‘राजश्व अनुसन्धानको लेनदेनमुखी अनुसन्धान’ पंकज सर्राफलाई जेल, रतनलाई खुल्ला छोड्न पैसाको खेल

माघ १५ गते वीरगंजको माइस्थानमा रहेको ओम ज्वेलर्स र लिकं रोडमा रहेको वालाजी टेड्रर्समा राजस्व अनुसन्धान पथलैयाको टोलीले एकै पटक छापामारी गरेको थियो । उक्त कार्यालयका प्रमुख राजश्व अनुसन्धान अधिकृत दिब्य पोख्रेल, शाखा अधिकृत भीम देवकोटा र शसस्त्र प्रहरीको टोलीले छापा मारेको थियो ।

समाचार

सांसद प्रदिप यादवद्धारा प्रशुतिगृहको शिलान्यास, दलगत स्वार्थबाट माथी उठेर कार्यमा लाग्न...

वीरगन्ज, बैशाख १२ – संघीय समाजवादी फोरम नेपालका पर्सा जिल्ला अध्यक्ष एवम सांसद प्रदिप यादवले दलगत स्वार्थ भन्दा माथी उठेर विकासको कार्यमा लाग्नु पर्ने अहिलको आवश्यकता रहेको धारणा व्यक्त गनुभएको छ ।
पर्सागढी नगरपालीका वार्ड नम्बर ५मा निर्माण हुने प्रशुतिगृह भवनको शिलान्यास कार्यक्रममा बोल्दै सांसद यादवले विकास निर्माण कार्यमा सबै दलका प्रतिनिधिहरु एकभएर अगाडि बढनुपर्ने आवश्यकता रहेको  बताउनु भयो । पचरुखीमा कायोजित कार्यक्रममा बोल्दै उहाले दलगत स्वार्थमा लिप्त भएर विकास निर्माण कार्यमा भाजोहाल्नेहरुको दिन समाप्त भएको बताउदै केसैले व्यक्तिगत वा आर्थिकस्वार्थको लागी कसैले विकास निर्माणको कार्यरोक्न खोजे त्यसलाइ समाजबाट वहिष्कृत गर्न आहवान गर्नुभयो ।
सांसद यादवले  दाइजो पर्था ठुलो बिकृतीको रुपमा रहेको बताउदै यसको बिरोधमा सबै लाग्नुपर्ने आवश्यकता रहेको बताउनु भयो । दाइजो पर्थालाइ न्युनिकरण गर्न छोरीहरुलाइ पढाउन पर्ने अहिलेको आवश्यकता रहेको उहाको भनाइ थियो ।
वडाअध्यक्ष असलम आलमको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको प्रशुतिगृह निर्माणकार्यक्रममा समुदायिक विकास कार्यक्रमको क्षेत्रिय संयोजक राम ढुगांना,नगपालीकाको प्रशासकिय अधिकृत कृष्णा प्रसाद लम्साल,सामुदायिक विकास कार्यक्रमको पर्सा सयोजक शोभा कुमारी महतो प्रधानाध्यापक रामअसिष यादव लगायतका व्यक्तिहरुले बेलायत सरकारको सहयोगमा निर्माण हुने प्रशुतिगृह निमार्ण पछि दुर्गम गाउको रुपमा रहेको यहाका महिलाहरुलाइ ठुलो प्रशुति तथा स्वास्थ्य  सेवा पाउने धारणा व्यक्त गरेका थिए ।
साथै पर्साजिल्लामा  सामादायीक विकास कार्यक्रमद्धार चलिरहेका कार्यक्रमहरुको बारेमा जानकारी समेत गराएका थिए । बेलायत सरकारको सहयोगमा ३३लाखको बजेटमा निर्माण हुने ३ कोठे प्रशुतिगृहमा प्रशुति तथा स्वास्थ्य सामग्री समेत प्रदान गरिने योजना रहेको छ ।
 

हिजो उकालो लागेको दिर्हाम, दिनार, रियालको मूल्य बुधबार कमजोर

काठमाडौं, वैशाख १२ – नेपाल राष्ट्र बैंकले आज तोकेको विनिमय दर अनुसार एक साउदी रियालको खरिददर २८ रुपैयाँ २४ पैसा र विक्रिदर २८ रुपैयाँ ४० पैसा रहेको छ । त्यस्तै, कतारी रियाल एकको खरिददर २९ रुपैयाँ ०९ पैसा र विक्रिदर २९ रुपैयाँ २५ पैसा छ । युएई दिर्हाम एकको खरिददर २८ रुपैयाँ ८३ पैसा र विक्रिदर २९ रुपैयाँ तोकेको छ । मलेसियन रिंगिट एकको खरिददर २७ रुपैयाँ १२ पैसा र विक्रिदर २७ रुपैयाँ २७ रहेको छ । कोरियन वन १ सयको खरिददर ९ रुपैयाँ ८३ पैसा र विक्रिदर ९ रुपैयाँ ८९ पैसा रहेको छ । कुवेती दिनार एकको खरिददर ३ सय ५२ रुपैयाँ ३२ पैसा छ भने विक्रिदर ३ सय ५४ रुपैयाँ ३२ पैसा रहेको छ ।

दीपेन्द्र चौहानको नेतृत्वमा रहेको प्यानललाई जिताउने निर्णय,चौतारी सेन्टरको बैठक सम्पन्न

बीरगंज १२ बैशाख ।प्रेस चौतारी नेपाल र प्रेस सेन्टर नेपाल पर्साको संयुक्त बैठक बुधवार बीरगंजमा सम्पन्न भएको छ । ब्यवसायीक मर्यादा र श्रमजीवी पत्रकारको पेशागत हितका लागि प्रेस चौतारी नेपाल ,नेपाल प्रेस युनियन र प्रेस सेन्टरको संयुक्त गठबन्धनले निर्वाचन जित्न आवश्यक रहेको निष्कर्ष बैठकले निकालेको छ ।तीनै संगठनको तर्फबाट बैठकले दीपेन्द्र चौहानको नेतृत्वमा रहेको संयुक्त प्यानललाई बिजयी गराउनकालागि बिभिन्न कार्यक्रमहरु गर्ने निर्णय गरेको छ । बैठकमा तीनवटै संगठनले केन्द्रमा निर्माण गरेको गठबन्धनलाई कमजोर र बिकृत तुल्याउने कुनै पनि हरकत सह्य नहुने निर्णय गरेको छ । संयुक्त प्यानलको खिलाफमा जाने गतिविधि र र अभिब्यक्ति दिने दुबै संगठनका जो कोही सदस्यहरु कारवाहीको दायरामा आउने बैठकले निर्णय गरेको छ ।बैठकले ब्रोडकास्टिङ एशोशिएसन अफ नेपालका प्रदेश २ का संयोजक आर.सी.यादव माथि भएको कुटपीटको कडा शब्दमा निन्दा गरेको छ । पत्रकारिता पेशा प्रति पश्न खडा गर्ने यसता गतिविधि दुःखदायी भएको बैठकले निर्णय गरेको छ । बैठकमा प्रदेश २ का नेपाल पत्रकार महासंघका उपाध्यक्षका उम्मेदवार के.सी.लामिछाने सदस्यका उम्मेदवार जगत राई  अको¥यावका महासचिव गोविन्द देवकोटा,नेपाल पत्रकार महासंघ पूर्व केन्द्रीय सदस्य महेश दास ,  श्याम बन्जारा, शत्रुघन नेपाल, महेशचन्द्र गौतम, अरबिन्द सिँह, निरज पिठाकोठे तिवारी यादब, जितेन्द्र साह, मनोज पटेल, सन्तोष पटेल, सफल खतिवडा, ग्यासु मियाँ, बिजय भण्डारी,बृजलाल पासवान, संजिब मिश्र, पुष्पराज तिमल्सिना, बिनोद परियार, राकेश साह लगायतको सहभागिता रहेको थियो । बैठक अनुप तिवारीको अध्यक्षतामा भएको थियो

भक्तकी छोरी बलात्कार गर्ने धर्मगुरु आसारामलाई जन्मकैद, मोदीसमेत थिए आसारामका प्रशंसक

बैशाख १२, भारतमा नाबालिकालाई बलात्कार गरेको पुष्टि भएपछि चमत्कारी धर्मगुरु रूपमा परिचित आसाराम बापुलाई जोधपुर अदालतले जन्मकैदको फैसला सुनाएको छ। आसारामका अलवा बलात्कारमा शिवा, शरतचन्द्र, शिल्पी र प्रकाश पनि अभियुक्त रहेका थिए। जसमध्ये शिल्पी र शरतचन्द्रलाई २०(२० वर्षको कैद सजाय सुनाइएको छ भने प्रकाश र शिवालाई सफाइ दिइएको छ। शरत छिन्डवाडा आश्रमका निर्देशक हुन् जहाँ नाबालिक केटीहरूलाई पढाइका लागि जान्थे। आसारामलाई भारतीय संविधानको धारा ३७६ अनुसार दोषी पाइएको बताइएको छ। ७७ वर्षीय आसारामले मनाई आश्रममा सन् २०१३ मा १६ सालकी युवतीलाई बलात्कार गरेका थिए। बलात्कार गरिएकी युवतीका आमा(बुबा आसारामका भक्त थिए। उक्त युवती पढाइका क्रममा लडेर घाइते भएकी थिइन्। उपचारका लागि अभिभावकले आसारामकोमा लगेका थिए। युवतीलाई भूतप्रेत लागेको भन्दै आसारामकोमा पुर्‍याएपछि त्यहीँ बलात्कारको सिकार भएकी थिइन्। आसाराम अर्की महिलालाई बलात्कार गरेको अभियोग पनि चलिरहेको छ। आसारामलाई इन्दौरबाट गिरफ्तार गरिएको थियो। उनलाई गिरफ्तार गरिएपछि समर्थकहरूले आतंक मच्चाएका थिए। गिरफ्तारीपछि आसारामको यौन क्षमताको परीक्षण गरिएको थियो। जसमा उनी सक्रिय रहेको पाइएपछि हिरासतमा राखिएको थियो। सन् २०१३ देखि नै उनी हिरासतमा थिए। आसारामले भने आफू निर्दोष रहेको बताउँदै आएका थिए। साक्षीहरूको हत्या सन् २०१४ मा जब आसारामले बलात्कार गरेको मुद्दाबारे अदालतमा सुनुवाइ सुरु भयो साक्षीहरूमाथि एकपछि अर्को हमला भए। आसारामका समर्थकहरूले उक्त हमला गरेको खुलेको छ। जसमा आसारामका सहयोगीदेखि पत्रकारसम्मको हत्या भएको थियो। यो मामिलामा आसारामका सहयोगी अमृत प्रजापतिको सन् २०१४ मे महिनामा गोली हानेर हत्या गरिएको थियो। उनको आश्रममा खाना पकाउने काम गर्ने अखिल गुप्तालाई सन् २०१५ मा मुजफ्फरनगरमा हत्या गरियो। बलात्कार काण्डमा साक्षी मानिने राहुल सचानलाई जोधपुर अदालत परिसरमा चक्कु प्रहार गरियो र पछि उनी बेपत्ता पारिए। अर्का साक्षी महेन्द्र चावलालाई पनि गोली हानेर हत्या गरियो। आसारामको बलात्कार मामिला बाहिर आएपछि योसँग आबद्ध नौ साक्षीमाथि हमला भएको छ। तीनजनाको हत्या भएको छ भने एक बेपत्ता पारिएका छन्। धार्मिक उपदेश दिने आसारामका १९ देशमा करिब ४०० आश्रम रहेका छन्। उनका ४ करोड भक्त रहेको छ। उनले ४५ वर्ष पहिले गुजरातमा आश्रम सुरु गरेका थिए। त्यसपछि उनका भक्तहरूको संख्या बढ्न थालेको थियो। भारतका शीर्ष राजनेता तथा वर्तमान प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसमेत आसारामका प्रशंसक थिए। मोदी कतिपय धार्मिक कार्यक्रममा उनीसँगै देखिने गर्थे। एजेन्सी

प्रदेश स्तरिय सुरक्षा गोष्ठी सुरु, गृहमन्त्री भन्छन् – दुई नम्बर प्रदेश...

जितपुर-सिमरा, वैसाख १२ - गृहमन्त्री रामबहादुर थापा बादलले दुई नम्बर प्रदेश संवेदनशिल प्रदेश भएकाले त्यसै अनुसार सुरक्षा रणनिति बनाएर अघि बढ्ने बताएका छन् । दुई नम्बर प्रदेशको प्रदेश स्तरिय सुरक्षा गोष्ठीको बुधवार सिमरामा उद्घाटन गर्दै गृहमन्त्री बादलले अन्य प्रदेशको तुलनामा दुई नम्बर प्रदेशको सुरक्षा अवस्था चुनौतीपूर्ण रहेकाले गम्भिरता साथ अघि बढ्नु पर्ने बताएका हुँन् । खुल्ला सिमाना, अपराध, तस्करी, सामाजिक हिंसा, भष्ट्राचार, प्राकृतिक विपद जस्ता समस्या दुई नम्बर प्रदेशमा बढी देखिने गरेको भन्दै गृहमन्त्री बादलले सुरक्षा गोष्ठीको सुरुवात पनि यसै प्रदेशबाट गरिएको बताए । गोष्ठीले दुई नम्बर प्रदेशको अपराध नियन्त्रण, जनताको सुरक्षा र सेवाको बिषयमा महत्वपूर्ण कार्य योजना सहिँतको निष्कर्ष निकाल्ने बताए । ‘यो गोष्ठी महाविद्यालय पनि हो , यहा हामी नयाँ परिवेशमा उत्पन्न भएका सुरक्षाको विषयमा गहन छलफल गर्छौं र नयाँ कार्य योजना सहिँत सुरक्षा रणनितिको निष्कर्ष निकाल्छौं’ गृहमन्त्री बादलले भने ‘जसले जनताको सुरक्षा , जनतालाई दिईने सेवालाई सहज बनाउँन मद्दत गर्छ ।’ देशको सात वटै प्रदेशमा गरिने सुरक्षा गोष्ठीको सुरुवात दुई नम्बर प्रदेशबाट गर्नुमा राजनितिक अस्थिरता एउटा कारण रहेको गृहमन्त्री थापाले बताए । दुई नम्बर प्रदेशमा राजनितिक स्थायित्वलाई सुदृढ बनाएर अघि बढ्न अति आवश्यक रहेको भन्दै गृहमन्त्री बादलले यसै गोष्ठीले त्यस बिषयमा पनि छलफल गर्ने बताए । ‘राजनतिकि स्थायित्व पहिलो आवश्यक्ता हो , हामी त्यसलाई प्रार्थमिकतामा राखेर छलफल गर्छौं’ गृहमन्त्री थापाले भने । गृहमन्त्री थापाले देशको समग्र सुरक्षा व्यवस्थालाई व्यवस्थित गर्न र जनताले पाउँने सेवालाई मध्य नजर गर्दै गृहमन्त्रालयले भर्खरै ८२ बुँदे कार्य योजना सार्वजनिक गरेको बताए । गृहमन्त्रालय मातहत रहेका सबै निकायलाई काम गर्न कार्य योजनाले दिशानिर्देश गर्ने उनको भनाई थियो । ‘हामीले ८२ बुदे कार्ययोजना प्रतिपादन गरेका छौं, यो कार्य योजना देशभरका सुरक्षा र अन्य निकायलाई पठाउँने तयारीमा छौं’ गृहमन्त्री थापाले भने ‘कार्य योजनाले देखाएको बाटोमा अघि बढ्न सकियो भने सामाजिक सुशासन कायम हुँने छ ।’ गोष्ठीमा गृहसचिव प्रेम कुमार राई , प्रदेश निमित्त प्रमुख हरी फुयाल , प्रदेश दुई आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री ज्ञानेन्द्र कुमार यादव , नेपाली सेनाका बलाधिकृत पूर्णचन्द्र थापा , नेपाल प्रहरीका महानिरिक्षक सर्वेन्द्र खनाल , सशस्त्र प्रहरीका महानिरिक्षक शैलेन्द्र खनाल लगायत सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारी , आठ जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सहिँत सुरक्षा प्रमुख लगायत उपस्थिती रहेको थियो । यस अघि सिमरा बिमान स्थलमा प्रेस चौतारी नेपाल र प्रेस सेन्टर नेपालले आयोजना गरेको पत्रकार भेटघाटमा सञ्चारकर्मीसंग संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिदै गृहमन्त्री बादलले भूमिगत भएर तराईमा अपराधिक गतिविधि गर्ने उन्मुक्ति नपाउँने बताएका छन् । पछिल्लो समय तराईमा अपराधका घटना सुनिन थालेको भन्दै गृहमन्त्री बादलले यस विषयमा सरकार गम्भिर रहेको बताए । ‘भुमिगत समुहको नाममा अपराध गर्नेलाई मुलधारमा आउँन आग्रह गर्छांै । सरकारको आग्रह नमाने हामी कडा रुपमा अघि बढ्नेछौं ।’ उनले भने । गृहमन्त्री थापाले यातायात क्षेत्रको सेण्डिगेट हटाउँने निर्णयबाट सरकार पछि नहट्ने स्पष्ट पारेका छन् । सिमरा आएका गृहमन्त्री बादलले जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ३ मा पाँच महिना अघि भएको कृषक दम्पती हत्याको अनुसन्धान भईरहेको र त्यसमा सरकार गम्भिर रहेको बताए । कलैया लाइभ

अब पुनर्निर्माणलाई लिएर निराश हुन पर्दैन स् प्रधानमन्त्री

काठमाडौं बैशाख १२ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणको कामलाई लिएर अब कोही पनि निराश हुनु नपर्ने बताएका छन्। उनले पुनर्निर्माणको काम अघि बढाउन सहज अवस्था आएकाले कोहीपनि निराश हुनु नपर्ने बताएका हुन्। प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्निर्माणको कामबाट निराश नहुन पनि सबैमा आह्वान गरेका छन् उनले धराहरालगायत काठमाडौंका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामले गति लिने विश्वास दिलाएका छन्। विनाशकारी भूकम्प गएको ३ वर्ष पुगेको अवसर पारेर अग्नावशेष अवस्थामा रहेको धराहराको फेदमा बुधबार आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाउन अनुकूलता थपिएको स्पष्ट पार्नु पारेका थिए। उनले काठमाडौं महानगरपालिका लगायतका स्थानीय निकाय पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्र ढंगले अघि बढाउन अग्रसर देखिएको पनि स्मरण गराएका थिए। प्रधानमन्त्री ओलीले अघिल्लो पटक आफू प्रधानमन्त्री हुँदा सूरुवात गरेको ‘मै बनाउँछु–मेरा धराहरा’ भन्ने अभियानलाई पुनः ब्युँत्याएर धराहरालगायतका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्रता दिने प्रतिवद्धता पनि व्यक्त गरेका थिए। पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाउनब अब अनुकूल वातावरण बन्न गएको प्रधानमन्त्री ओलीको भनाई छ। प्रधानमन्त्री ओलीले राजनीतिक व्यवस्थापनको काममा केन्द्रित हुनुपर्दा विगतमा पुनर्निर्माणको कामले गति लिन नसकेको बताएका थिए। काठमाडौं महानगरपालिका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्रता दिने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका थिए। उनले ‘मै बनाउँछु–मेरो धराहरा’ भन्ने अभियानलाई अघि बढाउन काठमाडौंबासी तत्पर रहेको पनि उल्लेख गरेका थिए। शाक्यले काठमाडौं महानगरपालिकाले जनताको सहयोगमै काठमाडौं महानगरपालिका भित्रका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाएको जानकारी दिएका थिए।

जनप्रतिनिधिहरुको तलव तोकियो, वीरगंज महानगरको वडा अध्यक्षलाई २८ हजार तलव

जनकपुरधाम वैसाख १२ - प्रदेश २ का स्थानीय जनप्रतिनिधिको तलव सुविधा तोकिएको छ । प्रदेश सरकारले स्थानीय तहका पदाधिकारीहरुको तलव सुविधासम्वन्धी विधेयक प्रदेशसभामा दर्ता गरेको छ । प्रस्तावअनुसार गाउँपालिका अध्यक्षले मासिक ३१ हजार ५०० तलब पाउनेछन् भने १५ सय सञ्चार खर्च दिइनेछ । उपाध्यक्षलाई मासिक २७ हजार ५००, वडाध्यक्ष र कार्यपालिका सदस्यलाई समान २० हजार र सभाका सदस्यलाई ७ हजार तोकिएको छ । यस्तै नगरपालिका मेयरलाई ३५ हजार, उपमेयरलाई ३१ हजार, वडाध्यक्ष र कार्यपालिका सदस्यलाई २२ हजार र सभा सदस्यलाई ७ हजार तोकिएको छ । उपमहानगरका मेयरलाई ४१ हजार, उपमेयरलाई ३५ हजार तलब तोकिएको छ । यस्तै वडाध्यक्ष र कार्यपालिका सदस्यलाई २५ हजार र सभा सदस्यलाई ७ हजार मासिक सुविधा तोकिएको छ । भ्रमण भत्ता पनि तोकिएको छ । वीरगंज महानगरका मेयरले ४३ हजार ५०० तलव पाउनेछन् भने उपमेयरले ४१ हजार ५००, वडाध्यक्ष र कार्यपालिका सदस्यलाई २८ हजार र सभा सदस्यलाई ७ हजार तोकिएको छ । तर वीरगंज महानगरपालिकाका मेयर विजय कुमार सरावगीले महानगरपालिका कार्यलयले उपलब्ध गराउने कुनै तलव भत्ता नलिने घोषणा गर्दै महानगरको पहिलो कार्यपालिका बैठकबाट निर्णय समेत गराएका छन् । मेयर सरावगले तलव र अन्य सेवा सुविधाको लागि उपलब्ध गराइने रकमलाई मेयर कल्याणकारी कोषको स्थापना गरि सामाजिक कार्यमा सदुपयोग गर्ने निर्णय गरेका छन् । जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुखले ४४ हजार, उपप्रमुखले ४२ हजार मासिक तलब पाउनेछन् ।

प्रेस चौतारी नेपाल र प्रेस सेण्टर नेपाल पर्साको संयुक्त बैठक आज...

