातात्विक महत्व प्रभावित भएको रहेछ।’ पोखरी बनाइएका ठाउँ स्थानीयको व्यक्तिगत सम्पत्तिकै रुपमा देखिएको स्थितिमा पुरातत्व विभागले तत्काल केही गर्नसक्ने अवस्था नरहेको श्रेष्ठले बताइन्। ‘कि त सरकारले ती जग्गा अधिग्रहण गरेर कारबाही चलाउनु पर्छ,’ उनको भनाइ छ, ‘नभए अनुरोध गर्नेबाहेक कुनै विकल्प छैन।’ यस्तो अवस्थामा आफूहरूले औपचारिकता पूरा गर्न पत्राचार मात्र गरेको उनले स्पष्ट पारिन्। ‘बरु स्थानीय निकायले नै व्यवहारिक हिसाबबाट केही गर्न सक्छ,’ उप महानिर्देशक श्रेष्ठले भनिन्, ‘त्यसैले सिम्रौनगढका मेयरलाई नै पहल गर्नुस् भनेर सुझाव दिएकी छु।’ नगरप्रमुख यादवका अनुसार त्यस सम्मेलनमा उपस्थित पुरातत्वविद्ले पुरातत्व विभागको एउटा कार्यालय त्यहाँ स्थापना हुनुपर्ने र महत्वपूर्ण वस्तुहरूको चोरीनिकासी तत्काल रोकिनुपर्ने कुरा उठाएका थिए। उनीहरू सबैले एक स्वरमा तत्काल पोखरी खन्न रोक्ने सुझाव दिएपछि सक्दो प्रयास गरिरहेको मेयर यादवले बताए। ‘यस्तो ठाउँमा सरकारले नै अनुदान दिएर पोखरी खन्न लगाउँदा सबै गाउँले उत्साहित भइदिए,’ उनको गुनासो छ, ‘यो परिस्थितिमा नियन्त्रण गर्न पनि गाह्रो भइरहेको छ।’ व्यक्तिगत सम्पत्ति भएका कारण दवाब दिन मुश्किल भए पनि सम्झाइ–बुझाइ गरिरहेको उनले सुनाए। अध्येता साह सरकारको लावरबाहीका कारण समस्या आएको बताउँछन्। ‘सरकारले नै कतिसम्म लापरबाही गरेको छ भने,’ उनी भन्छन्, ‘माछापालन गर्ने सरकारी सुपरजोनको हेडक्वार्टर नै सिम्रौनगढमा बनाउने भवन निर्माण तयारी हुँदैछ।’ यस्तो अवस्थामा नगरपालिका एक्लैलाई परिस्थिति थाम्न मुश्किल परेको छ। ‘असार १० गते नगरसभा बोलाएरै यस विषयमा कुरा चलाउने तयारी गरेको छु,’ नगरप्रमुख यादवले भने, ‘त्यसपछि सबै जनप्रतिनिधि साथ लिएर पोखरी खन्ने काम बन्दै गराउने प्रयास थाल्नेछु।’ सिम्रौनगढको पुरातात्विक महत्वलाई उजागर गर्ने उद्देश्यले आफूहरू गुरुयोजना बनाउने तयारीमा लागेको पनि नगरप्रमुख यादवले बताए। यस स्थानको पुरातात्विक महत्व उजागर गर्न उत्खनन प्रयास नभएको होइन। करिब २७ वर्षअघि इटालीबाट आएको टोलीले सिम्रौनगढको व्यवस्थित उत्खनन प्रयास थालेको थियो। त्यस टोलीमा फ्रान्चिस्का लुब्ली, भेरार्डी, रिकार्डो गार्बिनी र मासिमो भिडालगायत सहभागि थिए। उनीहरू सिम्रौनगढ नजिकैको रनिवासमा बसेर काम थालेका थिए। ‘त्योबेला सिम्रौनगढ र लुम्बिनी उत्खनन गर्न आएका थियौं,’ सम्मेलन निम्ति उपस्थित हुन नसकेपछि भिडियो रेकर्डमार्फत् आफ्ना कुरा राखेका मासिमो भिडाले भनेका छन्, ‘तर, हाम्रो प्राथमिकता त्यतिबेला लुम्बिनीमै बढी भएपछि सिम्रौनगढको काम अधुरै छाडेर उता केन्द्रित भयौं।’ भिडाले भिडियो सन्देशमा तत्काल यो निम्तो मान्न नसके पनि आफू फेरि नेपाल आउन इच्छुक रहेको जानकारी दिएका छन्। अध्येता साहका अनुसार सिम्रौनगढ सम्मेलन तयारी क्रममा जेठ १ गते त्यहाँ पुग्दा टोलीले एउटा अर्को महत्वपूर्ण सामग्री फेला पारेको थियो। त्यहाँस्थित तरकारी कोल्डस्टोरभन्दा पश्चिम तर्फ परम्परादेखि पूजा गर्दै आइरहेको महादेव चाटीको शिवलिंग पुरिएको थियो। त्यसको वरपर मात्रै पनि करिब दसवटा पोखरी खनिसकिएको देखिन्थ्यो। यस्तो स्थितिमा सम्बन्धित जग्गाधनीले त्यो शिवलिंग भएको स्थान खनेर हेर्न अनुरोध गरेपछि त्यहाँ शिवलिंगबाहेक एउटा शिलालेखसमेत भेटियो। त्यस शिलालेखलाई पटनाका शोध एवं प्रकाशन प्रभारी भवनाथ झाले विश्लेषण गरेका छन्। यो अभिलेख तीनतिरबाट खण्डित र केवल तल्लो भाग मात्र पढ्न सकिने अवस्थामा रहेको उनले स्पष्ट पारेका छन्। यसरी टुक्रिएको कारण एघार पंक्तिमा रहेको यो शिलालेखमा कुनै पनि पंक्ति पूर्ण नरहेको उनले बताएका छन्। तैपनि त्यसमा उल्लेखित कुरा हेर्दा चाहिँ तत्कालीन राजाको यश र कीर्ति वर्णन गरिएको झलक पाइने उनको ठम्याइ छ। हिमालयबाट आएका नदी, दूध र देवी पार्वतीका कुरा पनि उल्लेखित छ। महुवाको रसबाट कोइलीहरू उन्मत्त भएको पनि लेखिएको छ। झाले एघारवटै पंक्तिमा रहेका फरक–फरक हरफहरूको अनुमान लगाएर अनुवाद गरेका छन्। सिम्रौनगढको पुरातात्विक महत्वबारेमा तत्काल केही गर्ने योजना सरकारको नरहेको उपमहानिर्देशक मन्दाकिनी श्रेष्ठले बताइन्। ‘आगामी वर्षको बजेटमा यसलाई पारेर केही गर्न सकिन्छ,’ उनले भनिन्, ‘तत्काल सरकारको कुनै योजना छैन।’