वीरगंज,बैशाख,१२—नेपाल पत्रकार महासंघ प्रदेश नम्बर २ को निर्वाचनको सन्दर्भमा छलफल गर्न प्र्रेस चौतारी नेपाल र प्रेस सेण्टर नेपाल पर्साको संयुक्त बैठक आज सम्पन्न भएको छ । माउण्टेन टेलिभिजनको मध्यक्षेत्रीय प्रसारण केन्द्रको कार्यालयमा सम्पन्न बैठकले महासंघको निर्वाचनमा प्रेस युनियन, प्रेस चौतारी र प्रेस सेण्टको प्यानलका उम्मेदवारहरुलाई जिताउनका लागि एकताबद्ध भएर अभियानमा लाग्ने निर्णय गरिएको छ । साथै बैठकले संघीय प्रेस फोरमसँग बैशाख १० गते सोमबार भएको छलफलमा चौतारी र सेण्टकार जिम्मेवार व्यक्तिहरु उपस्थित फोटो राखेर गलत समाचार सम्प्रेषण गरी भ्रम छरेको प्रति पनि आपत्ति जनाएको छ । आज सम्पन्न बैठकले निर्वाचन अभियानलाई अझ प्रभावकारी बनाउनका लागि प्यानका तीनवटै संगठनको संयुक्त भेलाको आयोजना गर्ने निर्णय गरेको प्रेस चौतारीका पूर्व केन्द्रीय उपाध्यक्ष महेश दासले जानकारी दिए । प्रेस चौतारी नेपाल पर्साका अध्यक्ष अनुप तिवारीको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले हिजो विहान विन्दास एफ.एम.का संचालक एवं ब्रोडकाष्टिङ एशोसिएसन प्रदेश नम्बर २ का संयोजक आरसी यादवमाथि भएको आक्रमणको घोर निन्दा तथा भत्र्सना गरेको छ । जुनसुकै विषयमा सञ्चारकर्मीहरुमाथि हुने त्यस्ता किसिमको आक्रमण निन्दनीय रहेको पनि बैठकको ठहर गरेको छ । बैठकमा प्रेस चौतारीका पूर्व उपाध्यक्ष महेश दास, नेकपा एमाले प्रचार विभागका केन्द्रंीय सदस्य अरविन्द सिंह, प्रेस चौतारीका लेखा समिति सदस्य एवं पत्रकार महासंघ प्रदेश नम्बर २ का उपाध्यक्षका उम्मेदवार केसी लामिछाने, प्रेस सेण्टर नेपालका केन्द्रीय सचिवालय सदस्य एवं अकोराबका महासचिव गोविन्द देवकोटा, प्रेस सेण्टर प्रदेश सदस्य एवं महासंघमा सदस्यका उम्मेदवार जगत राई, प्रेस चौतारीका केन्द्रीय सदस्य वृजलाल पासवान, प्रेस सेण्टर जिल्ला अध्यक्ष नीरज पिठाकोटे मगर, प्रेस चौतारी पर्साका सल्लाहकार शत्रुधन नेपाल, महेशचन्द्र गौतम, जिल्ला उपाध्यक्ष जितेन्द्र साह, सचिव सञ्जिव मिश्र लगायत चौतारी र सेण्टरका जिल्लाका सदस्यहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।

अखिल क्रान्तिकारी प्रदेश २ को संयोजकमा गुप्ता

वीरगंज वैसाख १२ - अखिल क्रान्तिकारीको प्रदेश नं. २ को प्रदेश संयोजकको पदमा वीरगंजवासी प्रभाकर गुप्तालाई मनोनित गरिएको छ । मंगलवार काठमाडौँमा बसेको क्रान्तिकारीको केन्द्रिय समितिको बैठकले गुप्तालाई प्रदेश नं. २ को प्रदेश संयोजकमा मनोनित गर्ने निर्णय गरेको हो । २०६० साल देखी नेकपा माओवादी केन्द्र पार्टीमा आवद्ध रही निरन्तर रुपले विभिन्न पदमा रही संगठन प्रति आफ्नो जिम्मेवारी वहन गर्दै आइरहेका गुप्ता २०६१ सालमा स्कूल कमीटी अध्यक्ष हुँदै नगर सदस्य, जिल्ला सचिव, राज्य कमिटी सदस्य भई अहिले प्रदेश नं. २ को प्रदेश संयोजक पदमा मनोनित भएका छन् । गुप्ताको संगठनमा छवि एकदमै स्वच्छ रहेको छ भने अखिल क्रान्तिकारीको हरेक आन्दोलन र कार्यक्रमहरुमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएका उनले आफुलाई अग्र मोर्चाको रूप सर्दै अगाडि बढेका छन । विद्यार्थी राजनीतिमा पर्सा जिल्लामा एक हस्तीका रुपमा चिनिने गुप्ता बितेको स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको निर्वाचनमा ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पस बाट सभापतिका उम्मेदवार समेत रहेका थिए । गुप्ता संस्थापक प्यानलको विद्यार्थी नेता हून र उनीलाई प्रदेश नं. २ मा प्रचण्ड निकटको एउटा शक्तिशाली विम्ब मानिन्छ । प्रदेश नंबर १,२,३ र ५ प्रभाकर गुप्ताको संगठनमा राम्रो प्रभाव र पकड छ र उनीलाई एक असल विद्यार्थी राजनीतिज्ञको रुपमा चिनिएको छ । बोल्ने भन्दा पनि कार्य गरेर सफलता हासिल गर्नमा विश्वाश राक्ने उनी दुर्गामी सोच भएका व्यक्ति हुन् । काठमाडौँ उपत्यकामा सबैको साझा विद्यार्थी नेताको रूप गुप्ताले आफुलाइ स्थापित गर्न सफल भएका छन् । वीरगंजमा विद्यार्थी राजनीतिमा लागेका युवाहरुले गुप्तालाइ आफ्नो अभिभावकको रुपमा लिने गरेका छन् । ठाकुरराम बहुमुखी क्यामपस मात्र नभइ अन्य कुनै पनि शैक्षिक संस्थाका विद्यार्थी अथवा युवाहरुलाई समस्या परेको खण्डमा सहयोग गर्न सधै गुप्ता अगाडि आउने गर्दछन ।

दाइजो मागेर आत्महत्या गर्न बाध्य बनाउने प्रहरीको हिरासतमा

वीरगंज, वैसाख १२ – गत वैसाख ६ गते केटापक्षले दाइजोको लागि दवाव दिए पछि एक युवतीले आत्माहत्या गरेकी थिईन । विवाहको केहि दिन अगाडी केटापक्षले तोकिएको दाइजोको रकम भन्दा बढि माग गरे पछि मानसिक तनावले वीरगंज महानगरपालिका वडा नं. २३ कि १८ वर्षीय रविता कुमारीले आत्मा हत्या गरेकी थीइन । उक्त घट्नालाई लिएर जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साले रवितालाई आत्महत्या गर्न बाध्य पार्ने एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको छ । प्रहरीले पर्सा बहुदरमाई नगरपालिका वडा नं ८ बस्ने बच्चु भनिने जयनारायण साहलाई पक्राउ गरेको हो । रविताको आत्माहत्या गर्न बाध्य बनाउने आरोपमा प्रहरीले साहलाई सामाजिक सुधार ऐन २०३३ अनुसार मुद्दा दर्ता गरि पक्राउ गरेको जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार साहका २१ बर्षीय छोरा शिव दयाल र दिनदयाल साह तेलीको छोरी रबिता कुमारीबीच सुनका गहना लगायत दाईजो लेनदेन समेतको कुरा मिलाएर विवाहको कुरा छिनिएको थियो तर विवाहको केहि दिन पहिला थप दाइजो माग गरे पछि मानसिक तनावका कारण रविताले आत्महत्या गरेकी थीइन । विवाह गर्ने किटान भई विवाहको लागि आवश्यक तयारी सुरु गरि निमन्त्रणा कार्ड समेत छपाई सकेको अवस्थामा साह र उनको छोरा कुमारले मृतक रविताको बुवा दिनदयाललाई फोन गरी थप ८० हजार दाईजो माग गरे पछि दयालले मागेको दाईजो दिन सक्ने अवस्था नरहेको भनी बताएपछी जयनारायणले ‘दाईजो न दिने भए विवाह गर्न आउदैनौ’ भनेका थिए । उनीहरुबीच भएको टेलिफोन संवादबारे जानकारी पएपछि रबिता कुमारीले शिव दयाल (विवाह हुन लागेको केटा) सँग फोन सम्पर्क गरी बुझ्दा उसले पनि त्यही कुरा दोहोर्याए । दाईजो मागेकै कारण तनावमा पुगेर किशोरीले आत्महत्या गरेको पुष्टी हुन आएको पर्साका प्रहरी उपरीक्षक डा. गणेश रेग्मी बताउँछन् । ‘दाईजो कै विषयलाई लिएर किशोरी तनावमा आई आत्महत्या गरेको देखिन्छ’ उनले भने, ‘त्यसैले आत्महत्या गर्न बाध्य पार्ने साहलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान सुरु गरेका छौं ।’ दाईजो नदिएको वा कम दिएको भन्ने केटापक्षको दबाव वा धम्कीका कारण विवाह हुनै लाग्दा किशोरीले आत्महत्या गर्नु निकै दु.खद घटना भएको उनको भनाई रहेको छ । पिडित पक्षबाट जाहेरी दरखास्त नपरेता पनि प्रहरीले मुद्दा दर्ता गरि अनुसन्धान अगाडी बढाएको उनले बताए ।

राजनीति

अब पुनर्निर्माणलाई लिएर निराश हुन पर्दैन स् प्रधानमन्त्री

काठमाडौं बैशाख १२ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणको कामलाई लिएर अब कोही पनि निराश हुनु नपर्ने बताएका छन्। उनले पुनर्निर्माणको काम अघि बढाउन सहज अवस्था आएकाले कोहीपनि निराश हुनु नपर्ने बताएका हुन्। प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्निर्माणको कामबाट निराश नहुन पनि सबैमा आह्वान गरेका छन् उनले धराहरालगायत काठमाडौंका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामले गति लिने विश्वास दिलाएका छन्। विनाशकारी भूकम्प गएको ३ वर्ष पुगेको अवसर पारेर अग्नावशेष अवस्थामा रहेको धराहराको फेदमा बुधबार आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाउन अनुकूलता थपिएको स्पष्ट पार्नु पारेका थिए। उनले काठमाडौं महानगरपालिका लगायतका स्थानीय निकाय पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्र ढंगले अघि बढाउन अग्रसर देखिएको पनि स्मरण गराएका थिए। प्रधानमन्त्री ओलीले अघिल्लो पटक आफू प्रधानमन्त्री हुँदा सूरुवात गरेको ‘मै बनाउँछु–मेरा धराहरा’ भन्ने अभियानलाई पुनः ब्युँत्याएर धराहरालगायतका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्रता दिने प्रतिवद्धता पनि व्यक्त गरेका थिए। पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाउनब अब अनुकूल वातावरण बन्न गएको प्रधानमन्त्री ओलीको भनाई छ। प्रधानमन्त्री ओलीले राजनीतिक व्यवस्थापनको काममा केन्द्रित हुनुपर्दा विगतमा पुनर्निर्माणको कामले गति लिन नसकेको बताएका थिए। काठमाडौं महानगरपालिका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्रता दिने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका थिए। उनले ‘मै बनाउँछु–मेरो धराहरा’ भन्ने अभियानलाई अघि बढाउन काठमाडौंबासी तत्पर रहेको पनि उल्लेख गरेका थिए। शाक्यले काठमाडौं महानगरपालिकाले जनताको सहयोगमै काठमाडौं महानगरपालिका भित्रका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाएको जानकारी दिएका थिए।

प्रदेश २ को बजेट प्रस्तुत, सांसद लाई दश लाख बिकास बजेट

जनकपुरधाम, वैसाख ११ - प्रदेश नम्बर २ को सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०७४/७५ को तीन महिनाका लागि प्रदेशसभामा बजेट प्रस्तुत गरेको छ। आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री विजयकुमार यादवले मंगलबार एक अर्ब दुई करोड पाँच लाख रुपैयाँको बजेट प्रस्तुत गरेका हुन्। कुल विनियोजनमध्ये चालुतर्फ ५७ करोड ८० लाख ३१ हजार रुपैयाँ अर्थात् ५६ दशमलब ६४ प्रतिशत र पुँजीगततर्फ ४४ करोड २४ लाख ६८ हजार रुपैयाँ अर्थात् ४३ दशमलव ३६ प्रतिशत छ। प्रदेशको विकास र समृद्धिका लागि कृषि, सिँचाइ, वन, पर्यटन, शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, पूर्वाधार, साना तथा घरेलु उद्योग, निजी क्षेत्रको विकास, सूचना प्रविधिको विकास, सामाजिक पुँजीको परिचालन, रोजगारी सिर्जना जस्ता बिषयलाई बजेटमा समावेश गरिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा सुशासन, नीतिगत, कानुनी र संरचनागत पूर्वाधार निर्माण, सेवा प्रवाहमा गुणस्तर अभिवृद्धि, समाजिक सुरक्षा, संघ र स्थानीय तहसँग सहकार्य, समन्वय र साझेदारीको संस्कृति विकास, सार्वजनिक खर्चमा वित्तीय अनुशासन र पारदर्शिता, वातावरणीय स्वच्छता अभिवृद्धि प्रदेशको ऐतिहासिकताको संरक्षण र प्रवर्द्धन, प्रकोप व्यवस्थापन, महिला सशक्तीकरण र क्षमता विकास तथा प्रदेश प्रोफाइल निर्माणलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ। प्रस्तुत बजेटमा 'स्वच्छ प्रदेश : स्वस्थ जनता' कार्यक्रम अन्तर्गत मुख्यमन्त्री स्वच्छता अभियानका लागि एक करोड ५० लाख रुपैयाँ, 'किसानको हितः सरकारको जित' कार्यक्रम अन्तर्गत कृषि क्षेत्रका विकासका लागि नौ करोड, राहत तथा पुनः स्थापना अन्तर्गत प्राकृतिक प्रकोपबाट प्रभावित पीडितको तत्काल उद्धार, राहत र उपचारका लागि प्राकृतिक विपद् व्यवस्थापन कोष स्थापनाका लागि रु दुई करोड, मुख्यमन्त्री राहत तथा पुनः स्थापना कोषका लागि रु पाँच करोड, जंगली जनावरको आक्रमणबाट हताहत भएका नागरिकका परिवारजनको राहत तथा पुनः स्थापनाका लागि ५० लाख रुपैयाँ छुट्याइएको छ। यस्तै, मुख्यमन्त्री बेटी पढाऊ, बेटी बचाऊ अभियानका लागि ८० लाख, संसद् विकास कोषअन्तर्गत प्रत्येक सांसदलाई १०/१० लाखका दरले १० करोड ७० लाख रुपैयाँ तथा दुई वा दुईभन्दा स्थानीय तह जोड्ने सडक निर्माण, स्तरोन्नति र मर्मतसम्भारका लागि चार करोड ८० लाख रकम विनियोजन गरिएको छ। प्रस्तुत बजेटमा नयाँ कर लगाइएको छैन भने सरकारले उपलब्ध गराएको बजेटकै आधारमा बजेट बनाइएकाले यथार्थपरक रहेको बताइएको छ। मन्त्री यादवले प्रस्तुत गरेको बजेट वक्तव्यको टेबुल समेत गरिएको छ। अर्को बैठक बुधबार दिउँसो १ बजे बस्नेछ। (रासस)

छोरीहरुको शिक्षाका लागि ल्याएको वशेष योजना मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत

धनुषा,वैशाख ११, — प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले प्रदेश सरकारले छोरीहरुको शिक्षाका लागि ल्याएको वशेष योजना ‘बेटी पढाउ, बेटी बचाउ’ अभियानलाई सफल बनाउन अपील गरेका छन् । ‘छोरालाई शिक्षित बनाइए एकजना मात्र शिक्षित हुन्छ, तर छोरीलाई शिक्षित बनाइए सिंगो परिवार शिक्षित हुने’ भएकाले छोरीको शिक्षालाई विशेष प्राथमिकतामा प्रदेश सरकारले राखेको बताए। ‘अशिक्षाकै कारण समाजमा हिंसा लगायतका कुरितिहरु व्याप्त भएको छ,’ मुख्यमन्त्री राउतले भने, ‘दलित बालिकाहरुको लागि सरकारले शिक्षा बिमा योजना, दिवा खाजा योजना ल्याउने तयारी भइरहेको छ।’ धनुषाको मिथिला आधारभूत विद्यालय कचुरीले आयोजना गरेको ‘बेटी पढाउ, बेटी बचाउ’ कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री राउतले मिथिला बिहारी नगरपालिका–८ की लक्ष्मीनियाा कुमारी दासको अभिभावक समेत बनेका छन्। कार्यक्रममा प्रदेश २ का आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री ज्ञानेन्द्रकुमार यादवले शिक्षा नै विकासको मुख्य आधार रहेकाले त्यसका लागि प्रदेश सरकार विशेष पहल गरि रहेको बताए। बालाबालिकालाई शिक्षित बनाउने काममा अभिभावक, विद्यालय र समाज समेत जिम्मेवार बन्नुपर्ने यादवले बताए। कार्यक्रममा मिथिला बिहारी नगरपालिकाको मेयर अनिलकुमार यादवले बालिकाहरुको लागि नगरपालिकाले समेत विशेष प्याकेज ल्याएको बताए। छोरी जन्मेको ३५ दिन भित्र जन्मदर्ता गराउन अभिभावकलाई प्रोत्साहन स्वरुप तीन हजार रुपैयाँ प्रदान गरिनुका साथै विद्यालय जाने प्रत्येक बालिकालाई साइकल उपलब्ध गराउने मेयर यादवले घोषणा गरे। प्रदेश सरकारले घोषणा गरेको ‘बेटी पढाउ, बेटी बचाउ’ अभियानलाई सफल बनाउन उनले प्रतिबद्धता जनाए।

भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको जनकपुर भ्रमणको तयारी सुरु

जनकपुरधाम बैशाख ११, भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको स्वागत तथा सत्कारको तयारीमा प्रादेशिक सरकार जुटेको छ। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल भ्रमणको क्रममा प्रदेश नं। २ को अस्थायी राजधानी जनकपुरधाम समेत भ्रमणको गर्ने कार्यक्रम तय भएको हुँदा मोदीको स्वागत सत्कारको तयारीका लागि प्रदेश र स्थानीय सरकार जुटेको हो। भारतीय प्रधानमन्त्रीको नेपाल भ्रमणको तयारी गर्न परराष्ट्र मन्त्रालयले समेत २ नं। प्रदेश सरकार तथा जनकपुर उप–महानगरपालिकालाई तयारी गर्न निर्देशन अनुरुप कार्य अघि बढाईएको मुख्यमन्त्री श्रोतले जनाएको छ। भारतीय प्रधानमन्त्रीको जनकपुरधाम भ्रमणको विषयमा मंगलवार विहान जनकपुरमा प्रदेश सरकार तथा स्थानीय सरकार तथा सुरक्षा निकायबीच छलफल भएको छ। छलफल पश्चात सञ्चारकर्मीहरुसंग कुराकानी गर्दै मुख्यमन्त्री राउतले बैशाखको अन्तिम साता अर्थात २८ गते ९मई ११० मा हुने भ्रमण तयारीका लागि प्रदेश सरकार र जनकपुर उप–महानगरपालिका जुटेको बताए। मुख्यमन्त्री राउतले मोदी नेपाल भ्रमणको क्रममा जनकपुरको बाह्रबिघा रङ्गभुमि मैदान वा जनकपुरको प्रदेश नं। २ को प्रादेशिक प्रहरी कार्यालय परिसरमा उत्रिन सक्ने बताए । त्यहाँ देखि मोदीको जानकी मन्दिर दर्शन, पुजापाठ तथा स्थलगत अवलोकनको गर्ने गरि कार्यक्रम समावेश गरिएको छ। उनले भने – “भारतका सम्माननीय प्रधानमन्त्री मोदी मे ११ तारिख जनकपुर आउने जानकारी हामीलाई गराइएको छ। आइतबार भारतीय राजदूतले पनि हामीलाई सो जानकारी गराएका छन् करिब करिब वहाँको भ्रमण तय भईसकेको छ, हामी उहाँको अभिनन्दन गर्नका लागि तयार छौं ।’ भ्रमणको क्रममा मोदीलाई जनकपुरमा नागरिक अभिनन्दन समेत गर्ने तयारी भइरहेको छ। नागरिक अभिनन्दनका लागि जानकी मन्दिर परिसर, बाह्रबिघा रङ्गभुमि मैदान वा तीरहुतिया गाछी मध्ये एक स्थानमा गरिने तयारी भएपनि स्थानको यकिन हुन नसकेको श्रोतको भनाई छ। उनको जनकपुर भ्रमणको कार्यक्रम र तालिका तय गर्न भारतीय दूतावास नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालय र प्रदेश सरकारसँग निरन्तर छलफलमा जुटेको छ।