ससुराले आगो लाएका बुहारी र नातिनीको गाउले ले गरे उद्दार

वीरगन्ज १ असार पर्साको धोबिनी गाउँपालिका वडा नम्बर ३ हरिहरपुरमा एक महिला र उनकी तीन महिने छोरी सँगै जल्दै गरेको अवस्थामा उद्धार गरिएको छ । उद्धार गरिएका आमा छोरी दुवैको अवस्था गम्भीर रहेको छ । स्थानीयले उद्धार गरी उपचारका लागि वीरगन्जस्थित नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पतालमा ल्याएको भएपनि उपचार हुन नसकेपछि दुवै आमा छोरीको काठमाडौंको कीर्तिपूरमास्थित बर्निङ सेन्टरमा उपचार भइरहेको पर्सा प्रहरीले जनाएको छन । सन्जु देवीको घाटीमा धारिलो वस्तुले काटेको घाउ देखिनुका साथै उनको छाति, गाला र दुवै हातमा आगोले पोलेको छ । उनकी छोरीको पनि घाटीमा ब्लेडले चिरेको घाउका साथै दाहिने हातमा पोलेको घाउ छ । आमाभन्दा छोरीको अवस्था गम्भीर रहेको प्रहरी नायव उपरीक्षक राजन लिम्बूले बताए । घाइते सन्जु देवीले घरायसी विवादको विषयलाई लिएर ससुरा लक्ष्मीप्रसाद साहले आफ्नो र छोरीको शरीरमा आगो लगाएर हत्या गर्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएकी छन् । प्रारम्भिक बयानका क्रममा घाइते महिलाले ससुराले नै आफू र छोरीलाई कुटपिट गरी जीउमा आगो लगाएर हत्या गर्ने प्रयास गरेको बताएकी छिन् । तर सन्जु देवीका सासू ससुरा र देवरले भने सन्जु देवी आफैले छोरी र आफनो जीउमा आगो लगाएर आत्महत्याको प्रयास गरेको बताएका छन् । सन्जु देवीले जीउमा आगो लगाउनुभन्दा पहिले छोरीको घाँटीमा ब्लेडले काटेर घाउ पनि बनाएको ससुरा लक्ष्मीप्रसाद साहले बताए । घरायसी झगडा भएपछि त्यसैको आक्रोशमा सन्जु देवीले दूधे छोरीसहित आत्महत्याको प्रयास गरेको ससुरा लक्ष्मी साहले बताएका छन् । प्रहरीले अनुसन्धानका लागि सन्जु देवीका ससुरा र देवरलाई नियन्त्रणमा लिएको छ । आमा र छोरीको जीउमा धारिलो हातियारले काट्ने र आगो लगाउने काम कस्ले र्गयो, त्यो अहिलेसम्म खुलेको छैन, प्रहरी नायव उपरीक्षक लिम्बूले भने ।