सिंहदरबार अझै पनि मुलुकमा शासन गर्दैछ : मुख्यमन्त्री राउत

जनकपुरधाम, वैसाख १० - मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले सिंहदरबारमा बस्नेहरूले जनताको अधिकार आफ्नै मुठीमा राख्न चाहेको बताएका छन् । प्रदेशलाई अधिकार नदिइएका कारण आमनागरिकले सुशासनको अनुभूति गर्न नसकेको उनको आरोप छ । ‘राजनीतिक दलका नेताले मुस्किलले संघीयता स्वीकारे, तर सिंहदरबार भित्रका ब्युरोक्रेट्सहरूले मुलुकभर शासन गर्ने पुरानो मानसिकता त्याग्न सकेका छैनन्’ स्थानीय तह कर्मचारी मिलन केन्द्र प्रदेश २ को प्रादेशिक भेलालाई आइतबार सम्बोधन गर्दै उनले भने । सिंहदरबारभित्रका माथिल्लो तहका कर्मचारीको मानसिकतामा सुधार नआएसम्म मुलुकमा भ्रष्टाचार नियन्त्रण, विकास निर्माण तथा सुशासन आउन नसक्ने दाबी गर्दै उनले भने, ‘प्रदेशको कार्यकारी प्रमुख म हुँ तर प्रदेशभित्रका सचिवहरूको बिदा सिंहदरबारका सचिवहरू स्वीकृत गर्छन् । सिंहदरबार अझै पनि मुलुकमा शासन गर्न चाहन्छ ।’ नेपालको संविधानको धारा २२७ ले स्थानीय तहका कर्मचारीका लागि ऐन कानुन बनाएर व्यवस्थापन गर्ने अधिकार प्रदेश सरकारलाई दिए पनि संघीय सरकारले करार सेवाका कर्मचारी बहाली गरेको आरोप उनले लगाए । उनले प्रश्न गरे, ‘प्रदेश सरकार प्रदेश प्रहरी तथा लोकसेवा गठन गर्ने कानुन बनाउने अन्तिम तयारीमा छ । काम थालिसकेका बेला करार सेवाका कर्मचारी बहाली गर्नुको कारण के हो ?’ उनले स्थानीय स्वायत शासन ऐनको कार्यान्वयन सिंहदरबारकै कारण हुन नसकेको र स्थानीय तहका कर्मचारीहरू यसै कारण मर्कामा परेको पनि बताए । स्थानीय तह कर्मचारी मिलन केन्द्र, नेपालका केन्द्रीय अध्यक्ष बिक्रम महर्जनले स्थानीय तहका कर्मचारीलाई मूल प्रवाहमा ल्याउन कानुन बनाउनुपर्ने बताए । स्थानीय तह कर्मचारी मिलन केन्द्र, प्रदेश २ का अध्यक्ष विजयकुमार यादवले स्थानीय तहका अधिकृतलाई निजामती सेवाका सुब्बाको मातहतमा खटाएर अपमानगरिएको दाबी गरे । मिलन केन्द्रका केन्द्रीय उपाध्यक्ष मनोज झाका अनुसार भेलामा प्रदेश २ का ८ जिल्लाका सम्पूर्ण स्थानीय तहका कर्मचारी सहभागी छन् ।

‘अविलम्ब नागरिकता देऊ’

मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले संविधानमा प्रस्ट उल्लेख भए पनि जन्मसिद्ध नागरिकका सन्तानहरूले हालसम्म नागरिकता प्राप्त गर्न नसकेको भन्दै आक्रोश पनि व्यक्त गरे । नेपालको संविधान २०७२ ले जन्मसिद्ध नागरिकका सन्तानलाई वंशजको नाताले नागरिकता दिनुपर्ने प्रस्ट उल्लेख भए पनि हालसम्म हजारौं युवायुवतीहरू नागरिकताबाट वञ्चित पारिएको उनले बताए । प्रधानमन्त्री केपी ओलीसँगको भेटमा आफूले नागरिकतासम्बन्धी समस्याबारे ध्यानाकर्षण गराउँदा प्रधानमन्त्रीले कानुनअनुसार सबैले नागरिकता पाउनुपर्ने बताएको उनले सुनाए । मुख्यमन्त्री राउतले भने, ‘नागरिकताको विषय संघीय सरकारको हो । यस विषयमा प्रधानमन्त्रीज्यूलाई पटकपटक ध्यानाकर्षण गराइएको पनि छ तर दुर्भाग्य हालसम्म समस्या समाधान भएको छैन ।’

प्रधानमन्त्री ओलीको चीन भ्रमणअघि मोदी काठमाडौं आउने

वीरगंज, बैसाख ९ - भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले छिट्टै नेपाल भ्रमण गर्ने समाचार सार्वजनिक भएको छ । आजको अन्नपूर्ण पोस्टमा यो समाचार छ । नेपालका प्रधानमन्त्री केपी ओलीले भारत भ्रमण गरेपछि मात्र मोदीले नेपाल भ्रमण गर्ने निर्धारित योजनाअनुरूप कार्यक्रम सार्वजनिक भएको हो । पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको कार्यकालमा ट्ठथिगत मोदीको नेपाल भ्रमण दुई देशबीच विकसित पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमका कारण लम्बिएको हो । वैशाख अन्तिम साता वा जेठको पहिलो साताका लागि मोदीको भ्रमणको तयारी भइरहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयका सचिव शंकरदास बैरागीले भने, ‘मिति तय नभए पनि तयारी भने चलिरहेको छ । मोदीलाई नेपालमा स्वागत गर्ने कि पहिले चीन जाने भन्ने अन्योलमा रहेका ओलीले पहिले मोदीलाई नै स्वागत गर्नु उपयुक्त ठानेको बताइएको छ । भारतको संस्थापन पक्ष र प्रधानमन्त्री ओलीबीच रहेको शंका उपशंका मेटाउन पनि प्रधानमन्त्रीस्तरीय भ्रमण विगतकै योजनाको कार्यान्वयन रहेको बुझाइ केही विश्लेषकको छ । ‘मुख्यतः नाकाबन्दीको विरोध गरेका ओलीलाई भारतसँग सम्बन्ध सुधार गर्नु थियो भने भारतका लागि पनि त्यो उत्तिकै आवश्यक छ। ओलीको विगत प्रधानमन्त्रीकालमा नेपालसँग बिग्रिएको सम्बन्ध, नेपालमा चीनको बढ्दो प्रभावलगायत तथ्य स्मरण गरेरै फेरि ओली सत्तारूढ भएको समयमा सम्बन्ध राम्रो रहेको सिग्नल भारतले दिन खोजेको हुनुपर्छ’, प्रेस ट्रस्ट अफ इन्डियाकी वरिष्ठ पत्रकार प्रियंका टिक्कुले भनिन्। नयाँ शक्ति पार्टीका संयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री डा.बाबुराम भट्टराईले दिल्लीमा शुक्रबार भएको भेटमा दीर्घकालीन रूपमा समस्याग्रस्त नेपाल–भारत सम्बन्ध पुनरवलोकन गरी नयाँ आधारमा सम्बन्ध स्थापना गर्न आवश्यक रहेको दोहो¥याएका थिए। ‘एउटा व्यक्ति विशेषको भ्रमण क्रममा भएका वार्ताले मात्र नेपाल–भारत सम्बन्धमा रहेका संरचनात्मक समस्या समाधान हुँदैनन्’, उनले भने।

ओलीले बराबरी हिस्स निदिए पछि बाम एकतामा अड्चन

काठमाडौँ, बैसाख ८ - जब माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले एकता ‘बराबरी हैसियत’मा हुनुपर्छ भन्ने प्रस्ताव अघि सारे, तब एमाले–माओवादी एकताको गति मन्द भयो । कारण– प्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी ओली दुई पार्टी एकीकृत हुँदा बराबरी हिस्सेदारी हुनुपर्छ भन्ने मान्यता स्वीकार्न तयार छैनन् । चुनावबाट एमाले सबैभन्दा ठूलो पार्टी बनेको छ । मतका हिसाबले पनि माओवादीभन्दा तीन गुणा ठूलो । यसैले ‘बराबरीको हिस्सेदारी’लाई ओली मान्न तयार छैनन् । एमाले र माओवादीबीच प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा चुनावमा ६०/४० प्रतिशत उम्मेदवारी बाँडफाँट भएको थियो । तर परिणाम ७०/३० प्रतिशतको हैसियतमा आयो । फलस्वरूप राष्ट्रिय सभा चुनावका बेला उनीहरूले ६७/३३ अनुपातमा उम्मेदवार खडा गरे । अहिले माओवादीले बराबरी हैसियत माग्नुलाई एमालेको ठूलो पंक्तिले रुचाएको छैन । एमाले नेताहरू पार्टीभित्रको योग्यता, क्षमता र योगदानका आधारमा पार्टी संरचनामा रहने व्यक्ति तय गर्नुपर्ने धारणा राख्छन् । यसलाई प्रतिशतको अनुपातमा व्याख्या गर्न र देखाउन नहुने उनीहरूको तर्क छ । ‘पार्टी एकता हुने भइसकेपछि संख्याका विषयमा विवाद हुँदैन, व्यक्तिको योग्यता, क्षमता, पृष्ठभूमि र आवश्यकताका आधारमा जिम्मेवारी दिइन्छ,’ एमाले महासचिवसमेत रहेका रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेल भन्छन्, ‘प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्ष तथा समानुपातिक एवं राष्ट्रिय सभा निर्वाचनको तालमेलका लागि पृथक्–पृथक् ढाँचामा उम्मेदवारी तय गरेको अभ्यास हामीसँग छ ।’ एकता प्रक्रियाका छलफलमा समेत संलग्न एमाले उपमहासचिव विष्णु पौडेल पनि प्रतिशत हिस्सेदारीभन्दा योग्यता अनुसार व्यक्ति छनोट गर्ने विधिमा समझदारी भएमा समस्या नआउने बताउँछन् ।उक्त विधि अपनाउँदा एमालेको हिस्सा कम नै भए पनि मान्न आफूहरू तयार रहेको उनको भनाइ छ । ‘तर मूल कुरा एकता हुनुपर्‍यो किनभने पार्टी एकताका पक्षमा जनमत आएको छ, त्यसलाई छिटो सम्बोधन गरेर जानुपर्छ,’ उनले भने । चैत २३ देखि २५ सम्म भारत भ्रमण तय भएलगत्तै प्रधानमन्त्री ओलीले वाम एकतासम्बन्धी राजनीतिक दस्ताबेज र संगठन तथा विधान तय गर्न गठित दुई कार्यदललाई प्रतिवेदन बुझाउन ताकेता गरे । धेरै सदस्य मन्त्री बनेपछि पार्टी एकताका काममा सुस्ताएको एकता संयोजन समिति एकाएक सक्रिय भयो । ओली भारत जानुअगावै प्रतिवेदन बुझाइयो । भ्रमणमा निस्कने अघिल्लो दिन चैत २२ गते उनले वाम एकता संयोजन समितिको बैठक बालुवाटारमा राखे । त्यो बैठकले पार्टी एकता प्रक्रिया अन्तिममा पुगेको र वैशाख ९ मा औपचारिक घोषणा गर्ने गरी तयारी अघि बढाउने निर्णय लियो । भारतबाट फर्केलगत्तै टुंगिन बाँकी विषय टुंग्याइहाल्ने समझदारी पनि भयो तर फर्केको एक सातासम्म पनि एकता सम्बन्धमा कुनै प्रगति भएन । वैशाख ९ मा हुने भनिएको एकता घोषणा यत्तिकै टरेपछि अब कहिले टुंगिन्छ भन्ने अन्योल थपिएको छ । ओलीले भारतबाट फर्केपछि चैत २७ गते एकता संयोजन समितिको बैठक राख्ने कोसिस गरेका थिए तर दाहाल बिरामी भएको सन्देश बालुवाटार पुग्यो । त्यसपछि दाहाल गृहजिल्ला चितवनको कार्यक्रमतर्फ लागे भने प्रधानमन्त्री ओली पर्यटन वर्षसम्बन्धी कार्यक्रम घोषणा र देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्न रारा पुगे । दुवै नेता राजधानी फर्केपछि वैशाख ४ मा बल्ल संयोजन समितिको बैठक बस्यो । बैठकले वैशाख ९ मा एकता हुन नसक्नेबाहेक अन्य कुनै निष्कर्ष निकाल्न सकेन । बरु अन्तिम टुंगो गर्ने जिम्मेवारी ओली र दाहाललाई नै सुम्पियो । ओलीले दाहालसँग बिहीबार र शुक्रबार एक्लै छलफल गरे । स्रोत भन्छ– उनी एकता छिटो टुंग्याउन आतुर छन् । किनभने एकताका कामले सरकारका कामकारबाही प्रभावित भइरहेको छ । जति ढिलो हुन्छ, त्यति राजनीतिक चलखेल बढ्न सक्छ र सरकारको स्थायित्वमा प्रभाव पर्न सक्छ भन्ने उनको बुझाइ छ । ‘एकता गर्नुपर्छ भन्नेमा उहाँ अलिकति पनि पछि हट्नुभएको छैन र यो काम छिट्टै भए चलखेल गर्नेहरूलाई कुनै स्पेस बाँकी रहँदैन भन्ने उहाँको बुझाइ छ,’ ओलीनिकट एक नेताले भने । हुन त, ओली एकीकृत पार्टीको नेता र संसदको दुई तिहाइ समर्थनप्राप्त प्रधानमन्त्रीको हैसियतमा भारत जान चाहन्थे । त्यो चाहना सफल नभए पनि प्रक्रिया लम्याइरहन उनी चाहँदैनन् । ओलीको चाहनाले मात्र एकता प्रक्रिया टुंगिने अवस्था भने देखिँदैन । सहयात्री दल माओवादी केन्द्रले राखेका चासोमा उनी कति लचक भएर सम्बोधन गर्न चाहन्छन् ? त्यसमा भर पर्छ । ‘नीति र नेतृत्वमा समस्या छैन । एकताका लागि यसअघि भएका विभिन्न विधि छन्, तिनलाई हेक्का राख्दै अघि बढ्नु राम्रो हुन्छ भन्ने धेरै नेता/कार्यकर्ताको भनाइ छ,’ एमाले पोलिटब्युरो सदस्य भानुभक्त ढकालले भने, ‘छलफल गर्दा यो पक्षलाई पनि हेर्नुपर्छ र एकता टुंग्याइहाल्नुपर्छ भन्ने छ ।’ स्रोतअनुसार माओवादी पक्षबाट एकतापछिको महाधिवेशनबाट चयन हुने अध्यक्षको पनि अहिले नै टुंगो भइहाल्नुपर्ने चाहना प्रकट भएको छ । सम्मानजनक एकता गरेको देखाउन माओवादी अध्यक्ष दाहालले यो विषयमा देखिने खालको समझदारी गर्न चाहेको बुझाइ एमालेको छ । तर तत्कालको जिम्मेवारी बाँडफाँटबाहेक महाधिवेशनपछिको नेतृत्वका विषयमा अहिले नै कुनै लिखित समझदारी गरेर सार्वजनिक गर्न नसकिने बुझाइ ओलीको छ । पार्टीभित्रको आन्तरिक गतिविधिमा दूरी बढे पनि प्रधानमन्त्री ओलीको पार्टी एकताका सन्दर्भमा नेता माधव नेपालसँग निकटता छ । दुई नेताको निकटताका कारण माओवादी पक्षलाई महाधिवेशनपछि बहुमतका बलमा नेतृत्व पनि एमालेले नै लैजाने हो कि भन्ने भय छ । यता, सरकार सञ्चालन प्रक्रियामा ओली आफूहरूसँग छलफल नै नगरी अघि बढ्न खोजेको भन्दै पार्टी एकतापछि यस्तो शैली झन् झाँगिने बुझाइ माओवादी नेताहरूको छ । माओवादीभित्र प्रकट भइरहेको यो भय हटाउने गरी ओलीले अहिल्यै भावी अध्यक्ष वा निश्चित समयपछि प्रधानमन्त्रीको पद हस्तान्तरणबारे स्पष्ट प्रतिबद्धता गर्न चाहेका छैनन् । तर पनि एकतापछिको पहिलो महाधिवेशन सहमतिबाटै हुने फागुन ७ को सातबुँदे सहमतिमा उल्लेख छ । यही सहमतिको भावना बुझेर माओवादी अघि बढ्नु उपयुक्त हुने एमाले नेताहरूको धारणा छ । ‘एकतापछिको पहिलो महाधिवेशन सहमतिबाटै हुने भनिएपछि यसभित्र कुन नेताको के भूमिका भन्ने अहिल्यै तोकेर जानुपर्छ भन्ने छैन,’ ढकालले भने, ‘विगतमा माले र माक्र्सवादी एकीकरण हुँदा हामीले मिलेर नेतृत्व निर्माण गरेको अनुभव छ । एकतालाई मजबुत बनाउने खालकै भूमिका महाधिवेशनले खेल्न सक्छ,यसमा अहिले नै आशंका गरेर बस्नु हुँदैन ।’ एकता प्रक्रियामा अर्को विषयका रूपमा जनयुद्ध शब्द पनि जोडिएको छ । यसअघिका सहमतिमा जनयुद्धलाई एउटा विशेष घटनाका रूपमा लिँदै राजनीतिक परिवर्तनमा यसको पनि भूमिका रहेको दुवै दलले स्विकारेका छन् । ओली आफैंलाई भने जनयुद्ध शब्द प्रयोगमा रुचि छैन । तर एउटा ठूलो राजनीतिक घटनाका रूपमा उनले स्विकारेका छन् । एकताका लागि अब दुवै पक्षका कार्यकर्ता र समर्थक तयार भइसकेका छन् । कतिपय गतिवधि संयुक्त रूपमा सञ्चालन भइसकेका छन् । राजनीतिक प्रतिस्पर्धाको सबैभन्दा ठूलो थलो चुनावमा समेत मिलेर गइसकेको सन्दर्भमा भावी भूमिकाको विवादलाई थाती राखेर एकतालाई लम्याइराख्ने पक्षमा ओली नभएको नेताहरूको भनाइ छ । ओली विगतमा सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक दुस्मन माओवादीलाई नै मान्थे तर जुन दिन उनको पहिलो सरकार ढलेर माओवादी र कांग्रेसको गठबन्धन निर्माण भयो, त्यही दिन ओलीले माओवादीसमक्ष अन्तत: एकताकै दिशामा जाने गरी बढ्ता अग्रसरता लिए । माओवादीसँग एमालेले २०६४ को चुनावअघिबाटै एकता प्रयास अघि बढाएको थियो । बीचमा टुटदैफुटदै अघि बढेको सम्बन्ध पछिल्लो प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको चुनावसम्म आइपुग्दा पुन: जुट्यो । चुनावी तालमेल, संयुक्त घोषणापत्र, स्थिर सरकारसहित बलियो पार्टी निर्माण, विकास र समृद्धिका कैयौं सपनालाई विश्वास गर्दै गठबन्धनलाई जनमत प्राप्त भयो, जुन जनमतलाई बिर्सेर हिँडिहाल्न सक्ने अवस्थामा ओली छैनन् । त्यसैले ओली पछिल्ला दिनमा बालुवाटारका एकल वार्ताबाट एकतामा लागिरहेको तगारो खोल्ने प्रयत्नमा देखिन्छन् । कान्तिपुर