मनोरंजन

पोर्न स्टार सन्नी लियोनी सेक्स बारे खुलेर यस्तो भनिन

पूर्व पोर्नस्टार तथा बलिउड अभिनेत्री सन्नी लियोनीले सेक्सबारे आफ्नो धारणा स्पष्ट पारेकी छिन् । हिन्दुस्तान टाइम्सका अनुसार, पोर्नस्टार भएको नाताले सन्नीलाई सोधिएको थियो कि...

दबंग गर्ल सोनाक्षीले खुलियाम भनिन आफ्नो गोप्यका कुरा

दबंग स्टार’ सोनाक्षी सिन्हा ३१ वर्ष पुगेकी छिन् । उनले अघिल्लो हप्ता मात्र ३१ औं जन्म दिनको केक काटेकी छिन । कुनै समय आफ्नो मोटो शरिरले चर्चा कमाएकी यि बलिउड स्टार सोनाक्षीले अँहिले आफुलाई मेनटेन गरेकी छिन् । तर सोनाक्षीका पिता शत्रुधन सिन्हा भने छोरीलाई कलाकारको रुपमा हेर्न चाहादैन थिए । भनिन्छ ‘दबंग’ गल सोनाक्षीलाई फिल्म क्षेत्रमा ल्याउन अभिनेता सलमान खानको हात छ । सलमानको सल्लाहा पछि मात्र शत्रुधनले छोरीलाई फिल्म क्षेत्रमा ल्याएका हुन् । सोनाक्षीसँग जोडिएका रोचक कुरा:- सोनाक्षीलाई फिल्म क्षेत्रमा ल्याउनमा सलमानको ठुलो हात रहेको छ । सोनाक्षीका पिता शत्रुध्न सिन्हा भने उनलाई हिरोइन भन्दा पनि कस्ट्युम डिजाइनकै फिल्डमा करियर बनाएको हेर्न चाहान्थे । तर सलमानले कर गरेपछि मात्र शत्रुधन छोरीलाई फिल्ममा ल्याउन तयार भए । फिल्म इन्डस्ट्रिमा आउनुअघि सोनाक्षीको तौल ९० किलो थियो । फिल्म ‘‘दबंग’मा फिट हुन सोनाक्षीले ३० किलो तौंल घटाएकी थिइन । यति तौल घटाउन उनलाई करिब २ वर्ष लाग्यो । सायद धेरैलाई यो कुरा थाहा छैन । यि हिरोइनले कस्ट्युम डिजाइनरको रुपमा आफ्नो करियर सुरु गरेकी थिइन् । उनले फेसन डिजाइनिङमा ग्राजुएट गरेकी हुन् । उनले २००५ मा फिल्म ‘दिल लेके देखो’का लागि कस्ट्युम डिजाइन गरेकी थिइन् । सोनाक्षी मोडलिङ पनि गरिसकेकी छिन् । सन् २००८ र २००९ मा उनले लेक्मी फेसन विकका लागि र्‍याम्प वर्क गरिसकेकी छिन् । सोनाक्षीको तौल कम गर्नकालागि सलमानले सोनाक्षीलाई एकदमै सहयोग गरे । उनले सोनाक्षीलाई खुब पैदल हिँडाउने गर्थे । सोनाक्षीले आफ्ना पितासँग वाचा गरेकी थिइन् कि, उनले आफ्ना परिवारको इज्जतको पुरा ख्याल राख्नेछन् । त्यही कारण उनले फिल्ममा अहिलेसम्म बिकिनी लगाएकी छैनन्, न त किसिङ सिन नै दिएकी छिन् । कति पटक सोनाक्षी सिन्हा र अभिनेत्री रीना रायलाई तुलना गरेर हेरिन्थ्यो । तर, यसमा सोनाक्षीले बिरोध गरिरहिन् । रीना राय जस्तै देख्छ भन्ने कुराको खण्डन गर्दै उनले भनेकी थिइन्, म मेरी आमा पुनम सिन्हा जस्तै देखिन्छु । सोनाक्षी खानेकुराको एकदमै सौखिन छिन् । उनलाई भारतिय र थाई खाना एकदमै मनपर्छ । उनी कहिले काहीँ जंकफूड पनि खाने गर्छिन् । उनलाई पेन्टिङमा एकदमै सौख छ । फुर्सदको समयमा उनी पेन्टिङ गर्छिन् । यसका साथै उनले आफ्नो घरमा एक स्टुडियो पनि बनाएकी छिन् । सोनाक्षी साडी लबर हुन । एउटा फिल्मको गीतमा उनले तीस लाग भारुका ९ वटा साडी लगाएकी थिइन । सोनाक्षीलाई साडी एकदमै मनपर्छ । फिलम ‘लुटेरा’को एक गीतमा उनले ९ वटा साडी लगाएकी थिइन् । त्यसको मूल्य भारु ३० हजार देखि ३५ हजार रुपैयाँ बीचमा थियो । कुल मिलाएर सोनाक्षीले यस गीतको लागि भारु तीन लाखको साडी लगाएकी थिइन् । अभिनयका साथसाथै सोनाक्षी गीत पनि गाउने गर्छिन् । फिल्म ‘रियो २’ मा ज्वेल नामको क्यारेक्टरका लागि उनले गीत गाएकी थिइन् । र,फिल्ममा उनले आफ्नो आवाज पनि दिएकी थिइन् । सोनाक्षीलाई कवड्डी जस्ता खेल मनपर्छ । उनी युनाइटेड सिंग्स नामको कवड्डी टिममा युकेको कम्पनी हायरे गूपको साझेदार मालिक पनि हुन् । सोनाक्षी जनवारलाई एकदमै प्रेम गर्छिन् । उनले कुकुर, बिरालोको पक्षमा भएको एक अभियानमा सहभागिता नै जनाएकी थिइन् । सोनाक्षीको नाम बन्टी सचदेवसँग जोडिएको थियो, जो पूर्व-बिबाहित हुन् । साथै सोनाक्षीभन्दा उमेरले निकै जेठो पनि हुन् । त्यसका साथै सोनाक्षीको नाम रणवीर सिंहसँग जोडियो । र यो पनि नेपालीको मनमा सेक्स भन्ने वित्तिकै पुरुष लिङ्ग महिलाको योनीमा प्रवेश गर्ने भन्ने मात्र फोकस हुन्छ, नेपालीहरुलाई सेक्स गर्न आउदैन नेपालीहरुलाई सेक्स गर्न आउदैन- करुणा कुँवर, मनोविज्ञ/फेमिली थेरापिस्ट नेपालमा यौनका विषयमा खुलेर कुरा गरिदैन । यौनका बारेमा जति चर्चा गरिन्छ, या त त्यसलाई असाध्यै जटिल बनाइन्छ, या अति नै हलुका । फलस्वरुप यो कतिपयका लागि चर्चा गर्न अयोग्य विषय भएको छ भने धेरैका लागि अतिरञ्जनको विषय । सिग्मन फ्राइडले धेरैअघि मानिसका सबैजसो क्रिया यौनमा आधारित हुन्छ भन्ने ब्याख्या गरिसक्दा पनि फ्राइडलाई पढेका नेपाली बौद्धिक वर्गले पनि यसलाई स्विकार्न सकेका छैनन् । यो गम्भीर विषयमा करुणा कुँवर , मनोविज्ञ -फेमिली थेरापिस्ट भने प्रष्ट छिन् । मनोविज्ञान त्यसमा पनि पारीवारिक तनावका विषयमा अध्ययन-अनुसन्धान गरिरहेकी करुणा नेपालीको यौनमनोविज्ञान जटिलतातर्फ उन्मूख हुँदै गएको स्वीकार गर्छिन् । नेपालीहरुको यौन व्यवहार एवं त्यसले सिर्जना गरिरहेको तनावले धेरै युगल जोडीहरुको वैवाहिक सम्बन्ध टुट्दै गएको उनको अनुसन्धानले देखाएको छ । जर्मन मनोवैज्ञानिक दोरोभि वेनरकी खास शिष्य करुणा कुँवरले साप्ताहिकसंग नेपालीहरुको यौन मनोविज्ञानका विषयमा खुलेर गरेको कुराकानी । तपाईंलाई फेमिली थेरापिस्ट भन्दारहेछन्, मनोविज्ञानभित्र फेमिली थेरापि कहाँ पर्दोरहेछ ? मनोविज्ञान बृहत्त विषय हो । संसारमा भएका सबै परिवर्तन मानव मनोविज्ञानद्वारा संभव भएको हो भन्दा फरक पर्दैन । त्यहि मानवको एउटा महत्वपर्ण पाटो उसको परिवार हो । एउटा मानिसको मनोविज्ञानले परिवारमा कसरी समस्या आउँछ र त्यसलाई कसरी समाधान गर्ने विषय फेमिली थेरापीअन्तर्गत पर्छ । अर्थात तपाईंको परिवारका सदस्यमा कुनै समस्या छ भने त्यो समस्याको समाधान फेमिली थेरापिस्टले गर्न सक्छ । तपाईंंसँग उपचारका लागि धेरै युगल जोडी आउने गरेको थाहा पाएँ, युगल जोडीका मुख्य समस्याहरु के के