काँग्रेस बैठक स्थगित, अर्को बैठक वैशाख ९ गते

काठमाडौँ, वैशाख ७ । नेपाली काँग्रेसको आजका लागि तोकिएको केन्द्रीय कार्य समितिको बैठक बस्दै नबसी स्थगित भएको छ । पार्टी केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा आज बस्ने भनिएको बैठक अधिकांश नेताहरु केन्द्रीय राजधानी बाहिर भएकाले स्थगित गरिएको पार्टी कार्यालयका मुख्य सचिव कृष्ष्णप्रसाद पौडेलले जानकारी दिनुभयो । अर्को बैठक वैशाख ९ गते बिहान ११ बजेका लागि तोकिएको उहाँले बताउनुभयो । गत चैत ९ गतेदेखि शुरु भएको केन्द्रीय समिति बैठक चैत १६ गते पार्टीेका नेता खुमबहादुर खड्काको निधनमा स्थगित गरिएपछि सो बैठक आज बिहान ११ बजेका लागि निर्धारण गरिएको थियो । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अवरोधले काठमाडौँ उपत्यका बाहिर रहनुभएका नेताहरु आज राजधानी आउन नसकेपछि आजको बैठक स्थगित गर्नुपरेको पार्टी कार्यालयले जनाएको छ । त्रिभुवन विमानस्थलमा गएराति मालिन्दो एयरको विमान उडानका क्रममा चिप्लिएर धावनमार्गबाट बाहिर गएपछि विमानस्थल केही समयका लागि बन्द भएको थियो । काँग्रेसका वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेललगायत केन्द्रीय सदस्यहरु पार्टीका विभिन्न कार्यक्रमका लागि उपत्यका बाहिर हुनुहुन्छ । यसअघिको बैठकमा केन्द्रीय सदस्यहरुले पार्टी नेतृत्वको कार्यशैलीका कारण निर्वाचनमा पार्टीले हार व्यहोर्नु परेको सम्बन्धमा पक्ष विपक्षमा तर्क राख्नुभएको थियो । गत मंसिर १० र २१ गते दुई चरणमा भएको प्रतिनिधि र प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचनमा काँग्रेसले नराम्र्रो हार व्यहोरेको थियो । रासस

पार्टी एकताबारे आज निर्णायक वार्ता गर्दै ओली र प्रचण्ड

काठमाडौं बैशाख ७ - ९ बैशाखमै पार्टी एकता हुने नहुने भन्ने विषय टुङ्ग्याउन शुक्रबार बिहान ११ देखि १२ बजेबीचको समयमा बालुवाटारस्थित नेकपा एमालेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली तथा नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ बीच आजपनि वार्ता हुने भएको छ । नेताद्वय शुक्रबार वार्तालाई निर्णायक बनाउने राम्रो मुडमा देखिएका छन् । बालुवाटारस्थित प्रधानमन्त्री निवासमा दुई शीर्ष नेताबीच वार्ता हुन लागेको हो । आजको वार्तालाई बिहीबार बिहानकै वार्ताको निरन्तरता मानिएको छ। ओली–प्रचण्डबीच विहीबार ३ घण्टा वार्ता भएको थियो।

मिलेको दावी

एमाले–माओवादी केन्द्रबीच चुनाव चिन्ह, पदीय बाँडफाँट र जनयुद्धलाई हेर्ने दृष्टिकोणको सम्बन्धमा मतैक्यता छैन। प्रधानमन्त्री समेत रहेका ओलीको कार्यशैलीमाथि प्रश्न चिन्ह उठाउँदै अध्यक्षीय अधिकार प्रष्ट हुनुपर्ने प्रचण्डको मागपछि एकता प्रक्रिया जटिल मोडमा पुगेको छ। दुई अध्यक्षबीच यिनै विषयमा पछिल्लो समय कुराकानी हुने गरेका छन्। विहीबार भएको वार्तामा पनि अध्यक्षीय अधिकारको विषयमा कुराकानी भएको थियो। स्रोतका भनाईमा, अध्यक्षको अधिकार प्रष्ट पार्नुपर्ने प्रचण्ड मागको विषयमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीपनि सकरात्मक देखिएका छन्। संगठनात्मक स्वरुप तथा विधान मस्यौदा सम्बन्धी कार्यदलले पार्टी सहअध्यक्षीय मोडलमा चल्ने र त्यस अनुसार एकता महाधिवेशन अगाडिसम्म एकिकृत पार्टीमा दुई अध्यक्ष रहने, बैठकको अध्यक्षता आलोपालो गर्ने र महत्वपूर्ण पत्राचारमा दुबै अध्यक्षको हस्ताक्षर रहने व्यवस्था गरेको छ। तर, प्रधानमन्त्रीका रुपमा ओलीका पछिल्ला कतिपय निर्णय एकपक्षीय भएको गुनासो गर्दै प्रचण्डले पार्टी एकतापछि पनि ओली मनोमानी ढंगले चल्ने हुन् कि भन्ने आंशंका गरेका छन्। तर, विहीबार भएको कुराकानीपछि आफ्नो सरोकारको सम्बोधन ओलीले गर्नेमा प्रचण्ड आशावादी छन्।

कार्यविधि निर्माण

स्रोतका भनाईमा, प्रचण्डको उपरोक्त सरोकारको सम्बोधनका लागि विधानमा अध्यक्षका सम्बन्धमा गरिएको व्यवस्थाको थप प्रष्टताका लागि छुट्टै कार्यविधि बनाइने सम्भावना छ। विधानकै मातहत रहेर बनाइने कार्यविधिमा दुबै अध्यक्षले कसरी काम गर्ने भन्ने लगायतका विषयहरु समेटिने छन्। हिजोको वार्तामा कार्यविधि निर्माण गर्ने विषयमा ओलीले सहमति जनाएपछि छिट्टै एकता हुने विषयमा ओली र प्रचण्ड दुबै आशावादी देखिएका छन्। स्रोतका भनाईमा, आज हुने वार्तामा यस विषयमा ठोश सहमति जुट्यो भने ९ बैशाखमा पार्टी एकता हुनसक्ने सम्भावना अझैपनि छ। यदि आज सहमति जुट्यो भने ९ बैशाखमा पार्टी एकताको घोषणा गर्नेछन् भने अन्तर्राष्ट्रिय मजदुर दिवस ९१ मई अर्थात् १८ बैशाख० वा कार्ल मार्क्सको जयन्ती ९२२ बैशाख० का दिन एकता घोषणा गर्ने योजनामा ओली र प्रचण्ड छन्।

कांग्रेस उपसभापति निधि कि गच्छदार?

काठमाडौँ, बैसाख ७ - नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिमा रिक्त रहेका तीनजना पदाधिकारीको मनोनयन गर्ने तयारी पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाले गरेका छन् । आजदेखि सुरु हुने बैठकमा देउवाले उपसभापति, महामन्त्री र सहमहामन्त्रीको नाम प्रस्ताव गर्ने कांग्रेस नेताहरुले बताएका छन् । पार्टी मुख्यालय सानेपामा केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक भइरहेकै बेला दिल्लीमा केन्द्रीय सदस्य खुमबहादुर खड्काको निधन भएकाले बैठक रोकिएको थियो । खड्काको शोकमा स्थगित भएको बैठक शुक्रबार दिउँसोबाट पुनः बोलाइएको छ । चैत ९ गतेबाट शुरु भएको बैठक चैत १६ गते स्थगित भएको थियो । कांग्रेस केन्द्रीय कार्यालयका मुख्यसचिव कृष्णप्रसाद पौडेलले स्थगित कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक शुक्रबार बिहान ११ बजे पार्टी कार्यालय सानेपामा बस्ने जानकारी दिए । पौडेलका अनुसार, नेताहरुले धारणा राख्ने क्रम नसकिएकाले आज पनि यही क्रम जारी रहने छ । धारणा राख्ने केन्द्रीय सदस्यहरुको सूची लामो भएकाले बैठक केही दिन लम्बिन सक्ने सम्भावना छ । यसअघि ४२ जना केन्द्रीय सदस्यले निर्वाचन परिणाम र समसामयिक राजनीतिबारे धारणा राखिसकेका छन् । आज बस्ने केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकमा अस्ति बोल्न बाँकी रहेका केन्द्रीय सदस्यहरुले समसामयिक राजनीतिक परिस्थिति र विगतको चुनावी समीक्षाबारे आफ्नो धारणा राख्ने छन् । केन्द्रीय सदस्यहरुले बोलिसकेपछि यही बैठकमा सभापति देउवाले उपसभापति, महामन्त्री र सहमहामन्त्रीमा नाम प्रस्ताव गर्ने अनुमान केन्द्रीय सदस्यहरुले गरेका छन् ।

उपसभापतिमा गच्छदार कि निधी ?

कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले आफ्नै गुटका नेता विमलेन्द्र निधीलाई उपसभापति बनाउने चर्चा यसअघिदेखि नै चल्दै आएको छ । तर, यसवीचमा देउवाले निर्वाचनको मुखमा विजय गच्छदारलाई कांग्रेसमा भित्र्याएका छन् र उनलाई उपसभापति बनाउने आश्वासन दिएका छन् । गच्छदारलाई उपसभापति बनाइएमा निधीले असन्तुष्टि राख्ने निश्चित छ । तर, गच्छदारलाई दिइएको आश्वासनबाट पनि देउवा पछि हट्ने स्थिति छैन । विजयकुमार गच्छदार आफूलाई उपसभापति र अन्य एक दर्जन नेतालाई केन्द्रीय सदस्य बनाउनुपर्ने पूर्वसर्तसहित नेपाली कांग्रेसमा विलय भएका हुन् । तर, देउवाले विमलेन्द्र निधीलाई नै उपसभापति बनाउने कांग्रेस नेताहरुको दाबी छ । यसो गर्दा अहिलेसम्म जिम्मेवारी नपाई बसेका पूर्वलाकतान्त्रिक फोरमका नेताहरुलाई सम्हाल्न देउवालाई गाह्रो पर्न सक्छ । यसैवीच सभापति देउवाले मनोनित महामन्त्रीमा पूर्णबहादुर खड्कालाई ल्याउन लागेको चर्चा छ । सहमहामन्त्रीमा डा. प्रकाशशरण महतको नाम चर्चामा छ । दुबै देउवा गुटका नेता हुन् । कांग्रेस स्रोतका अनुसार उपसभापतिमा गोपालमान श्रेष्ठले पनि दाबी गरेका छन् । त्यस्तै महामन्त्रीमा देउवा समूहबाटै मानबहादुर विश्वकर्माले पनि आकांक्षा देखाएका छन् । कांग्रेसको विधानअनुसार महाधिवेशन सकिएको दुई महिनाभित्र पार्टी सभापतिले पदाधिकारीहरु मनोनित गर्नुपर्थ्यो । तर, देउवाले २ वर्ष गुज्रिन लाग्दासमेत पदाधिकारी मनोनयन गर्न सकेका छैनन् । देउवाको सुस्त शैलीको पार्टीभित्र चर्को आलोचना भइरहेका बेला जारी बैठकमा पदाधिकारी मनोनयनको चर्चा चलेको हो । कांग्रेसको विधानमा निर्वाचित केन्द्रीय सदस्यहरुमध्येबाट १ उपसभापति, १ महामन्त्री र १ सहमहामन्त्री सभापतिले मनोनित गर्ने प्रावधान छ । देउवाले पदाधिकारीहरुको मनोनयन सहमतिमै हुनुपर्ने वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल पक्षले माग गर्दै आएका छन् । तर, देउवा भने यी पदहरुमा आफ्नै गुटमा मानिस ल्याउने पक्षमा छन् । पछिल्लो समय देउवाको विपक्षमा पौडेल पक्षले आफूलाई संगठित गर्दै लगेको छ । देउवा पक्षमा रहेका अर्जुन नरसिंह केसी पौडेल पक्षमा गइसकेका छन् । त्यस्तै तेस्रोधारका रुपमा रहेको सिटौला समूह पनि अहिले रामचन्द्र पौडल पक्षसँग नजिकिएको छ । प्रकाशमान सिंह पनि देउवाविरोधी कित्तामा खुलेर लागिसकेका छन् । तर, यति हुँदा पनि केन्द्रीय कार्यसमितिमा देउवा समूहको बलियो उपस्थिति छ ।

विधान संशोधन समिति बनाउन माग

यसैवीच पौडेल पक्षले नेपाली कांग्रेसको विधान संशोधनका लागि समिति गठन गर्न संस्थापन पक्षसँग माग गरेको छ । देश संघीयतामा गइसकेपछि पनि कांग्रेसको विधान एकात्मक प्रकारकै भएको भन्दै रामचन्द्र पौडेल, कृष्णप्रसाद सिटौला, प्रकाशमान सिंह, अर्जुननरसिंह केसी र डा. शेखर कोइराला लगायतका नेताहरुले विधान संशोधन समिति बनाउनुपर्ने प्रस्ताव अघि सारेका छन् । सो समितिले तयार पारेको विधान संशोधन प्रस्ताव तत्कालै महासमिति बैठक बोलाएर दुई तिहाई बहुमतले पारित गर्नुपर्ने र आगामी महाधिवेशन सोही परिमार्जित विधानअनुसार गरिनुपर्ने कांग्रेस नेताहरुले माग गरेका छन् । तर, देउवा समूहले भने महाधिवेशन चाँडो नगर्ने र आफ्नो पद लम्ब्याउने रणनीति अख्तियार गरिरहेको पौडेल पक्षको आरोप छ । अनलाइनखबर

अर्थ

हिजो उकालो लागेको दिर्हाम, दिनार, रियालको मूल्य बुधबार कमजोर

काठमाडौं, वैशाख १२ – नेपाल राष्ट्र बैंकले आज तोकेको विनिमय दर अनुसार एक साउदी रियालको खरिददर २८ रुपैयाँ २४ पैसा र विक्रिदर २८ रुपैयाँ...

‘राजश्व अनुसन्धानको लेनदेनमुखी अनुसन्धान’ पंकज सर्राफलाई जेल, रतनलाई खुल्ला छोड्न पैसाको...

वीरगन्ज बैशाख ११ - गत माघ १५ गते वीरगंजको माइस्थानमा रहेको ओम ज्वेलर्स र लिकं रोडमा रहेको वालाजी टेड्रर्समा राजस्व अनुसन्धान पथलैयाको टोलीले एकै पटक छापामारी गरेको थियो । उक्त कार्यालयका प्रमुख राजश्व अनुसन्धान अधिकृत दिब्य पोख्रेल, शाखा अधिकृत भीम देवकोटा र शसस्त्र प्रहरीको टोलीले छापा मारेको थियो । घट्नास्थलमै बद्मासी फेला परेको बालाजी ज्वेलर्सका संचालक रतन सर्राफ राजश्व अनुसन्धानकर्तालाई खुसी पार्दै अहिलेसम्म खुल्ला घुमीरहेका छन् भने ‘डिमाण्ड’ अनुसार ‘खातिरदारी’ गर्न नसकेका ओम ज्वेलर्सका पंकज सर्राफ जेल चलान भइसकेका छन् । छापामारीका बारेमा अवगत सर्वसधारणले यसलाई राजश्व अनुसन्धान कार्यालयको ‘लेनदेनमुखी अनुसन्धान’ भनेका छन् । तस्करी गरी ल्याईएको सुन र चाँदीको सुरागमा राजश्व अनुसन्धानले छापामारेका थियो । सो क्रममा सुन व्यापारीहरुले बिरोध पनि गरेका थिए । हुल नियन्त्रण गर्न थप सुरक्षाकर्मी बोलाएर राजश्व अनुसन्धानले वीरगन्जका सुन पसलहरुमा छापा मारेको थियो । छापामारी पश्चात माइस्थानमा रहेको ओम ज्वेलर्सका सञ्चालक पंकज सर्राफलाई कार्यालयमा उपस्थित हुन पत्राचार गरेको थियो । उनी माघ २३ गते राजस्व अनुसन्धान कार्यालय पथलैयामा हाजीर भए, हजीर हुना साथ सर्राफको बयान सुरु भयो र उनलाई ३ महिना कैद र रु १ करोड ९५ लाख धरौटी मांग गर्दै सोहि दिन ईलाका प्रहरी कार्यालय सिमराको थुनुवामा पठाइयो । भोली पल्ट अर्थात् माघ २४ गते राजस्व अनुसन्धान पथलैयाका प्रमुख दिब्य पोख्रेल र व्यवसायी विच मोलीमोलाई सुरु भयो र सिमरा प्रहरीमा थुनिएका सुन व्यपारी पंकज सर्राफलाई सुनियोजित तरीकावाट छुटाउन नाटक मन्चन गरीयो । योजनाबद्ध मन्चन अनुसार नाटकीय ढंगवाट सरार्फलाई छाती दुखाइयो र उनलाई वीरगंजको नेश्नल मेडिकल कलेजमा भर्ना गरेका अभिनय गराइयो । नेशनल मेडिक कलेजको आई सियुको रेकर्डमा भर्ना भएका पंकज सरार्फ आफनो पसलमा नियमीत कारोबार गरिरहेका थिए । यो रहस्मयी कुरामा करोडौंको चल खेलको भण्डाफोर भएपछि उनी जेल चलान भए र उच्च अदालत जनकपुरको इजलासबाट धरौटीमा छुटेका छन् । राजस्व अनुसन्धान कार्यालय पथलैयाका प्रमुख दिब्य पोख्रेलले ओम ज्वेलर्सका प्रोपराइटर पंकज सर्राफलाई अनुसन्धानपछि कारवाही गरिएको बताउछन् । को सिलसिलामा नियन्त्रणमा लिएको बताएका छन् । यता वीरगन्जका नामुद सुनचाँदी कारोबारी बालाजी ज्वेलर्सका संचालक रतन सर्राफलाई राजश्व अनुसन्धान कार्यालयले खुल्ला हिड्न छुट दिएको छ । स्रोका अनुसार रतन सर्राफले आफु उक्त मुद्दाबाट उम्किन माटो रमक खर्च गरेका छन् । छापामारीको दिन आफ्नो अबैध कारोबारको फेहरिस्त लुकाउन रतन सर्राफले छेउको घरको शौचालयमा लगेर बहिखाता र अन्य कागजात लुकाएका थिए । टोलीले सो कागजात पनि फेला पारेर लगेको थियो । यसरी आफ्नो कर्तुत छोप्न कागजात लुकाउने रतन सर्राफको हर्कतपछि छापामारीका दौरान बिरोध गरिरहेको सुन चाँदी ब्यवसायि संघ लज्जित भएको थियो । र, चर्को स्वरमा उठीरहेको छापामारीको बिरोध स्वतः मत्थर भएको थियो । फिल्मी शैलीको छापामारी र माफिया शैलीको त्यसको सामाना गरिएको घट्नामा भने राजश्व कार्यालय अहिले संदिग्ध देखिएको छ । गत बर्ष बालाजी ज्वेलर्सका संचालनका घरका महिलाहरु समेतको कारबाट इनर्वा चौकीले अबैध सुन चाँदी तस्करी गरिरहेको अवस्थामा फेला परेको थियो । घरका महिलाहरुलाई तस्करीमा लगाउने सर्राफ कहाँ राजश्वको छापा हुँदा तस्करी नियन्त्रणतर्फ राजश्व अनुसन्धान कार्यालयको ठोस कदमको रुपमा लिइएको थियो । पछि हेर्दै जाँदा उक्त कारवाहरी तस्करी तथा अबैध कारोबार नियन्त्रणको उदेश्यले नभइ पैसाको उदेश्यले भएको देखिन्छ ।

पर्साको ग्रामिण नाकाबाट मरिच तस्करी

वीरगंज, बैसाख १० - वीरगंज महानगरपालिका वडा नं. २ नौकाटोला छपकैंयाबाट बुधबार राति प्रहरीले ३० किलो मरिच बरामद गर्‍यो । भारततर्फ भन्सार छलेर लगिँदै गरेको सूचनाका आधारमा प्रहरी टोली त्यहाँ पुग्दा केही व्यक्ति मरिच फालेर भागेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । पर्साको ग्रामीण नाकाबाट अहिले मरिचको तस्करी बढेको छ । वीरगंज र आसपासका नाकामा पछिल्लो समय कडाइ गरिएपछि तस्कर गिरोहले पर्सा र बाराको ग्रामीण नाका तस्करीका लागि प्रयोग गर्न थालेका हुन् । तेस्रो मुलुकबाट आयात हुने सुपारी भारत तस्करी भए जस्तै अहिले मरिचको चोरीनिकासी भइरहेको छ । नेपालमा कम माग रहे पनि यो मसलाको अप्रत्याशित आयातको क्रम भने दिनदिनै बढदा भारततर्फ भइरहेको तस्करीलाई बल पुगेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो नौ महिनाको तुलनामा वीरगन्जको सिर्सिया सुक्खा बन्दरगाह नाका हुँदै तेस्रो मुलुकबाट मरिचको आयात बढेको हो । चालू आवको ९ महिनाको अवधिमा मरिचको आयात झन्डै ११ गुनाले बढेको सिर्सिया सुक्खा बन्दरगाह भन्सार कार्यालयको तथ्यांकले देखाएको छ । नेपालमा मरिच भियतनाम र ब्राजिलबाट आयात हुन्छ । मरिचको मुख्य आयातकर्ता डाबर नेपाल र चौधरी गु्रप छन । अन्य आयातकर्तामा आधा दर्जनभन्दा बढी ट्रेडिङ कम्पनी छन् । अधिकांश ट्ेरडिङ कम्पनी वीरगंजकै हुन् । मरिचको आयात गर्दा मूल्यको ५ प्रतिशत भन्सार शुल्क र १३ प्रतिशत मूल्य अभिवृद्धि कर लाग्छ । भन्सार तथ्यांकअनुसार चालु आवको पहिलो ९ महिनामा यो नाकाबाट १ अर्ब ८० करोड ३९ लाख ४६ हजार बराबरको ४३ लाख ८४ हजार १ सय ४९ किलो मरिच आयात भएको छ । जसबाट भन्सारले ३४ करोड ३३ लाख राजस्व संकलन गरेको छ । गत आवको यसै अवधिमा ३२ करोड ८० लाख बराबरको ४ लाख १ हजार ४ सय ३ किलो मरिच आयात भएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष मरिचको मूल्य झन्डै आधाले घटेपछि यसको आयात झनै बढन गयो । मरिच उत्पादक मुलुकहरूमा यस वर्ष अत्यधिक मरिच उत्पादन भएकाले ती मुलुकले यसको मूल्य पनि घटाएका छन् । उनीहरूले अझै केही वर्ष उत्पादन वृद्धिसँगै मूल्य घटाउँदै लग्ने नीति अपनाएका छन् । भारतले आफ्ना मुलुकका किसानको उत्पादनलाई प्रोत्साहन दिन यस्ता मसलाको तेस्रो मुलुकबाट आयातमा कडाइ गरेको छ । तर खुला सीमाका कारण नेपालबाट भारत तस्करी गरी लग्न सहज भएकाले कारोबारीले नेपालमा आयात गरेर भारतसम्म सुपारी, सुकुमेल, मरिच आदि मसला लग्ने गरेका छन् । सुक्खा भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकृत धनबहादुर बरूवाल भने चालु आवको पछिल्लो २ महिना यता मरिचको आयात केही घटेको बताउँछन् । भन्सार प्रशासनले गत महिना सन्दर्भ मूल्यअनुसार राजस्व संकलन प्रयास गर्दा झन्डै २ साता आयातकर्ताले मरिच जाँचपास गराएर लगेका थिएनन् । बन्दरगाहस्थित भन्सार कार्यालयले कालो मरिचको मूल्य प्रतिमेट्रिक टन ३ हजार ७ सय डलर मानेर जाँचपास गर्न थालेपछि मात्र मरिचको आयात सहज भएको हो । ‘आयात कर्ताले भन्सारले निर्धारण गरेको मूल्यभन्दा पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मरिचको मूल्य घटी सकेको दाबी गरी थप घटाउन माग गरिरहेका छन्,’ बरूवालले भने, ‘थोरै मरिच आयातकर्ताले भन्सारले निर्धारण गरेको मूल्यबमोजिमकै राजस्व तिरेर जाँचपास गराउँदैछन् भने धेरै आयातकर्ताले ठूलो राजस्व धरौटीमा राखेर मरिच छुटाएर लग्दै छन्, पछि उनीहरूले भन्सार विभागसँग यस विषयमा मुद्दा लड्नेछन् ।’ यसअघि कालो मरिचको मूल्य भन्सारको सन्दर्भ मूल्यअनुसार ७ हजार डलर प्रतिमेट्रिक टन थियो ।

नेप्से ५० अंकले बढ्यो, १ अर्ब २३ करोड रुपैयाँको शेयर कारोबार

काठमाडौं, वैशाख ९ – कारोबारमा आएका सबैजसो कम्पनीका शेयरको मूल्य बढेपछि शेयर बजार परिसूचक नेप्से आइतबार एकैदिन ५० अंकले उकालो लागेको छ । नेप्से बढेर आइतबार १४ सय ३८ दशमलव ४९ बिन्दुमा पुगेको हो । आइतबार कारोबार रकममा पनि कीर्तिमान कायम भएको छ । आइतबार १ सय ६७ कम्पनीका २८ लाख ८९ हजार कित्ता सेयर किनबेच हुँदा १ अर्ब २३ करोड रुपैयाँभन्दा धेरैको कारोबार भएको छ । यो वर्षको सुरुवातदेखिनै बढ्न थालेको शेयर बजारले आइतबार पनि निरन्तरता पाएको हो । नयाँ वर्ष लागेपछि शेयर बजार झण्डै १ सय ६० अंकले माथि चढेको छ । आइतबार २० वटा कम्पनीको शेयरको मूल्य दश प्रतिशतले बढेको छ । सबैभन्दा धेरै कुमारी बैंकको झन्डै साढे पाँच करोड रुपैयाँको सेयर किनबेच भएको छ ।

अन्तरवार्ता

यौनजन्य हिंसा तथा बलात्कार मुक्त समाजको परिकल्पना – शैलेन्द्र त्रिपाठी

यौनजन्य हिंसा तथा बलात्कार मुक्त समाज निर्माणको लागि सबैले आ-आफ्नो स्तरबाट जुट्नु जरुरी छ । यसमा राज्य र प्रहरीको मात्र मुख ताक्नु र आश्रीत...

खुला दिसा मुक्त अभियानका सम्भावना र चुनौती

सरोज चौरसिया आज एका बिहानै ५:३० बजे देखि पर्सा जिल्लाको साबिक गा.वि.सा. लखनपुर (हाल सखुवा प्रसौनी गाउँपालिका)को एक्डारवा टोलमा एउटा सरसफाइ गस्ती टोलि तैनाथ थियो । हाथमा केहि टर्च लाइट, सिट्टी, पहेलो झण्डा, साउण्ड बक्स र माइक बोकेको त्यस गस्ती टोलीमा थिए त्यस वडाका वडा अध्यक्ष्य, वडा सदस्य, ग्रामिण स्वास्थ्य महिला स्वयम्सेविका, केहि स्थानिय नागरिक समाजका अगुवा, बाल क्लबका भाइबहिनि, स्थानिय युवा र म लगायत विकास नेपाल संस्थाको सरसफाइ प्रजवालकहरु गरि करिब ५० जनाको एउटा ठुलो समुह । गस्ती टोलिले आफ्नो दैनिक कार्यक्रम झैँ आजपनि सम्पूर्ण गाउँ र त्यहा खुल्ला दिसा गर्ने सम्भावित खुल्ला स्थानहरुलाई पहिचान गरि आफुलाई ४ समूहमा विभाजन गर्यो र आफ्नो गस्तीमा हिड्यो । गस्ती टोलिले एका बिहानै खुल्ला दिसा गरेको अवस्थामा फेलापरका व्यक्तिलाई पहिचान गरि व्यक्तिले दिसा गरेको स्थानमै पुगेर सरसफाइका विभिन्न आधारभूत आवस्यकता, यसको महत्व र खुल्लादिसा बाट हुने बेफाइदा बारे स्पट टिगरिङ्ग गर्दछन र खुल्ला दिसा नगरी आफ्नो घर ठाउमा चर्पी बनाउन सामाजिक दबाव सृजना गर्ने प्रयास गर्दछ । यसरि गस्ती गर्दा सामाजिक मर्यादाको ख्याल राखी लैंगिक सम्बेदंसिलताको पनि आधारभूतकुराहरुलाई महत्वमा राक्ने गरिएको छ । महिलालाइ महिला गस्ती टोलीको समूहले परामर्श दिने गर्दछन् भने पुरुषलाइ पुरुस सदश्यहरुले । सरसफाई गस्ती टोलीको यो नियमित र दैनिक प्रक्रिया हो । यस प्रक्रियालाई सक्रियरुपमा सधै बिहान र बेलुका खुल्ला दिसा गर्न जाने र बाहिर दिसा व्यक्तिहरुलाइ लक्षित गरि गर्ने गरिन्छ र खुला स्थानमा दिसा गरिरहेका व्यक्तिहरुलाई पहिचान गरि त्यस्तो नगर्न सक्दो दवाब सिर्जना गर्ने प्रयास गरिन्छ । बिहान र बेलुवा गर्ने यस गस्तीको प्रक्रियालाइ मर्निङ्ग र इभिङ्ग फलो अप भन्ने गरिन्छ । सरसफाइ अभियानमा व्यवहार परिवर्तन, सचेतना मुलक र सामाजिक परिचालन आदि जस्ता कयौं कार्यक्रमहरु गरिए पनि तराई मधेसको जिल्लाहरुमा प्रसस्त पानी र खुल्ला चौर तथा खेत उपलब्धताका कारण धेरै व्यक्तिहरुलाई सरसफाइ बारे बृहत जानकारी भए पनि चर्पी बनाउन झर्को मान्ने गरेका छन् । त्यसमाथि गाउँघरमा चर्पी आफ्नो लगानी भन्दा पनि सरकारी अनुदानमा निर्माण हुने हो एउटा ठुलो भ्रम र गलत बुझाई समेत हावी रहेको हामीले पाउन सक्छौं । तसर्थ यस गस्ती प्रक्रियालाई पनि मुख्य प्राथमिकतामा राखिने गरेको छ । यस प्रक्रियाले खुल्ला दिसा गर्ने व्यक्तिलाई हदै सम्म लज्जा बोध गराउने र सामाजिक प्रतिष्ठा हनन हुने डर सृजना गरेकोले यो प्रक्रिया प्रभावकारी भएको र यसले गर्दा गाउँ ठाउँवासीहरुले आफ्नै लगानीमा चर्पी निर्माण गरि प्रयोग गर्ने समेत बाध्य बनाएको बताउछन् सरसफाइ गस्ती टोलीका संयोजक एवं विकास नेपाल संस्थाका ग्लोबल सरसफाइ कोष युएन ह्याबीट्याटका फिल्ड संयोजक लक्ष्मन पण्डित । वडा अध्यक्ष्य लाल बहादुर प्रसाद यादवका अनुसार विगत एक बर्षमा गर्न नसकिएको कार्य यस सरसफाइ गस्ती टोलिको सहयोगले एक हफ्तामै सफल रुपले ३ सय ७५ घरधुरीहरुमा चर्पी निर्माण भएको छ । उनि भन्छन, "बाहिर दिसा गर्न दिंदैनौ, घरमा चर्पी हुदैन, अनि चर्पी निर्माण गर्नु अन्तिम विकल्पको रुपमा आउछ र समुदायमा धमाधम चर्पी बनाउन सुरु हुन्छ । अनि टोल-टोल र बस्ति-बस्तीमा एउटाको देखासिखी त्यस टोलका अन्य घरधुरीहरुले पनि धमाधम चर्पी निर्माण गर्न थाल्छन र प्रयोगमा समेत ल्याउछन।" सरसफाई गस्ती टोलि परिचालन भएसम्म त कोहि पनि हतपति बाहिर दिसा गर्न जादैनन् र चर्पी पनि निर्माण गर्छन तर खुल्ला दिसा मुक्त घोषण पछि सरसफाइ अभियानकर्ता र सहजीकरण संस्थाहरु त्यस गाउँबाट फर्केर जादा पुन: त्यहाका मानिसहरु बाहिर दिसा गर्ने जाने हो कि भन्ने कुरा वडा अध्यक्ष यादवको चिन्ताको विषय बनेको छ । उनका अनुसार यस सरसफाइ अभियानहरुलाई निरन्तरता दिनको निमित्त र नियमित रुपमा जनचेतना फैलाउन तथा सहजीकरण गर्नका लागि स्थाई रुपमै वडा कार्यालयहरुमा कम्तिमा दुइ वटा सरसफाई प्रजवालकहरु राख्नको आवश्यकता देखिन्छ । सरसफाइ गस्ती टोलिकै एक जना महिला सदस्य एवं ग्रामिण महिला स्वस्थ स्वयम्सेविका परवर्ती देवी शर्मा अनुसार खुल्ला दिसा गरिरहेका दिदि बहिनीहरुलाइ चर्पी बनाउनुस भन्न जादा "चुप कर एनजीओ के दलाल, तोरा त पैसा मिलता त घुम-घुम के सिप्टी बनावे के कहतारु, हम्नीके कथि सहयोग मिलता कि सिप्टी बनाइ सन्? (चुपलाग एनजीओको दलाल, तलाई त गस्ती टोलि संग घुमे वापत पैसा पाउछ, खोइ हामीलाई चर्पी निर्माण गर्न आर्थिक सहयोग गरेको?)" भन्ने प्रश्न आउने गरेको छ । उनि एउटा घट्नाको बारेमा बताउदै भन्छिन, एकपटक त् एकजना दिदिले त तश्ला (भात पकाउने भाडो) नै हाम्रो टोलीमाथि प्रहार गरिन र भोलिदेखि गस्तीमा नआउन धम्कि समेत दिईन । त्यस्तै सरसफाइ अभियानमा बिहान बेलुका गस्ती गर्दा ज्यान जोखिम र अशुरक्षाको समस्या पनि उत्तिकै छ । यसै अभियानका एरिया संयोजक एवं विकास नेपालका कर्मचारी जिल्लाजित राउत गद्दी भन्छन, "अभियानको क्रममा घरदैलो एवं गस्ती गर्न जादा समुदायका केहि युवाहरु एवं अभिभावकहरुले अपशब्द समेत प्रयोग गरि चर्पी बनाउन पैसा तेरो बुवाले दिन्छन भन्ने जस्ता शब्द पर्यो गर्दै हामिलाई निरुत्साहित गर्न समेत प्रयास गर्छन र चर्पी बनाउन आउने सरकारी अनुदानहरु आफै झ्वाम पारेको आरोप समेत लगाउने गरेका छन् । उहाँ अनुसार केहि व्यक्तिहरुले त आज भोलि गस्ती गर्न जाँदा ज्यान मार्ने धम्कि समेत दिने गरेका छन् । सरसफाई अभियानमा यस्ता धेरै बाधा, अर्चनहरु एवं चुनैतिहरु छन् जसलाई जिल्ला स्तर बाटै समाधान गर्नुपर्छ भन्ने बिकास नेपाल पर्साको ग्लोबल सरसफाइ कोष युएन ह्याबिट्यट कार्यक्रमका कार्यक्रम संयोजक मुकेश पण्डित भन्छन । उनका अनुसार गत बर्षहरुमा साबिकका अधिकांश गा.वि.साहरुले खुल्ला दिसा मुक्त घोषणा गर्नको निमित्त अनुदानमा चर्पी दिने भनेर लाखौ रुपैया छुट्याए र रिङ्ग निर्माण लगायत अन्य निर्माण सामग्री खरिद गरे पनि रिङ्गहरु वितरणमा पारदर्शितको ठुलो समस्या छ र धेरै गाउँहरु यस समस्याले गर्दा खुल्लादिसा मुक्त घोषणानै हुन् सकेका छैनन् । रिङ्ग वितरणमा चरम लापरवाही र भ्रष्टचार समेत भएको उनको बुझाई छ, उनका अनुसार गरिव र दलितले पाउने रिङ्ग र अनुदान पहुँच भएका व्यक्ति तथा राजनीतिक दलका आफन्ता एवं कार्यकर्ताहरुले पाएका छन् । यहि कारणले गर्दा पनि अभियानमा धेरै जस्तो साविकका गाबिसहरुमा ठुलै द्वन्द छ । एउटाले सितैमा पाए, हामीले किन नपाउने? भन्ने खालको हाम्रो समुदायको जिद्ध सोच र अन्तर्द्वन्दको भावानको विचमा अल्झेको छ यो अभियान र हामीलाई यस्तो उल्झनका काम गर्नु पर्ने अवस्था छ । आफ्नो गाउँठाउँ खुल्ला दिसा मुक्त घोषणा होस् र गाउँवासीहरुले सभ्य रुपमा आफ्नो परिचय दिन सकुन भन्ने स्वार्थ बोकेका सरसफाइ गस्ती टोलीका सदस्यहरु पूर्ण रुपमा समाजसेवाको भावनाले अभियानमा टेवा पुर्याई रहेका हुन्छन । बिहान र बेलुकाको गस्ती पश्चात दिउँसो घरदैलोमा साबुन पानीले हात धुने प्रदर्शनी, विधालय सरसफाइ आदि जस्ता अति आश्यक क्रियाकलापहरु पनि नियमित रुपमा संचालन हुनेगरेका छन् । सुरुको अवस्थामा साबिकको गाबिस लखनपुरमा कुल ६ सय ६७ घरधुरी मध्ये मात्र ८० घरधुरीमा चर्पीको पहुच थियो भने आजको अवस्थामा ६ सय २५ घरधुरीहरुमा चर्पी निर्माण भई प्रयोग समेत भईरहेको अवस्था छ र बाकि ४२ घरधुरीहरुमा पनि तिब्रताका साथ चर्पी निर्माण कार्य भईरहेको अवस्था छ । जिल्लाको सरसफाइको अवस्था बारे विश्लेषण गर्दा पर्सा जिल्लामा ८६ % घरधुरीमा चर्पीको पहुँच रहेको छ र आजको मितिमा साबिकको ६६ गाबिस मध्ये ४२ वटा साबिकको गाविसहरु खुल्ला दिसा मुक्त भईसकेका छन् । (लेखक युएन ह्याबीट्याटका पर्सा जिल्ला संयोजक हुन् ।)