रहेछन् ? पुरुष् होस् वा महिला, सुरुमा उहाँहरु आफ्नो पार्टनरको फलानो स्वभाव ठिक छैन, चिलानो व्यवहार राम्रो गर्दैनन् भनेर समस्या लिएर आउँछन् । कुरा गर्दै जाँदा मूल कुरा सेक्समा गएर अड्किन्छ । अर्थात कुनै पनि युगल जोडीमा केही समस्या छ भने कुनै न कुनै रुपमा त्यो समस्याको जड सेक्ससम्बन्धी उनीहरुको धारणा र व्यवहारमा प्रकट हुने गरेको मैले पाएँ । युगल जोडीमा सेक्सकै कारण समस्या आएको कति पाउन भयो, प्रतिशतमा भन्न सकिन्छ ? ९९ सय प्रतिशत । कुनै जोडी प्रारम्भदेखि नै खुशी छैनन्, वास्तवमै उनीहरुको विवाह इच्छा विपरित भएको थियो भने बेग्लै कुरा हो, न त्र पछि युगल जोडीमा जति समस्या आउँछन्, त्यसमा कुनै न कुनै रुपमा यौन जोडिएकै हुन्छ । विश्वस्तरका अध्ययनले पनि यहि भन्छ, मेरो प्राक्टिसमा पनि यहि पाएको छु । केही उदाहरण दिन सकिन्छ ? धेरै जोडी विवाहको ५-७ वर्षपछि मकहाँ समस्या लिएर आउँछन् । त्यो बेला उनीहरुको सम्बन्ध लगभग टुटिसकेको हुन्छ । एक अर्कामा दोषारोपण गर्दा उनीहरु घर ढिला आउने, रक्सी खाने, समय नदिने अथवा श्रीमतीले किचकिच गर्ने, अनावश्यक खर्च गर्ने भनेर दोष लगाउँछन् । तर विवाहको पहिलो वर्ष त्यहि व्यवहार किन नराम्रो लागेन भनेर प्रश्न गर्‍यो भने उनीहरु मौन रहन्छन् । पहिलो वर्ष उनीहरुलाई त्यहि व्यवहार नराम्रो लाग्दैन, कारण उनीहरुको यौनसम्बन्ध त्यसबेला अहिलेको तुलनामा धेरै राम्रो हुन्छ । त्यो बेला एक अर्कालाई समय दिएका हुन्छन्, उनीहरुको रुप र व्यक्तित्वको बखान भएको हुन्छ । जसै विवाह पुरानो हुँदै जान्छ, ती क्रियाकलापमा कमी आउँछ, अनी सम्बन्ध विग्रन थाल्छ । नेपालीहरुको यौन क्रियाकलाप कसरी हुँदोरहेछ, समस्या के पाउनु भयो ? सामान्यतया नेपालीहरुलाई सेक्स गर्न आउँदैन । सेक्स भन्ने वित्तिकै नेपालीको मनमा पुरुष लिङ्ग महिलाको योनीमा प्रवेश गर्ने भन्ने कुरामा मात्र फोकस हुन्छ । जवकि यौनमा त्यो अन्तिम कुरा हो । त्यसअघि धेरै भन्ने कुरा, व्यवहार गर्ने कुरा, आकर्षण गर्ने कुरा यौनभित्र पर्छ । त्यसबारे धेरैले ध्यान दिदैनन् । मुख्य कुरा सेक्समा पुरुष हावी हुने गरेका छन् । अनी महिलाले पनि पुरुषका लागि आफूले सेक्रिफाइस गरेको ठान्छन् । समस्या यहिँबाट सुरु हुन्छ । वास्तवमा सेक्स कसका लागि, के का लागि भन्ने कुरा हामी प्रष्ट छैनौं । नेपाली महिलाहरु सेक्समा रमाउन नसक्नुको कारण के पाउनु भयो ? उनीहरुलाई सानैदेखि कुनै न कुनै रुपमा सेक्स खराव कुरा हो भनेर सिकाइएको हुन्छ । विवाहअघि सेक्स गर्नुहुँदैन, परपुरुषसँगको सम्बन्ध पाप हो, पुरुषहरुको काम नै महिलालाई भोग्ने हो भन्ने जस्ता कुरा सुन्दा सुन्दा सेक्स मेरो पनि आवश्यकता हो, त्यसमा मेरो सक्रिय सहभागिता हुनुपर्छ भन्ने कुरा नै ओझेलमा पर्छ । पढेलेखेका महिलाहरुलाई सेक्सको बारेमा धेरै ज्ञान छ भन्ने लाग्न सक्छ, तर अचेनत मनमा गढेका यस्ता कुराले उनीहरु खुलेर रमाइलो गर्न सक्तैनन् । तपाईंले कतिपय महिलाहरु सेक्सका बेला नाङ्गै हुन सक्तैनन्, बत्ती बालेर सेक्स गर्न मान्दैनन् भन्ने कुरा सुन्नुभएको होला । यसका कारण नै उनीहरुमा सेक्स प्रति भएको वितृष्णा हो । जवकी नाङ्गो हुनु सेक्सका लागि अनिवार्य जस्तै हो । नेपालका शहरी क्षेत्रमा महिला-पुरुष सेक्समा उदार हुँदैछन्, यससँगै सेक्समा विभिन्न प्रयोग भएको सुन्न पाइन्छ, यसलाई कसरी लिनु भएको छ ? शहरमा सेक्स टोयका सामग्री बेचविखन हुन थालेका छन् । प्रारम्भमा मलाई पनि सेक्स टोयमा युवा वर्ग मात्र जान्छन् कि भन्ने लागेको थियो, तर एक साताको अध्ययनमा के पाइयो भने सेक्स सपमा सबै वर्गका मानिस जाने रहेछन् । यसले नेपाली समाज सेक्समा उदार हुँदै गएको देखिन्छ । यद्यपि कस्तो सेक्स राम्रो वा नराम्रो भन्ने कुरा दुई जनाबीचको यौन व्यवहारले छुट्याउने कुरा हो । यौन क्रियाकलापका बेला दुबै जना पूर्ण सन्तुष्ट हुन्छन् भने त्यो क्रियाकलाप अरुका लागि अप्राकृतिक भए पनि राम्रो, सन्तुष्ट छैनन् भने हामीले भनेको प्राकृतिक पनि नराम्रो । अहिले गुदा मैथुन, मुख मैथुनको कुरा पनि धेरै हुन थालेका छन्, तपाईंको अध्ययनले के पाउनु भयो ? विदेशमा विशेषगरी शिक्षित जोडीहरु सेक्समा समान सहभागिता खोज्छन् । यदि कुनै पुरुषलाई मुख मैथुन रमाइलो लाग्छ भने त्यहाँ महिलाले पनि आफूलाई त्यहि रुपमा आफ्नो सन्तुष्टिको आधार खोज्छिन् । यहि कारण महिलाहरु पनि त्यति नै रमाइलो मान्छन् । नेपालमा भने महिलाहरुले आफ्नो सन्तुष्टिको अधिकारबारे त्यति सचेत छैनन् । यहि कारण आफ्नो पार्टनरले मुख मैथुन वा गुदा मैथुनको कुरा गर्‍यो भने आफू जबरजस्तीमा परेको अनुभव गर्छन् । त्यसमाथि उनीहरुको मनमा सेक्स भन्ने वित्तिकै पुरुष लिङ्ग महिला योनीमा जाने कुरा मात्रै मनमा गढेको छ । सेक्समा मन नमिल्नु वा सेक्सप्रति दुबैको एकनासको शिक्षा नहुनु नै समस्याको कारण हो । किशोरीहरुमा हिस्टेरिया भन्ने एउटा परम्परागत रोग देखिन्छ, यसको कारण यौन असन्तुष्टि भन्ने गरिएको छ, खासमा यो के हो ? किशोर वयमा अचानक बेहोस हुने वा अन्य क्रियाकलाप देखाउने रोग भएकाले हिस्टेरियालाई यौनसँग जोडिएको हो । वास्तवमा यो यौनसँग सम्बन्धित हुन पनि सक्छ, नहुन पनि सक्छ । आजभोली यसलाई कन्भर्जन डिस्अर्डर भनिन्छ । पहिलो हिस्टेरिया भएका युवतीलाई विवाह गरिदिदा यो रोग हराएको पाइयो । कुनै रोग विवाहपछि निको भएको देखेपछि यो यौन असन्तुष्टिसँग सम्बन्धित हो भन्ने ब्याख्या गरियो । तर आजभोली यौन असन्तुष्टि मात्रै यसको कारण मानिएको छैन, जुनसुकै तनावका कारण पनि हिस्टेरिया हुन सक्छ । विवाहको केही वर्षपछि पुरुषहरु आफ्ना श्रीमतीको यौन चाहाना कम भएको भन्ने गर्छन् । उनीहरु परस्त्री गमन गर्न थाल्छन्, फलश्वरुप परिवार नै विखण्डनको अवस्था आउने गरेको छ । यसको खास कारण के हो ? विवाहको पहिलो वर्ष महिलाहरु पुरुषप्रति जति समर्पण