वीरगञ्ज क्षेत्रको सम्भावना उपयोग हुन सकेको छैन-गोपाल केडिया

वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घका कार्यवाहक अध्यक्ष गोपाल केडिया विगत २८ वर्षदेखि सङ्घमा आबद्ध छन् । आफूलाई श्रमजीवी व्यवसायी भन्न रुचाउने केडिया सरल र स्पष्टवक्ता व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन् । साधारण सदस्यका रूपमा सङ्घमा प्रवेश गरेका उनी विभिन्न पदीय जिम्मेवारी पूरा गर्दै अहिले वरिष्ठ उपाध्यक्षको भूमिकामा छन् । अन्य सामाजिक सङ्घ/संस्थामा पनि केडियाको सक्रिय भूमिका छ । लियो क्लब अफ वीरगञ्जको संस्थापक एवम् राष्ट्रिय अध्यक्ष बनिसकेका उनी नेपाल जेसीजको पनि राष्ट्रिय उपाध्यक्ष रहिसकेका छन् । कार्यवाहक अध्यक्ष केडियासँग बारा/पर्साको उद्योग व्यापारको अवस्था, चुनौती र सम्भावनाबारे गरेको संवाद : निजीक्षेत्रको अग्रणी र सक्रिय संस्था वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घले बारा/पर्सा क्षेत्रको उद्योग व्यापारको अवस्थालाई कसरी हेरेको छ ? यो क्षेत्र उद्योग व्यापारका दृष्टिले अत्यन्तै सम्भावनायुक्त भएर पनि सम्भाव्यताको उपयोग अपेक्षाअनुसार हुन सकेको छैन । अहिले पनि यो क्षेत्रमा उद्यम व्यापारको स्थिति त्यति राम्रो छैन । ऊर्जा, पारवहन, पूर्वाधारलगायत पक्षमा अनेक समस्या छन् । नयाँ–नयाँ समस्या थपिएको अवस्था छ । ऊर्जाको समस्याले पूर्ण निकास पाएको छैन । औद्योगिक प्रतिष्ठानमा लोडशेडिङ भइरहेको छ । अहिले यस क्षेत्रका सिमेण्ट उद्योगले सबैभन्दा ठूलो समस्या भोगिरहेका छन् । क्लिङ्करको आपूर्ति ठप्प भएको छ । यसबाट उद्योगलाई ठूलो समस्या भएको छ । यसले सम्पूर्ण सिमेण्ट उद्योग बन्द हुने अवस्थामा पुगेका छन् । सिमेण्ट उद्योगले अहिले भोगिरहेको समस्या समाधानमा सङ्घको कार्यवाहक अध्यक्षको हैसियतले कस्तो पहल गरिरहनु भएको छ ? भारतीय रेलवेको रक्सौल यार्डमा क्लिङ्कर लोडअनलोड बन्द भएपछि यसको निकासमा सङ्घले सक्दो प्रयास गरिरहेको छ । नेपाल सरकार र भारतीय सरकारका सम्बद्ध निकायमा आग्रह गरिहेका छौं । भारतीय विदेश मन्त्रालय र रेलवे विभागमा समेत पहल गरिएको हो । यसमा हाम्रा पूर्वअध्यक्ष अशोक वैद र उपाध्यक्ष अनिल अग्रवालको विशेष सक्रियता छ । उहाँले रेलवको समस्तीपुरसम्म पुगेर त्यहाँका अधिकारीलाई आग्रह गर्नुभएको छ । स्वदेशका निकायमा सचिव माधव राजपालले पहल गरिरहनु भएको छ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घमार्फत पनि समाधानका निम्ति आग्रह भइरहेको छ । डिसेम्बर २२ देखि लोडिङ बन्द भएपछि बाटोमा रोकिएको क्लिङ्करलाई रक्सौलमा अनलोड गराएर गन्तव्यसम्म पुर्याबयौं । समस्याको निकासका लागि वीरगञ्जमा नेपाल र भारतका अधिकारीको बैठक पनि भएको थियो । तर, पनि निष्कर्ष आएको छैन । हामी यसमा प्रयत्नशील छौं । तर, ३ साता बितिसक्दा पनि अन्योल उस्तै छ नि ? समस्याको निकासमा हाम्रो सरकारले त्यति गम्भीर रूपमा पहल गरेको छैन । वीरगञ्जमा भएको बैठकमा पनि आफूहरूलाई कुनै जानकारी नदिई वीरगञ्ज बन्दरगाहमा अनलोड गर्न लागेको भनेर असन्तुष्टि ओकल्ने काममात्र भयो । निकासमा तत्पतरता देखिएन । नेपालका उद्योग समस्यामा परेका छन् । यसमा नेपाल सरकारले भारतसित पहल गरेर तत्कालै निकासको उपयुक्त उपाय निकाल्नै पर्छ । समस्यालाई कसरी किनारा लगाउने भन्नेमा हामीहरू पनि लागिरहेका छौं । उद्योगी व्यवसायीले पारवहनमा समस्या भोगिराख्दा सरोकारका कतिपय पूर्वाधार सञ्चालन हुन नसक्नुलाई सङ्घले कसरी लिएको छ ? समस्या त पहिला पनि भएका हुन् । वीरगञ्जमा निर्माण भइसकेको आईसीपी स–साना पूर्वाधारको अभावका सञ्चालन हुन नसकेको भनिएको छ । यसलाई समयमै सञ्चालन गर्न सकिएको भए सम्भावतः अहिलेको समस्या नै आउने थिएन । आईसीपी सञ्चालनका लागि हामीले बितेको १ वर्ष सरोकारका निकायसित कम्तीमा ६/७ ओटा बैठक गरिसकेका छौं । ४/५ पटक स्थलगत अनुगमन पनि भएको छ । अहिले सञ्चार र बिजुलीको डेटिकेटेड लाइन र सडक सम्पर्कको समस्या देखाइएको छ । अबको २/३ महीनाभित्रै सञ्चालनमा आउने अनौपचारिक माध्यमबाट जानकारी आएको छ । वीरगञ्ज सुक्खा बन्दरगाहलाई क्षमता विस्तार गर्ने कुरा पनि योजनामै अल्मलिएको छ । आफ्नो उद्योग व्यापारको पूर्वाधार र अप्ठेरो समाधानमा त हाम्रो सरकार सक्रिय भएर लाग्नुपर्ने हो । त्यो हुन सकेको छैन । पछिल्लो समयमा वीरगञ्ज क्षेत्रबाट अन्यत्र व्यापार पलायन भइरहेको छ । यसलाई पहिलाकै अवस्थामा फर्काउन पहल भइरहेको छ कि छैन ? खासगरी २ वर्षअघिको वीरगञ्जकेन्द्रित ६ महीने बन्दहडताल र नाकाबान्दीले केही व्यापारिक प्रतिष्ठान अन्य नकातिर गएका छन् । वीरगञ्जका काम गरिरहेका प्रतिष्ठान भैरहवातिर सरेका छन् । त्यो राजनीतिक कारणले यता बन्द हुँदा उताबाट काम भइरहेकाले पलायन भयो । तर, वीरगञ्जको भौगोलिक अवस्थिति, सञ्चालनको तयारीमा रहेका र निर्माण भइरहेका पूर्वाधारका कारण त्यो ढिलोचाँडो यतै फर्किनेमा विश्वस्त हुन सकिन्छ । हामीले बाराको सिमरामा बनाउने भनिएको सेज तत्काल अघि बढाउन माग गर्दै आएका छौं । औद्योगिक कोरिडोर घोषणाको माग पुरानै हो । २० वर्षदेखि यही एजेण्डा उठाउँदै आएका छौं । उद्योग स्थापना भएपछि विस्तारै आसपासमा बढ्ने मानववस्तीका कारण अवरोध शुरू हुन्छ । औद्योगिक कोरिडोर हुनुपर्छ भनेर हमीले प्रयास गरेको हो । पूर्णतामा सरकार उदासीन छ । अहिले वीरगञ्जलाई आधार बनाएर उद्योग व्यापारमा सक्रिय उद्यमीले यो क्षेत्रमा नयाँ लगानी थपे पनि बाहिरबाट आएको छैन । यस्ता पूर्वाधारले पूर्णता पाउने र भएका संरचनालाई तत्काल उपयोगमा ल्याउने हो भने नयाँ लगानी पनि आउने वातावरण बन्छ । यस्तो वातावरण बनाउने काममा सरकारको चरम उदासीनता देखिएको छ । तर, तपाईंहरूको आवाज सुनुवाइ भएको त देखिएन नि ? हामीले आवश्यकता र उपायको विषय उठाउने हो । बारम्बार ध्यनाकर्षण पनि गराइरहेकै छौं । सरोकारका मन्त्रालयमा धाइरहेका छौं । महासङ्घमार्फत पनि गएका छौं । त्यसको पूर्णता दिने र कानूनी रूपमा आधार निर्माण गर्ने काम त राजनीतिको हो नि । स्थानीय राजनीतिकर्मीको पहुँच पुग्न नसकेकाले यस्तो भएको हुन सक्छ । हामीले समग्र विकासको अवधारणालाई समेटेर ग्रेटर वीरगञ्जको पनि कुरा गर्यौं । सरकारले गर्छौं पनि भने, तर व्यवहारमा देखिएन । तथापि, हामीले स्थानीय पहल र प्रयासबाट हुने काम छोडेका छैनौं । जस्तो कि ट्रान्सपोर्ट नगरको अवधारणा थियो । त्यो पूर्णरूपमा नभए पनि आदर्शनगरमा रातिको ११ बजेपछि लोडअनलोड नगर्नेसहमति भएको छ । अहिले प्रादेशिक राजधानी वीरगञ्जमा हुनु पर्छ भनेर सङ्घर्ष चलिरहेको छ । २ नम्बर प्रदेशको राजधानीका बारेमा सङ्घको धारणा के हो ? हामी वीरगञ्ज नै २ नम्बर प्रदेशको प्रादेशिक राजधानी हुनुपर्छ भन्नेमा स्पष्ट छौं । हामीसँग जुन पूर्वाधार छन्, ती राजधानीका आधार हुन् । मुलुककै मध्यभागमा रहनु, प्रदेशको एकमात्र महानगर, नजिकैको सिमरा विमानस्थल, निर्माणाधीन दोस्रो अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल, द्रुतमार्ग, वीरगञ्जलाई काठमाडौंसँग जोड्ने नजिकको दूरी, भारतीय राजधानी र अन्य शहरसँगको सहज पहुँचलगायत कारण वीरगञ्ज राजधानीका लागि सबैभन्दा उपयुक्त छ । मधेश आन्दोलनका क्रममा वीरगञ्जले सबैभन्दा बढी क्षति बेहोरेकाले पनि प्रादेशिक राजधानी पाउनु वीरगञ्जको अधिकार हो ।

सिमेण्ट उद्योगको समस्या समाधानमा सरकार उदासीन भयो-अशोककुमार वैद, सञ्चालक, नेपाल शालिमार...

भारतले रेलवेमार्फत रक्साल–वीरगञ्ज नका हुँदै नेपाल भित्रिने क्लिङ्करको लोडिङ बन्द गरेको ३ हप्ता पुग्न लाग्यो । भारतीय सीमावर्ती शहर रक्सोलका बासिन्दाले सिमेण्टको कच्चा पदार्थ लोडअनलोडले वायु प्रदूषण बढाएको भन्दै नाका बन्द गर्ने गरी आन्दोलनमा उत्रिएपछि भारतीय रेलवेले वीरगञ्ज सुक्खा बन्दरगाहमा लोडअनलोडको व्यवस्था मिलाउने तयारी थाले पनि नेपालले अहिलेसम्म स्वीकृति दिएको छैन । यसबीचमा वीरगञ्जमा नेपाल र भारतका सरकारी अधिकारीहरूको बैठक बसे पनि कुनै निष्कर्ष निकाल्न सकेन । उद्यमीहरूले तत्काल समस्याको निकास निकाल्न सरकारलाई आग्रह गर्दै आएका छन् । तर, समाधानको भरपर्दो आधार देखिएको छैन । कच्चा पदार्थको अभावका कारण बारा र पर्साका १३ ओटा उद्योग बन्द हुने स्थितिमा पुगे पनि सरकार समस्याको निकासमा निरन्तर उदासीन बन्दै आएको उद्यामीको गुनासो छ । उनीहरूले भारतीय सरकार र अधिकारीलाई गुहार्न पनि छोडेका छैनन् । वीरगञ्ज उद्योग वाणिज्य सङ्घका पूर्वअध्यक्षसमेत रहेका नेपाल शालिमार सिमेण्ट प्रालिका सञ्चालक अशोककुमार वैद यो समस्याको निकास खोज्दै भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीसम्म पुगेर फर्किए । भारतीय जनप्रतिनिधिमार्फत त्यहाँको विदेश मन्त्रालयमा स्वदेशी सिमेण्ट उद्योगीका समस्या पुर्या।एका वैदसमेत निकासमा नेपाल सरकार गम्भीर नदेखिएको बताउँछन् । प्रस्तुत छ, बारा/पर्साका सिमेण्ट उद्योगले अहिले खेपिरहेको समस्या र समाधानको समसामयिक सम्भावनाबारे उनीसत गरेको संक्षिप्त कुराकानी : वीरगञ्ज औद्योगिक कोरिडोरका सिमेण्ट उद्योगले अहिले सामना गरिराखेको समस्या तत्कालिन परिस्थितिको परिणाम होइन । समयमै यसको उपचार किन नखोजिएको होला ? यो अचानक आएको समस्या होइन । रक्सोलका बासिन्दाले प्रदूषणको विरोधमा पटकपटक आन्दोलन गर्दै आएका थिए । हामीले विगत ३ वर्षदेखि भारतीय रेलवेलाई अन्य वैकल्पिक ठाउँ खोज्न आग्रह गर्यौंए । खासमा यो भारतीय रेलवेको समस्या हो । ऊ व्यापारमात्र गर्न लाग्यो । अन्य विकल्प खोज्ने काम उसैको थियो । उसले व्यवस्थित नगर्दा आज यो अवस्थामा पुग्यो । प्रदूषण नियन्त्रणको उपकरण उपयोग गरेर पनि काम गर्न सकिन्थ्यो, त्यो पनि गरेन । रेलवेको रामगढवामा क्लिङ्कर लोडअनलोडको व्यवस्था मिलाउने योजना थियो, कारणवस त्यो समयमा पूरा सकेन । अहिले त्यहाँका बासिन्दाले नाका नै बन्द गर्नेजस्ता काम गरे । र, स्वदेशी उद्योगले समस्या झेल्नु परेको छ । जनताको दबाबमा भारतले अपर्झट बन्द गरिदियो । परिणाम, यो क्षेत्रका १३ ओटा उद्योग बन्द हुने स्थितिमा पुगेका छन् । अब अहिलेसम्म पनि समस्याको निकासमा हाम्रो सरकारी स्तरमा जुन तहको सक्रियता हुनुपर्ने हो, त्यो देखिएको छैन । अहिले बजारमा निर्माण सामग्रीको भाउ बढिरहेको छ । यो मूल्यवृद्धि र सिमेण्ट उद्योगले सामना गरिराखेको समस्याबीच कत्तिको अन्तरसम्बन्ध छ ? भाउ वृद्धिको कारण यो मात्र होइन । भारतमै क्लिङ्करको भाउ एक मेट्रिकटनमा १ हजार ५ सयदेखि २ हजार भारतीय रुपयाँसम्म बढेको छ । त्यसको असर मुख्य हो । प्रतिटनको ४ सय डलर रहेको फलामको मूल्य ५ सय ५० सम्म पुगिसकेको छ । ढुवानीमा पनि लागत बढ्न गयो । यसले उत्पादन लागत बढी भयो । चलेका सिमेण्ट उद्योग पनि पूर्ण क्षमतामा उत्पादन गर्न पाएका छैनन् । यसले बोरामा १ सयदेखि १ सय ५० रुपैयाँसम्म भाउ बढेको छ । डण्डीको भाउ पनि किलोमा १० देखि १५ रुपैयाँसम्म बढ्न पुगेको छ । कच्चा पदार्थकै भाउ बढे पछि त उत्पादनको भाउ बढ्छ । बारा–पर्साका सिमेण्ट उद्योग अहिले कसरी चलेका छन् ? १३ उद्योगमध्ये कतिपयले अहिले उत्पादन बन्द गरेका छन् । कतिले पुरानो कच्चा पदार्थमा न्यून क्षमता चलाइरहेका छन् । ५/१० दिनमा त्यो पनि सकिन्छ । अन्तबाट ल्याउँदा कच्चा पदार्थको लागत बढी हुन्छ । यसबाट भाउ अझ बढ्न सक्छ । कतिलाई जसोतसो घाटा सहेर पनि चलाउनुपर्ने हुन्छ । बन्द गर्दा ठूलो नोक्सानी हुन्छ । यस्तै अवस्था लम्बिएमा यसले उद्योगलाई धराशयी बनाउँछ । तपाईंहरू निकास खोज्दै दिल्लीसम्म पुग्नुभयो । उपलब्धि के हात लाग्यो ? हामीले नेपाल सरकारलाई समाधानको उपाय पहिल्याउन आग्रह गरेका छौं । सरकारलाई दबाब दिइरहेका छौं । भारतीय पक्षसम्म पनि त्यहाँका जनप्रतिनिधिमार्फत दबाब बनाइरहेका छौं । म यो सन्दर्भमा नयाँ दिल्लीमा ३ दिन प्रयास गरेर फर्किएको छु । बिहार बेतियाका सांसद सञ्जय जयसवालमार्फत त्यहाँको विदेश मन्त्रालयमा पत्र पठाएका थियौं । रेलवे र कोन्करका अधिकारीसँग पनि आग्रह गर्यौंम । भारतीय पक्षले यसलाई कसरी लिएको छ ? उहाँहरूले नेपालमा लोड गर्ने भन्नुभयो । तर, नेपालमा पूर्वाधार खोइ ? नेपाल सरकारले स्थान दिएमा त्यहाँसम्म रेल र अन्य पूर्वाधारको व्यवस्था मिलाइदिन भारत सरकार तयार देखिन्छ । त्यसका लागि उसले २ वर्षअघि नै नेपाल सरकारलाई सम्झौताका लागि आग्रह गरेको रहेछ । तर, हाम्रै सरकारले वास्ता गरेको छैन । यसबाट नेपालको उद्योग प्रभावित भइरहेको छ । हाम्रो सरकारले २/४ वर्ष पहिला नै यसको समाधान खोज्नुपर्ने थियो । तत्काल निकास भएन भने गम्भीर समस्या हुन्छ । अर्बौको लगानी र हजारौं मानिसको रोजगारी डुब्न सक्छ । निकासमा नेपाल सरकारको सक्रियता कस्तो पाउनुभएको छ ? सरकार यो समस्यामा एकदमै उदासीन छ । प्रत्यक्ष रुपमा हेर्दा नेपाल सरकारको उदासीनता यसमा देखियो । सरकारले जुन हिसाबमा पहल गर्नुपर्ने थियो, त्यो देखिन्न । हाम्रो सरकार बन्दरगाहमा डस्टी कार्गो ल्याउन नदिने भन्छ । नेपालका उद्योग चरम समस्यामा छन् । यसबाट दैनिक १० करोड रुपैयाँभन्दा बढी राजश्व गइरहेको छ । यसले गर्दा भोलिका दिनमा लगानीकर्तामा कस्तो सन्देश जान्छ ? कसले लगानी गर्छ ? भूपरिवेष्ठित मुलुक, त्यसमा पनि वीरगञ्ज मुख्य नाकाको यो हालत छ भने लगानीकर्ताको मनोवलमा कस्तो प्रभाव पर्छ । यो नाकामा अहिले न रेलमार्ग राम्रो छ, न स्थलमार्ग नै गतिलो अवस्थामा छ । हामी दोहोरो मारमा परेका छौं । समस्याको गाँठो कसरी फुकाउन सकिएला ? द्रुतमार्गबाट पहल गरेर टुङ्गो लगाउन सकिन्छ । नेपालका उद्योगको समस्या भएकाले नेपाल सरकार यसमा सक्रिय हुनु पर्छ । दीर्घकालीन समाधानका लागि स्वदेशमै स्थान खोजेर पूर्वाधार बनाउनुपर्छ । पूर्वाधार विस्तारका लागि भारत तयार देखिएकाले उपयोगमा हामी चनाखो हुनुपर्छ । तत्कालका लागि भारतको रक्सोलमै प्रदूषण नियन्त्रणको उपाय अपनाएर आपूर्तिको व्यवस्था मिलाउनुपर्छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय

भक्तकी छोरी बलात्कार गर्ने धर्मगुरु आसारामलाई जन्मकैद, मोदीसमेत थिए आसारामका प्रशंसक

बैशाख १२, भारतमा नाबालिकालाई बलात्कार गरेको पुष्टि भएपछि चमत्कारी धर्मगुरु रूपमा परिचित आसाराम बापुलाई जोधपुर अदालतले जन्मकैदको फैसला सुनाएको छ। आसारामका अलवा बलात्कारमा शिवा,...

भारतमा अब बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड

वीरगंज, बैसाख ८ - भारतमा बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड सजायँ दिने ऐन पारित भएको छ। शनिबार प्रधानमन्त्री निवास सेभेन रेसकोर्समा बसेको केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद् बैठकले १२ वर्षभन्दा कम उमेरका बालिकामाथि बलात्कार गर्नेलाई मृत्युदण्ड दिने निर्णय गर्दै ‘प्रोटेक्शन अफ चिल्ड्रेन फ्रम सेक्सुअल अफेन्स’ अर्थात पक्सो एक्टमा संशोधनको अनुमति दिएको हो। महिला तथा बालविकास मन्त्री मेनका गान्धीले बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड दिनेगरी पक्सो एक्ट संशोधन प्रस्ताव मन्त्रिपरिषद्मा लगेकी थिइन्। भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार यो निर्णयसँगै १२ वर्षभन्दा कम उमेरका बालिकामाथि बलात्कार गर्नेलाई मृत्युको सजाय दिने बाटो खुलेको छ । जम्मूको कठुआमा ८ वर्षीया नाबालिका बलात्कारको घटनाले भारतको सर्वत्र आलोचना भइरहेका बेला नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकारले बलात्कारीविरुद्ध कठोर कदम चालेको बताइएको छ।

उत्तर कोरियासँग वार्ता सफल नभए ट्रम्प बीचमै उठेर हिँड्ने

वैशाख ६ – अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनसँगको वार्ता सकारात्मक नभए बीचमै छोड्ने बताएका छन् । जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेसँगको भेटमा अमेरिकी राष्टपति ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किमसँग आफूले गर्ने शिखर बैठक सफल हुने अपेक्षा गरेको तर वार्ता सकारात्मक नभए आफू बीचमै बैठक छोडेर बाहिरिने बताएका हुन् । ट्रम्पले परमाणु निशस्त्र गर्न उत्तर कोरीया सहमत नभएसम्म अधिकतम दबाब दिइरहनुपर्ने समेत बताएको बीबीसीले जनाएको छ । पछिल्लो महिना अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अप्रत्याशित रुपमा उत्तर कोरियाले गरेको वार्ता प्रस्ताव स्वीकारेका थिए । यो भन्दा पहिले उत्तर कोरिया र अमेरिकाका राष्ट्रपतिबीच आधिकारिक भेट भएको छैन । अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले जुन महिनामा अथवा त्यो भन्दा पहिले उत्तर कोरियासँग वार्ता हुन सक्ने सम्भावना रहेको बताएका थिए । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनसँग अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको भेटवार्तालाई लिएर जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पसँग कुराकानी गरेका हुन् ।

चीनसँग यति धेरै किन डराउँछ भारत ?

वैशाख ६ – नेपालका परराष्ट्र मन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीको चीन भ्रमणलाई नेपालमा मात्रै होइन, भारतमा पनि महत्वका साथ हेरिएको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारत भ्रमण गरेको एक हप्ता पछि नै परराष्ट्रमन्त्रीको चीन भ्रमणलाई निकै अर्थपूर्ण रुपमा हेरिएको छ । अझ यसलाई भारतले पनि निकै चासोका साथ हेरेको छ । नेपाल–चीन सम्बन्धलाई नजिकबाट नियाल्ने भारतीय मिडियाले परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीको चीन भ्रमणलाई प्राथमिकता दिएका छन् । नेपाल र चीनबीचको निकट सम्बन्धबाट सँधै तर्सिने भारत चीनको महत्वाकांक्षी योजना ‘वान बेल्ट वान रोड’ मा सहमत भैसकेको छैन । यस योजनामा भारतलाई पनि संलग्न गराउन चीनले प्रयास गरिरहेको छ । नेपालका परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीको चीन भ्रमणका बारेमा चीनमा रहेका भारतीय वरिष्ठ पत्रकार सैबल दासगुप्ताले बीबीसी संवाददाता मानसी दाससँग कुराकानीमा व्यक्त गरेको विचार यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ । भारतको छिमेकी राष्ट्र नेपालका नयाँ परराष्ट्र मन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले बेइजिङमा चीनका विदेश मन्त्री वाङ यीसँग भेटे । भेटमा दुवै देशको बीचमा रेल सम्पर्क विस्तार गर्नेदेखि लिएर अन्य कैयौँ महत्वपूर्ण विषयमा छलफल भयो । गएको वर्ष नेपालका प्रधानमन्त्री केपी ओली सत्तामा थिए । ओली सत्तामा रहँदै सबै निर्णय भैसकेको थियो । तर नेपालमा सत्ता परिवर्तन भएका कारण यी कुराहरु कार्यान्वयनको तहमा पुग्न सकेन । ओली सत्तामा फर्किएसँगै नेपाल–चीन सम्बन्ध र कैयौँ महत्वपूर्ण मुद्धामा सम्झौता भैरहेको छ । पूरा विश्वमै आफ्नो प्रभूत्व बढाउँदै लगेको चीनले एसिया, युरोप तथा अफ्रिकाका ६५ देशलाई जोड्ने महत्वाकांक्षी योजना बनाएको छ । जसलाई ‘वान बेल्ट वान रोड’ अर्थात ओबीओआर परियोजना नाम दिइएको छ । यसलाई न्यू सिल्क रोडका नामले पनि चिनिन्छ । भारतको साथ चाहन्छ चीन बैठकपछि साझा प्रेस मिटमा चीनले भारत–नेपाल–चीन आर्थिक रोडम्यापको प्रस्ताव राख्दै फेरि एक पल्ट भारतलाई आफ्नो महत्वाकांक्षी योजनामा सहभागी गराउने चाहना व्यक्त गरेको छ । चीन पहिलेदेखि नै ओबीओआर योजनामा भारतलाई समावेश गराउन चाहन्थ्यो । तर भारतले यसलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ । चीनले यसलाई एउटा महायज्ञको रुपमा हेरिरहेको छ । यो योजनालाई चीनले मानव संसाधन विकासका लागि एउटा महत्वपूर्ण ढाँचागत विकास मानेको छ । साथै यसका लागि एक अर्कासँग जोडिनु आवश्यक रहेको चीनको बुझाई छ । चीनले सडक मार्ग, रेल मार्ग, टेलिकम्युनिकेसन लाइन, ग्यास लाइन तथा पेट्रोलियम लाइनको विस्तारले नै विकासको महत्वपूर्ण खाका कोरिने बताउँदै आएको छ । चीनको यो परियोजनको की भनेको उसले सबैलाई आफूसँगै जोड्दै आफैलाई केन्द्रमा राख्न खोज्नु हो । चीनले यस परियोजनासँग जोडिने देशहरुलाई आर्थिक सहयोग पनि प्रदान गर्ने बताएको छ । चिनियाँ विदेश मन्त्री वाङ यीले यस परियोजनामा चीन–नेपाल–भारत एक ठाउँमा जोडिन आवश्यक रहेको बताए । तर भारत यस परियोजनामा सहभागी हुन लगातार अस्वीकार गर्दै आएको छ । गएको वर्ष चीनले वान बेल्ट वान रोड परियोजनाका लागि भव्य बैठक आयोजना गर्दै कैयौँ देशलाई आमन्त्रित गरेको थियो । भारतमात्र एउटा ठूलो देश थियो, जुन त्यो समारोहमा सहभागी भएको थिएन । त्यसपछि भारतले एउटा विज्ञप्ति सार्वजनिक गर्दै चीनको यो महत्वाकांक्षी परियोजनामा हिस्सा बनिरहेका देश ऋणमा डुबिरहेको भन्दै विरोध गरेको थियो । भारतको विरोध किन रु भारतले चीनको यो महत्वाकांक्षी परियोजनाको विरोध गर्नुको प्रमुख कारण पाकिस्तानसँगको सम्बन्ध रहेको छ । ‘वान बेल्ट वान रोड’ परियोजनामा पाकिस्तान पनि प्रमुख हिस्सेदार बन्नेछ । चीनबाट सुरु हुने सडक पाकिस्तानको ग्वादर बन्दरगाहसम्म पुग्नेछ । तर यो सडक गिलगित–बलुचिस्तान हुँदै जानेछ । यो ठाउँ पाकिस्तान प्रशासित कश्मीरमा पर्दछ जसलाई भारतले आफ्नो भूभाग भएको दावी गर्दै आएको छ । चीनले एकातर्फ कश्मीरमा भारतको हकलाई नकार्छ, अर्कोतर्फ कश्मीरमाथि पाकिस्तानको दावीलाई समर्थन गर्छ । यस्तो अवस्थामा चीनलाई भारतले आफ्नो मित्रराष्ट्रका रुपमा नलिनु स्वभाविक हुन सक्छ । चीनले भारतलाई दबाबमा राख्ने प्रयासस्वरुप यो परियोजनालाई अगाडि बढाएको छ । यो परियोजनामा समावेश हुने चीनका सहयोगी देशहरु मालदिभ्स, नेपाल, पाकिस्तान र म्यानमारसँग त्यत्रो पैसा छैन जुन चीनको यस परियोजनामा समावेश हुन सकेन । यो योजनामा नेपालले आफ्नै पैसा लगानी गर्ने हो भने उसको पूरै जीडीपी यसमा लाग्नेछ । चीनले यस परियोजनाका लागि आफैले लगानी गर्न चाहनुको पछाडि भारतलाई दबाबमा राख्नु पनि हो । यस परियोजनापश्चात भारतको शीरमा आएको सडकमार्फत भारतीय नागरिकले यात्रा गर्नेछन् । आज कश्मीर मुद्धामा चीनको कुरा मान्नु भनेको भोलि अरुणाञ्चल प्रदेशका विषयमा पनि उसको दबाब झेल्नु हुनेछ । यो भारतका लागि चुनौतीपूर्ण विषय बन्नेछ । भारतमा आउँदो वर्ष नै लोकसभा चुनाव हुँदैछ । त्यसैले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले यस विषयमा कस्तो कदम चाल्नेछन् त्यो भने प्रतिक्षाकै विषय रहेको छ ।








स्वतन्त्र विचार

प्रदेश विकासको आधार : घुर्की कि रणनीति ? ओमप्रकाश खनाल

गत हप्ता वीरगञ्जमा भएको एउटा कार्यक्रममा २ नम्बर प्रदेशका मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले प्रदेशको अर्थसामाजिक अवस्था र उत्थानका अवरोधबारे खुलेरै कुरा राखे । मुलुककै मुख्य...

खुला दिसा मुक्त अभियानका सम्भावना र चुनौती

सरोज चौरसिया आज एका बिहानै ५:३० बजे देखि पर्सा जिल्लाको साबिक गा.वि.सा. लखनपुर (हाल सखुवा प्रसौनी गाउँपालिका)को एक्डारवा टोलमा एउटा सरसफाइ गस्ती टोलि तैनाथ थियो । हाथमा केहि टर्च लाइट, सिट्टी, पहेलो झण्डा, साउण्ड बक्स र माइक बोकेको त्यस गस्ती टोलीमा थिए त्यस वडाका वडा अध्यक्ष्य, वडा सदस्य, ग्रामिण स्वास्थ्य महिला स्वयम्सेविका, केहि स्थानिय नागरिक समाजका अगुवा, बाल क्लबका भाइबहिनि, स्थानिय युवा र म लगायत विकास नेपाल संस्थाको सरसफाइ प्रजवालकहरु गरि करिब ५० जनाको एउटा ठुलो समुह । गस्ती टोलिले आफ्नो दैनिक कार्यक्रम झैँ आजपनि सम्पूर्ण गाउँ र त्यहा खुल्ला दिसा गर्ने सम्भावित खुल्ला स्थानहरुलाई पहिचान गरि आफुलाई ४ समूहमा विभाजन गर्यो र आफ्नो गस्तीमा हिड्यो । गस्ती टोलिले एका बिहानै खुल्ला दिसा गरेको अवस्थामा फेलापरका व्यक्तिलाई पहिचान गरि व्यक्तिले दिसा गरेको स्थानमै पुगेर सरसफाइका विभिन्न आधारभूत आवस्यकता, यसको महत्व र खुल्लादिसा बाट हुने बेफाइदा बारे स्पट टिगरिङ्ग गर्दछन र खुल्ला दिसा नगरी आफ्नो घर ठाउमा चर्पी बनाउन सामाजिक दबाव सृजना गर्ने प्रयास गर्दछ । यसरि गस्ती गर्दा सामाजिक मर्यादाको ख्याल राखी लैंगिक सम्बेदंसिलताको पनि आधारभूतकुराहरुलाई महत्वमा राक्ने गरिएको छ । महिलालाइ महिला गस्ती टोलीको समूहले परामर्श दिने गर्दछन् भने पुरुषलाइ पुरुस सदश्यहरुले । सरसफाई गस्ती टोलीको यो नियमित र दैनिक प्रक्रिया हो । यस प्रक्रियालाई सक्रियरुपमा सधै बिहान र बेलुका खुल्ला दिसा गर्न जाने र बाहिर दिसा व्यक्तिहरुलाइ लक्षित गरि गर्ने गरिन्छ र खुला स्थानमा दिसा गरिरहेका व्यक्तिहरुलाई पहिचान गरि त्यस्तो नगर्न सक्दो दवाब सिर्जना गर्ने प्रयास गरिन्छ । बिहान र बेलुवा गर्ने यस गस्तीको प्रक्रियालाइ मर्निङ्ग र इभिङ्ग फलो अप भन्ने गरिन्छ । सरसफाइ अभियानमा व्यवहार परिवर्तन, सचेतना मुलक र सामाजिक परिचालन आदि जस्ता कयौं कार्यक्रमहरु गरिए पनि तराई मधेसको जिल्लाहरुमा प्रसस्त पानी र खुल्ला चौर तथा खेत उपलब्धताका कारण धेरै व्यक्तिहरुलाई सरसफाइ बारे बृहत जानकारी भए पनि चर्पी बनाउन झर्को मान्ने गरेका छन् । त्यसमाथि गाउँघरमा चर्पी आफ्नो लगानी भन्दा पनि सरकारी अनुदानमा निर्माण हुने हो एउटा ठुलो भ्रम र गलत बुझाई समेत हावी रहेको हामीले पाउन सक्छौं । तसर्थ यस गस्ती प्रक्रियालाई पनि मुख्य प्राथमिकतामा राखिने गरेको छ । यस प्रक्रियाले खुल्ला दिसा गर्ने व्यक्तिलाई हदै सम्म लज्जा बोध गराउने र सामाजिक प्रतिष्ठा हनन हुने डर सृजना गरेकोले यो प्रक्रिया प्रभावकारी भएको र यसले गर्दा गाउँ ठाउँवासीहरुले आफ्नै लगानीमा चर्पी निर्माण गरि प्रयोग गर्ने समेत बाध्य बनाएको बताउछन् सरसफाइ गस्ती टोलीका संयोजक एवं विकास नेपाल संस्थाका ग्लोबल सरसफाइ कोष युएन ह्याबीट्याटका फिल्ड संयोजक लक्ष्मन पण्डित । वडा अध्यक्ष्य लाल बहादुर प्रसाद यादवका अनुसार विगत एक बर्षमा गर्न नसकिएको कार्य यस सरसफाइ गस्ती टोलिको सहयोगले एक हफ्तामै सफल रुपले ३ सय ७५ घरधुरीहरुमा चर्पी निर्माण भएको छ । उनि भन्छन, "बाहिर दिसा गर्न दिंदैनौ, घरमा चर्पी हुदैन, अनि चर्पी निर्माण गर्नु अन्तिम विकल्पको रुपमा आउछ र समुदायमा धमाधम चर्पी बनाउन सुरु हुन्छ । अनि टोल-टोल र बस्ति-बस्तीमा एउटाको देखासिखी त्यस टोलका अन्य घरधुरीहरुले पनि धमाधम चर्पी निर्माण गर्न थाल्छन र प्रयोगमा समेत ल्याउछन।" सरसफाई गस्ती टोलि परिचालन भएसम्म त कोहि पनि हतपति बाहिर दिसा गर्न जादैनन् र चर्पी पनि निर्माण गर्छन तर खुल्ला दिसा मुक्त घोषण पछि सरसफाइ अभियानकर्ता र सहजीकरण संस्थाहरु त्यस गाउँबाट फर्केर जादा पुन: त्यहाका मानिसहरु बाहिर दिसा गर्ने जाने हो कि भन्ने कुरा वडा अध्यक्ष यादवको चिन्ताको विषय बनेको छ । उनका अनुसार यस सरसफाइ अभियानहरुलाई निरन्तरता दिनको निमित्त र नियमित रुपमा जनचेतना फैलाउन तथा सहजीकरण गर्नका लागि स्थाई रुपमै वडा कार्यालयहरुमा कम्तिमा दुइ वटा सरसफाई प्रजवालकहरु राख्नको आवश्यकता देखिन्छ । सरसफाइ गस्ती टोलिकै एक जना महिला सदस्य एवं ग्रामिण महिला स्वस्थ स्वयम्सेविका परवर्ती देवी शर्मा अनुसार खुल्ला दिसा गरिरहेका दिदि बहिनीहरुलाइ चर्पी बनाउनुस भन्न जादा "चुप कर एनजीओ के दलाल, तोरा त पैसा मिलता त घुम-घुम के सिप्टी बनावे के कहतारु, हम्नीके कथि सहयोग मिलता कि सिप्टी बनाइ सन्? (चुपलाग एनजीओको दलाल, तलाई त गस्ती टोलि संग घुमे वापत पैसा पाउछ, खोइ हामीलाई चर्पी निर्माण गर्न आर्थिक सहयोग गरेको?)" भन्ने प्रश्न आउने गरेको छ । उनि एउटा घट्नाको बारेमा बताउदै भन्छिन, एकपटक त् एकजना दिदिले त तश्ला (भात पकाउने भाडो) नै हाम्रो टोलीमाथि प्रहार गरिन र भोलिदेखि गस्तीमा नआउन धम्कि समेत दिईन । त्यस्तै सरसफाइ अभियानमा बिहान बेलुका गस्ती गर्दा ज्यान जोखिम र अशुरक्षाको समस्या पनि उत्तिकै छ । यसै अभियानका एरिया संयोजक एवं विकास नेपालका कर्मचारी जिल्लाजित राउत गद्दी भन्छन, "अभियानको क्रममा घरदैलो एवं गस्ती गर्न जादा समुदायका केहि युवाहरु एवं अभिभावकहरुले अपशब्द समेत प्रयोग गरि चर्पी बनाउन पैसा तेरो बुवाले दिन्छन भन्ने जस्ता शब्द पर्यो गर्दै हामिलाई निरुत्साहित गर्न समेत प्रयास गर्छन र चर्पी बनाउन आउने सरकारी अनुदानहरु आफै झ्वाम पारेको आरोप समेत लगाउने गरेका छन् । उहाँ अनुसार केहि व्यक्तिहरुले त आज भोलि गस्ती गर्न जाँदा ज्यान मार्ने धम्कि समेत दिने गरेका छन् । सरसफाई अभियानमा यस्ता धेरै बाधा, अर्चनहरु एवं चुनैतिहरु छन् जसलाई जिल्ला स्तर बाटै समाधान गर्नुपर्छ भन्ने बिकास नेपाल पर्साको ग्लोबल सरसफाइ कोष युएन ह्याबिट्यट कार्यक्रमका कार्यक्रम संयोजक मुकेश पण्डित भन्छन । उनका अनुसार गत बर्षहरुमा साबिकका अधिकांश गा.वि.साहरुले खुल्ला दिसा मुक्त घोषणा गर्नको निमित्त अनुदानमा चर्पी दिने भनेर लाखौ रुपैया छुट्याए र रिङ्ग निर्माण लगायत अन्य निर्माण सामग्री खरिद गरे पनि रिङ्गहरु वितरणमा पारदर्शितको ठुलो समस्या छ र धेरै गाउँहरु यस समस्याले गर्दा खुल्लादिसा मुक्त घोषणानै हुन् सकेका छैनन् । रिङ्ग वितरणमा चरम लापरवाही र भ्रष्टचार समेत भएको उनको बुझाई छ, उनका अनुसार गरिव र दलितले पाउने रिङ्ग र अनुदान पहुँच भएका व्यक्ति तथा राजनीतिक दलका आफन्ता एवं कार्यकर्ताहरुले पाएका छन् । यहि कारणले गर्दा पनि अभियानमा धेरै जस्तो साविकका गाबिसहरुमा ठुलै द्वन्द छ । एउटाले सितैमा पाए, हामीले किन नपाउने? भन्ने खालको हाम्रो समुदायको जिद्ध सोच र अन्तर्द्वन्दको भावानको विचमा अल्झेको छ यो अभियान र हामीलाई यस्तो उल्झनका काम गर्नु पर्ने अवस्था छ । आफ्नो गाउँठाउँ खुल्ला दिसा मुक्त घोषणा होस् र गाउँवासीहरुले सभ्य रुपमा आफ्नो परिचय दिन सकुन भन्ने स्वार्थ बोकेका सरसफाइ गस्ती टोलीका सदस्यहरु पूर्ण रुपमा समाजसेवाको भावनाले अभियानमा टेवा पुर्याई रहेका हुन्छन । बिहान र बेलुकाको गस्ती पश्चात दिउँसो घरदैलोमा साबुन पानीले हात धुने प्रदर्शनी, विधालय सरसफाइ आदि जस्ता अति आश्यक क्रियाकलापहरु पनि नियमित रुपमा संचालन हुनेगरेका छन् । सुरुको अवस्थामा साबिकको गाबिस लखनपुरमा कुल ६ सय ६७ घरधुरी मध्ये मात्र ८० घरधुरीमा चर्पीको पहुच थियो भने आजको अवस्थामा ६ सय २५ घरधुरीहरुमा चर्पी निर्माण भई प्रयोग समेत भईरहेको अवस्था छ र बाकि ४२ घरधुरीहरुमा पनि तिब्रताका साथ चर्पी निर्माण कार्य भईरहेको अवस्था छ । जिल्लाको सरसफाइको अवस्था बारे विश्लेषण गर्दा पर्सा जिल्लामा ८६ % घरधुरीमा चर्पीको पहुँच रहेको छ र आजको मितिमा साबिकको ६६ गाबिस मध्ये ४२ वटा साबिकको गाविसहरु खुल्ला दिसा मुक्त भईसकेका छन् । (लेखक युएन ह्याबीट्याटका पर्सा जिल्ला संयोजक हुन् ।)