हुन्छ, त्यो सन्तान जन्मिएपछि कम हुँदै जान्छ । उनीहरुको ध्यान आफ्नो श्रीमान्भन्दा छोरा-छोरी प्रति जान्छ । तर पुरुषले श्रीमतीबाट त्यहि व्यवहार चाहन्छ । त्यो नपाएपछि उसले वाहिर आँखा लगाउन थाल्छ । मसँग आउने धेरै समस्या पनि यसैसँग सम्बन्धित छन् । पारिवारिक समस्याको मूल जरो कतै न कतै यौनसँग सम्बन्धित हुन्छ भन्ने मलाई लाग्न थालेको छ । नेपालमा एकथरी महिला छन्, जसका लागि यौन लाजको विषय हो । तर अर्काथरी महिला यस्ता पनि छन्, जो खुलारुपमा सेक्सका कुरा गर्छन् र आफ्नो स्तन नै आकर्षणको केन्द्र भन्छन्, यसलाई कसरी लिनुहुन्छ ? धेरै महिलाका लागि यौन लाजको विषय हो । तर लाजको विषय भन्दैमा उनीहरु त्यसलाई प्रकट गर्दैनन् भन्ने होइन । राम्रो गाजल लगाएर वा चिटिक्क परेर आफ्नो यौनिकता प्रदर्शन गरिरहेका हुन्छन् । मानिस कुनै न कुनै रुपमा आफ्नो चाहाना प्रकट गरिरहेको हुन्छ । मेरो विचारमा कसैले आँखामा गाजल लगाउनु र कसैले आधा स्तन खुला छाड्नुमा खासै भिन्नता छैन । दुबैले वाहिरी मानिसलाई आफूतिर आकषिर्त गरिरहेका छन् । यहाँ महिला मात्र होइन, पुरुषले पनि कहिले प|mन्चकट दारी पालेर होस् वा आफूलाई सफाचट राखेर होस् आफ्नो यौनिकता प्रदर्शन गरिहरेको हुन्छ । आज तपाईंको पत्रिका सबैले पढ्छन्, किन ? किनभने सबैलाई थाहा छ, यहाँ कुनै न कुनै रुपमा आफ्ना मनभित्रका कुण्ठा, समस्या वा गोप्य कुरा यहाँ राखिएका हुन्छन् । यौन भनेकै यस्तो कुरा हो, जो कसैले प्रकट गरोस् वा नगरोस्, सबैको आवश्यकताको कुरा हो, प्रकट गर्ने तरिका मात्रै फरक हो । रेखा थापाले कम वस्त्र लगाउँछिन्, त्यसकारण उनी सबैभन्दा बढि यौनइच्छा भएकी महिला हुन् र गाउँले युवती लजाउँछिन्, त्यसैले उनमा यौन इच्छा छैन भन्ने होइन । यति हुँदाहुँदै पनि नेपालीहरु किन यति हिप्पोक्र्याट भएका ? किनभने हामीमा यौनका विषयमा शिक्षा नै भएन । आमाले हुर्कदै गरेकी छोरीलाई, बुवाले उमेर बढ्दै गएको छोरालाई खुलेर कुरा गरेनन् । उनीहरुले यसलाई लाजको विषय भनें । शिक्षक-शिक्षिकाले पनि त्यसलाई गोप्य भनिदिए । यसरी जोबाट यौनका विषयमा खुलेर कुरा आउनु पर्ने हो, उनीहरुबाट नै गलत भनेर लान्क्षना लगाएपछि विचरा यौन कलंंकित हुने नै भयो । म सभ्य छु भन्नेहरुले यसलाई नराम्रो भन्न बाध्य भए । यो हाम्रो शिक्षाको दोष हो, हाम्रो संस्कारको दोष हो । अहिलेको नयाँ पुस्ता घरमा यौनलाई गलत भनेको सुन्छ, तर इन्टरनेट र साथीभाइका माध्यमबाट सबैकुरा सिकिसक्छ, यस्तो अवस्थालाई कसरी मिलाउने ? यो गम्भीर अवस्था हो । वाहिरबाट आएको ज्ञान खराव पनि हुन सक्छ । यदि घरबाट, विद्यालयवाट उचित तवरले यसलाई सिकाउँदै लैजाने हो भने मानिसले सहि ज्ञान पाउँछ, न त्र यसबाट विकृत व्यक्तिलाई जन्माउँछ । धेरै वर्षअघि हामी केही मनोवैज्ञानिकहरुले थाइल्याण्डमा यहि विषयमा चर्चा गरेका थियौं । अहिले त्यो अवस्था प्रत्येक दिन बढिरहेको छ ।

बलिउड अभिनेतृ सोनमले कसिन् लगनगाँठो

बैशाख २६, चर्चित बलिउड अभिनेतृ सोनम कपुरको विवाह भएको छ। बलिउडमा सधै चर्चाको शिखरमा रहने सोनमले दिल्लीका व्यापारी आनन्द आहुजासँग मुम्बईमा मंगलबार लगनगाँठो कसेकी हुन्। सोनम चर्चित बलिउड अभिनेता अनिल कपुरकी छोरी हुन्। आहुजा दिल्लीका व्यापारी हुन्। उनी भारतीय निर्यात कम्पनीका म्यानेजिङ डाइरेक्टर हुन्। उनीहरुको शिख परम्पराअनुसार विवाह भएको भारतीय सञ्चारमाध्यले जनाएका छन्। उनको ुरिसेप्सनु पार्टीमा बलिउडका सबैजसो कलाकारको उपस्थिति थियो। सोनमकी विवाहमा उनकी मिल्ने साथी स्वरा भास्कर साथमा रहेकी थिइन्। यी दुईले ुराझणाु र ुप्रेमरतन धन पायोु फिल्ममा सँगै काम गरेका थिए। विवाहपश्चात् मुम्बईको द लिला होटलमा रिसेप्सन पार्टी राखिएको थियो। पार्टीमा अमिताभ बच्चन, सलमान खान लगायतका बलिउडका हस्तीहरुको सहभागिता थियो। एजेन्सी

फोटो फीचर

विचित्र संसार

आकाश बाट अनौठो बर्षा भएपछि वीरगन्ज र ठोरीबासी आश्चर्यमा

हेम चापागाइ वीरगज्व २ असार सामान्यतया आकाशबाट परेको पानी शुद्ध हुन्छ भन्ने गरिन्छ, त्यसमा पनि बर्षाको मौसममा परेको पानी त अझै सफा हुनु पर्ने...

‘मिस कन्डोम’! अनौठो सौन्दर्य प्रतियोगिता

एजेन्सी, संसारभर बिभिन्न खाले सौन्दर्य प्रतियोगिता हुने गर्दछ । अलग अलग जाति र स्थान विशेषका रुपमा पनि सौन्दर्य प्रतियोगिता हुने गर्दछ । नेपालमा पनि बिभिन्न  जाति,वर्ग स्थान विशेष सौन्दर्य प्रतियोगिता हुन्छन् ।
अनौठो सौन्दर्य प्रतियोगिता एसियाली देश थाइल्यान्डमा हुने गर्दछ, जुन प्रतियोगितालाई  ‘मिस कन्डोम’ प्रतियोगिता भने गरिन्छ । बिभिन्न खाले विवादका बीच हरेक वर्ष हुने उक्त प्रतियोगितामा चार  देशका २० सुन्दरीले भाग लिने गर्दछन । प्रतियोगितामा सहभागी सुन्दरीहरुलाई बिभिन्न स्थानको भ्रमण गराउदै सुरक्षित यौन सम्पर्कको बारे जनचेतना जगाउने काम गरिन्छ ।  प्रतियोगितामा कन्डोमलाई बेलुन जस्तै गरि फुलाउने प्रतिस्पर्धा समेत गरिन्छ । साथै प्रतियोगीले  निःशुल्क कन्डोम बढ्ने काम समेत गर्दछन्। थाईल्याण्डमा बढ्दो असुरक्षित यौन सम्पर्कलाई  रोक्न उक्त प्रतियोगिता गर्ने गरिन्छ ।