मध्यरातको वाम एकता-रामेश्वर सेढाइ

सार्वजनिकरूपमा एक अर्काको उछित्तो काढने नेपालका दुई शक्तिशाली कम्युनिस्ट पार्टीका शीर्षस्थ नेताहरू केपी ओली र पुष्पकमल दाहालले निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा आश्चर्यजनकरूपमा वाम तालमेल र एकता गर्ने घोषणा सार्वजनिक गर्दा धेरैलाई तालमेलमा कम शड्ढा भए पनि एकता हुनेमा चाहि धेरै शड्ढा थियो ।
कतिपय अनुमान र आशड्ढ गलत सिद्ध गर्दै भएको वाम तालमेलबाट निर्वाचनमा प्राप्त सफलतासँगै ती दुई नेताबीचको वान टु वान वार्ताको लामो, सकसपूर्ण, संशयपूर्ण र कौतुहलतायुक्त शृङ्खलापछि अन्ततः प्रजातन्त्र दिवसको ऐतिहासिक दिन बित्नै लाग्दा झन्डै मध्यरातमा एमाले र माओवादी केन्द्रबीच एकताको सात बुँदे प्रारम्भिक खाकामा हस्ताक्षर हुनुले देशभित्र र बाहिर एउटा ठूलै हलचल उत्पन्न गरेको छ।
दलहरू जुटने र फुटने सदाबहार रोगले नछोडेको नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टी स्थापनाको ६८ वर्षको इतिहासमा एमाले–माओवादी एकता आफैंमा ठूलो परिघटना भएकोले पनि यसप्रति आम नागरिकहरूको जिज्ञासा र शड्ढा उपशड्ढा हुनु आश्चर्य भएन। तर यो एकता कति यान्त्रिक, कति भावनात्मक, कति रहर र कति बाध्यात्मक हो भन्ने कोणबाट उठिरहेको प्रश्नले एकताको दिगोपनमाथि संशयको तुवाँलो घनीभूत भएको छ। यो एकताको निम्ति हुँदै आएका प्रयासलाई भित्र र बाहिरका विभिन्न शक्तिले नजिकबाट नियाल्दै आएको मात्र नभई नेताहरूकै दाबीमा विश्वास गर्ने हो भने एकता नै हुन नदिनेसम्मको चलखेल भएको छ। शीर्षस्थ तहमा भएको घनीभूत छलफल, दोस्रो तेस्रो तहका नेताहरूमार्फत् व्यक्त घुर्की, परोक्ष–प्रत्यक्ष दबाब, शक्ति बाँडफाँडको कचपच, सरकार विस्तारको निम्ति घर्किदै गएको समय र तत्काल एकताको खाकामा सहमति नगर्दा आउने जोखिमको विश्लेषणले सम्भवतः एकताको मार्गमा यो पहिलो अध्याय पार गर्न सफलता हात लागेको छ। तीनै तहको निर्वाचनपछि वाम एकता हुने र त्यसले देशमा सुशासन, स्थायित्व र समृद्धि आउने विश्वासमा निर्वाचनमा मत हालेको जनतामा अहिलेका लागि यस प्रकारको प्रारम्भिक सफलताले पनि आशाको सञ्चार गराएको छ र दुवै दलका नेता कार्यकर्ता र शुभेच्छुकहरूलाई झन् धेरै उत्साहित र पुलकित गराएको छ। यसविपरीत सोझै व्यक्त गरे पनि नगरे पनि वामइतर शक्तिहरूलाई भने झस्काएको मात्र छैन, दुई ठूला वामपन्थीहरूको दिगो एकताले भोलिको दिनमा राष्ट्रिय राजनीतिमा पर्ने तत्कालीन र दीर्घकालीन असर र आकारलाई लिएर चिन्तित पनि बनाएको छ। खास गरेर लोकतान्त्रिक धारको केन्द्रमा रहेको काङ्ग्रेसले वामपन्थीहरूको विभाजित मतको लाभ लिन नपाउँदा के हविगत हुँदो रहेछ भन्ने यसपटक देखिसकेको हुँदा एकतापछि सर्वाधिक धक्का खाने भनेको नेपाली काङ्ग्रेसले नै हो।
मुलुकको बृहत्तर हित, राष्ट्रिय एकता, विधिको शासन, मानव अधिकार, लोकतन्त्रीकरण र सन्तुलित एवं स्वतन्त्र परराष्ट्र सम्बन्धलगायत दृष्टिले यो एकता वरदान वा अभिशाप के हुने हो भविष्यकै गर्भमा छ। जे होस् गरीब देशमा किराना पसल सरह खुले–खुलाइएका दर्जनौ दलहरूको बोझले थिलथिलो भएको जनताको काँध अब विस्तारै हलुको हुँदै गई सकी नसकी ती दलका नेता कार्यकर्ताहरूलाई पालन पोषण र हेरचाह गरिदिनुपर्ने बाध्यता कम हुँदै गयो भने कम्तिमा त्यसैलाई पनि उपलब्धि मान्नुपर्ने हुन्छ। किनकि यसपटकको निर्वाचनमा थ्रेसहोल्डकै कारण दलहरूको सङ्ख्या नियोजन गर्न धेरैहदसम्म सहज भएको पृष्ठभूमिमा यो एकताबाट विचार मिल्ने दलहरूले अलग–अलग पसल थापेर बस्ने दिन सकिंदै गएको अनुभूत गरी एकीकरण प्रक्रियालाई तीव्रता दिने र एकीकृत पार्टी निर्माण गर्न थप दबाब सृजना हुने सम्भावना बढाएको छ। अब मोहन विक्रम सिंह, मोहन वैद्य, नेत्रविक्रम चन्द, सिपी मैनाली र गणेश साहहरू जस्ता साना वामपन्थी दलहरू, राप्रपाका अनेक घटक र मधेसी दलहरूलाई समेत कुनै न कुनै एकता प्रक्रियामा प्रवेश गर्नुपर्ने दबाब बन्न जाने प्रस्ट छ।
मिलेर जानका लागि जनदबाब समेत भए पनि वामपन्थीहरूको चुनावी गठबन्धनको घोषणाले नै फोरम र राजपालाई गठबन्धन गरेर चुनावमा जान घचेटेर उभ्याएको र त्यसबाट नै दुवै दललाई फलिफापसमेत भई आज प्रदेश नं २ मा संयुक्त सरकार निर्माण हुन सम्भव भएको हुँदा रहर वा बाध्यता जे भए पनि बाँकी वामपन्थी र गैरवामपन्थी दलहरूसमेत एकीकरण र ध्रुवीकरणको चरणबाट नगुज्री सुख छैन। देशको सुशासन, स्थायित्व र विकासकै लागि यो आफैंमा ऐतिहासिक परिघटना हो भनेर नेताहरूले दाबी गरिरहँदा फरक स्कूलिङमा सञ्चालित दुवै पार्टीको एकीकरणपश्चात् महाधिवेशनसम्मका लागि भनेर अवलम्बन गरिएको द्विअध्यक्षात्मक  प्रणाली र सरकारको नेतृत्व आलोपालो गर्नेजस्ता अलिखित तर भ› भनिएको सहमतिले कसरी र कता लैजान्छ मूलतः ओली र प्रचण्डकै नेतृत्व क्षमता, त्यागको भावना र आपसी उच्चतम समझदारीमा निर्भर रहने पक्कै छ। यद्यपि रहर वा बाध्यता केले एकता नगरी नहुने बिन्दुमा दुवै पार्टी पुगेका हुन् वा आफैंले चाहेर एकता गरेका हुन् वा अरूले चाहेर मिलाइदिएका हुन् भन्ने प्रश्न खुला समाजमा कतिपय कोणबाट सार्वजनिकरूपले विचार विमर्शमा आउनु अनौठो होइन।
२००६ सालमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी स्थापना भई २०१९ सालको तेस्रो महाधिवेशनसँगै कम्युनिस्ट पार्टीमा विभाजनको शृङ्खला कोरिएको इतिहासलाई हेर्दा यी दुई पार्टीको ५५ वर्षपछिको पुनर्मिलन कति दिगो र जनताको हितमा हुन सक्ने हो अहिले नै किटान गर्न सकिने अवस्था छैन। मिश्रित निर्वाचन प्रणालीका कारण संसद्मा बहुमत ल्याउन नसकिने परिस्थिति, पुनः सत्तामा फर्किन देउवा–प्रचण्डको गठबन्धन नभत्काई नहुने बाध्यता र चिसो रहेको भनिएको भारतसँगको सम्बन्धले निर्माण गरेको प्रतिकूलताजस्ता कारणहरूले गर्दा एमालेका लागि तालमेल अपरिहार्य थियो नै। उता दोस्रो संविधान सभाबाट तेस्रो शक्तिको रूपमा हुत्याइएको र टुटफुट र विभाजनले तेस्रो स्थान पनि जोगाउन कठिन हुँदै गएको माओवादी केन्द्र पनि स्थानीय तहको निर्वाचनमा काङ्ग्रेससँग लिन सकिने र मिल्ने जति राजनीतिक र सत्ता लाभ लिइसकेपछि वैचारिकरूपले टाढा रहेको काङ्ग्रेससँग (जसको जनाधार क्षय भइरहेको थियो) अरू धेरै मायाप्रीति गाँसिरहनु भन्दा पारपाचुके गरेर एमालेसँग पुनर्मिलन गर्दा नै लाभ हुने निष्कर्षमा पुग्नु अनपेक्षित पनि होइन। एमाले–माओवादी गठबन्धन निर्वाचनमा वामपन्थी मतलाई गैर वामपन्थी दलतिर जान नदिन गरिएको तालमेलमा मात्र सीमित रहेर एकता हुन नसकेको भए समय क्रममा बढदै जाने अन्तर्विरोध र सत्ता सुख भोग्ने महŒवाकाङ्क्षाको लाभ उठाएर एकता नचाहने भित्री–बाहिरी शक्तिहरूले चलखेल गरेर फेरि काङ्ग्रेससँग गठबन्धन हुने सम्भावना ज्यूँका त्यूँ रहने खतरा एमालेले देखेको पनि हुन सक्छ। प्mलोरबाट ओली सरकारलाई समर्थन गर्ने भनेर माओवादीले एकाएक प्mयाँकेको अस्त्रपछि एकता प्रयासले निर्णायक मोड लिनुले एकता नहुँदाको जोखिम उपर पुनः सत्ता सम्हालेको एमाले चनाखो रहेको देखिनु स्वाभाविकै पनि हो।
बाहिर–बाहिर एक–अर्काले अँगाल्दै आएको सिद्धान्त स्वीकार नगर्दा एकता प्रक्रिया अघि बढन नसकेको भनेर जे जति सिद्धान्तको जलप लगाउन खोजिएपनि गाँठो आखिर शक्ति बाँडफाँडमैं गएर अडकेको रहेछ भन्ने एकताको सात बुँदे मार्गचित्र सार्वजनिक हुँदा दुवैतिरका केही नेताहरूबाट आलोपालो प्रणाली सम्बन्धमा खोलिएको रहस्यले पुष्टि गरेको छ।  तर करिब मध्यरातमा आएको एकताको प्रमुख सूत्र सत्ताको नेतृत्व आलोपालो गर्ने अलिखित समझदारी हो भने स्थिरता र समृद्धिको नाममा पाएको जनादेशको योभन्दा घोर अपमान अरू हुन सक्दैन। एकीकृत पार्टी भएपछि पनि पाँच वर्षसम्म एउटै नेताले सरकारको नेतृत्व गर्न नपाउने हो र उही पार्टीबाट आलोपालो प्रम नबनी नहुने हो भने स्थिरता र समृद्धिको नारा उरालेर जनतालाई किन झुक्याइयो भन्ने प्रश्नको अर्को चुनावमा जवाफ दिनुपर्नेछ। भोलि जनतामा मत माग्न जानु नपर्ने भए त जे गरे पनि होला, हैन भने एकपटकको माघले जाडो जाँदैन भन्ने तथ्य बिर्सनेलाई जनताले अर्को चुनावमा सत्ताबाट प्mयाँकेर सडकमा ल्याउन सड्ढोच मान्दैन। आलोपालो सरकारको नेतृत्व गर्ने सूत्रलाई प्रदेश नं २ मा प्रयोग गर्ने प्रयास भए पनि जनभावनाको कदर गरी त्यागेको कुरा बालुवाटारमा बसेकाहरूले बिर्सनु लाजमर्दो नै हो। वास्तवमा जनताको आशामा पानी खन्याएर पार्टी एकताको झुसिलो डकार निकाल्नुको कुनै अर्थ नरहने भएकोले राजनीतिक दलहरूले विगतमा आलोपालो शब्दको हदैसम्म दुरुपयोग गरेको पीडा सहेको जनतालाई फेरि एकताको राग अलापेर नेताहरूको व्यवस्थापन गर्ने नाउँमा अर्को आलोपालोरूपी सत्तासुख भोगको सूत्र नै लादिरहने हो भने एक दिन दिउँसै बत्ती बालेर त्यस्ता दलका नेताहरूलाई खोज्नुपर्ने दिन नआउला भन्न सकिंदैन।  जनताले लाभ उठाउन नपाउने पार्टी एकता, जुन जुन दलबीच, जतिसुकै र जहिलेसुकै भए पनि त्यसको लाभग्राही नेता र कार्यकर्ता सिवाय अरू कोही नहुने स्वतः सिद्ध देखिएको छ। -प्रतिक

समाज

हिजो उकालो लागेको दिर्हाम, दिनार, रियालको मूल्य बुधबार कमजोर

काठमाडौं, वैशाख १२ – नेपाल राष्ट्र बैंकले आज तोकेको विनिमय दर अनुसार एक साउदी रियालको खरिददर २८ रुपैयाँ २४ पैसा र विक्रिदर २८ रुपैयाँ...

भक्तकी छोरी बलात्कार गर्ने धर्मगुरु आसारामलाई जन्मकैद, मोदीसमेत थिए आसारामका प्रशंसक

बैशाख १२, भारतमा नाबालिकालाई बलात्कार गरेको पुष्टि भएपछि चमत्कारी धर्मगुरु रूपमा परिचित आसाराम बापुलाई जोधपुर अदालतले जन्मकैदको फैसला सुनाएको छ। आसारामका अलवा बलात्कारमा शिवा, शरतचन्द्र, शिल्पी र प्रकाश पनि अभियुक्त रहेका थिए। जसमध्ये शिल्पी र शरतचन्द्रलाई २०(२० वर्षको कैद सजाय सुनाइएको छ भने प्रकाश र शिवालाई सफाइ दिइएको छ। शरत छिन्डवाडा आश्रमका निर्देशक हुन् जहाँ नाबालिक केटीहरूलाई पढाइका लागि जान्थे। आसारामलाई भारतीय संविधानको धारा ३७६ अनुसार दोषी पाइएको बताइएको छ। ७७ वर्षीय आसारामले मनाई आश्रममा सन् २०१३ मा १६ सालकी युवतीलाई बलात्कार गरेका थिए। बलात्कार गरिएकी युवतीका आमा(बुबा आसारामका भक्त थिए। उक्त युवती पढाइका क्रममा लडेर घाइते भएकी थिइन्। उपचारका लागि अभिभावकले आसारामकोमा लगेका थिए। युवतीलाई भूतप्रेत लागेको भन्दै आसारामकोमा पुर्‍याएपछि त्यहीँ बलात्कारको सिकार भएकी थिइन्। आसाराम अर्की महिलालाई बलात्कार गरेको अभियोग पनि चलिरहेको छ। आसारामलाई इन्दौरबाट गिरफ्तार गरिएको थियो। उनलाई गिरफ्तार गरिएपछि समर्थकहरूले आतंक मच्चाएका थिए। गिरफ्तारीपछि आसारामको यौन क्षमताको परीक्षण गरिएको थियो। जसमा उनी सक्रिय रहेको पाइएपछि हिरासतमा राखिएको थियो। सन् २०१३ देखि नै उनी हिरासतमा थिए। आसारामले भने आफू निर्दोष रहेको बताउँदै आएका थिए। साक्षीहरूको हत्या सन् २०१४ मा जब आसारामले बलात्कार गरेको मुद्दाबारे अदालतमा सुनुवाइ सुरु भयो साक्षीहरूमाथि एकपछि अर्को हमला भए। आसारामका समर्थकहरूले उक्त हमला गरेको खुलेको छ। जसमा आसारामका सहयोगीदेखि पत्रकारसम्मको हत्या भएको थियो। यो मामिलामा आसारामका सहयोगी अमृत प्रजापतिको सन् २०१४ मे महिनामा गोली हानेर हत्या गरिएको थियो। उनको आश्रममा खाना पकाउने काम गर्ने अखिल गुप्तालाई सन् २०१५ मा मुजफ्फरनगरमा हत्या गरियो। बलात्कार काण्डमा साक्षी मानिने राहुल सचानलाई जोधपुर अदालत परिसरमा चक्कु प्रहार गरियो र पछि उनी बेपत्ता पारिए। अर्का साक्षी महेन्द्र चावलालाई पनि गोली हानेर हत्या गरियो। आसारामको बलात्कार मामिला बाहिर आएपछि योसँग आबद्ध नौ साक्षीमाथि हमला भएको छ। तीनजनाको हत्या भएको छ भने एक बेपत्ता पारिएका छन्। धार्मिक उपदेश दिने आसारामका १९ देशमा करिब ४०० आश्रम रहेका छन्। उनका ४ करोड भक्त रहेको छ। उनले ४५ वर्ष पहिले गुजरातमा आश्रम सुरु गरेका थिए। त्यसपछि उनका भक्तहरूको संख्या बढ्न थालेको थियो। भारतका शीर्ष राजनेता तथा वर्तमान प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसमेत आसारामका प्रशंसक थिए। मोदी कतिपय धार्मिक कार्यक्रममा उनीसँगै देखिने गर्थे। एजेन्सी

अब पुनर्निर्माणलाई लिएर निराश हुन पर्दैन स् प्रधानमन्त्री

काठमाडौं बैशाख १२ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणको कामलाई लिएर अब कोही पनि निराश हुनु नपर्ने बताएका छन्। उनले पुनर्निर्माणको काम अघि बढाउन सहज अवस्था आएकाले कोहीपनि निराश हुनु नपर्ने बताएका हुन्। प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्निर्माणको कामबाट निराश नहुन पनि सबैमा आह्वान गरेका छन् उनले धराहरालगायत काठमाडौंका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामले गति लिने विश्वास दिलाएका छन्। विनाशकारी भूकम्प गएको ३ वर्ष पुगेको अवसर पारेर अग्नावशेष अवस्थामा रहेको धराहराको फेदमा बुधबार आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाउन अनुकूलता थपिएको स्पष्ट पार्नु पारेका थिए। उनले काठमाडौं महानगरपालिका लगायतका स्थानीय निकाय पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्र ढंगले अघि बढाउन अग्रसर देखिएको पनि स्मरण गराएका थिए। प्रधानमन्त्री ओलीले अघिल्लो पटक आफू प्रधानमन्त्री हुँदा सूरुवात गरेको ‘मै बनाउँछु–मेरा धराहरा’ भन्ने अभियानलाई पुनः ब्युँत्याएर धराहरालगायतका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्रता दिने प्रतिवद्धता पनि व्यक्त गरेका थिए। पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाउनब अब अनुकूल वातावरण बन्न गएको प्रधानमन्त्री ओलीको भनाई छ। प्रधानमन्त्री ओलीले राजनीतिक व्यवस्थापनको काममा केन्द्रित हुनुपर्दा विगतमा पुनर्निर्माणको कामले गति लिन नसकेको बताएका थिए। काठमाडौं महानगरपालिका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्रता दिने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका थिए। उनले ‘मै बनाउँछु–मेरो धराहरा’ भन्ने अभियानलाई अघि बढाउन काठमाडौंबासी तत्पर रहेको पनि उल्लेख गरेका थिए। शाक्यले काठमाडौं महानगरपालिकाले जनताको सहयोगमै काठमाडौं महानगरपालिका भित्रका सम्पदाहरूको पुनर्निर्माणको कामलाई अघि बढाएको जानकारी दिएका थिए।

मनोरंजन

बहुचर्चित डिजे अभिसीको निधन

वीरगंज, बैसाख ८ - बहुचर्चित स्विडिस डिजे अभिसीको २८ वर्षमा निधन भएको छ । उनी विश्वकै चर्चित डिजेहरुमा पर्छन् । उनले म्याडोना एन्ड कोल्डप्लेहरुसँग...

पितानै सफलताका कारण

वीरगंज - सन् २००० मा मिस वल्र्डको उपाधि जितेपछि प्रियंका चोपडाले बलिउड प्रवेश गरिन् । यो अवधिमा उनले बलिउडमा मात्रै नभई हलिउडमा समेत छुट्टै स्थान बनाएकी छन् । हालै बलिउडमा उनको प्रियंकाको १६ वर्ष पूरा भएको छ । यस अवसरमा उनले ट्वीटरमा भिडियो सेयर गर्दै भनेकी छन्, ‘यो मेरो लागि अविस्मरणीय समय हो । तपाईंले मलाई पहिलो पटक स्क्रिनमा देख्दाको अनुभव बताउन सक्नुहुन्छ ।’ यो भिडियो प्रिंयकाका थुप्रै फयानले प्रशंसा गर्दै रिट्वीट गरेका छन् । छोटो समयमै बलिउडदेखि हलिउडसम्मको यात्रा तय गरेकी प्रियंकाले ‘द हिरो’ बाट बलिउड डेब्यु गरेकी थिइन् । यसपछि उनले ‘अन्दाज’, ‘ऐतराज,’ ‘बरसात’, ‘ब्लफ मास्टर’, ‘डन’, ‘क्रिस २’, ‘फेसन’, ‘बर्फी’, ‘मेरी कोम’, ‘बाजीराव मस्तानी’ जस्ता फिल्मबाट वाहवाही बटुलिन् । आफ्नै बलबुतामा छोटो समयमै बलिउडमा सफल अभिनेत्रीका रूपमा दरिइन् । पाँच वटा फिल्म फेयर, नेसनल अवार्डसम्म हात पारिन् । भारतको चौथो ठूलो सम्मान पद्मश्रीसमेत पाइसकेकी उनी फिल्म इन्डस्ट्रीमा आउनुको श्रेय भने आफ्ना बुबालाई दिन्छिन् । प्रियंकाका बुबा भारतीय सेनाका चिकित्सक थिए । आमा पनि चिकित्सक नै हुन्, ‘डयाडले नै मलाई यो क्षेत्रमा अघि बढ्न प्रेरणा दिइरहनुहुन्थ्यो,’ ३५ वर्षीया अभिनेत्रीले भनेकी छन्, ‘उहाँकै कारण म यहाँ छु ।’

जापानमा लिलिबिलीुको प्रिमियरपछि सकरात्मक प्रतिक्रिया

काठमाडौं चैत १९ नायक प्रदीप खड्का स्टार फिल्म ‘लिलिबिली’को जापानमा भव्य रेड कार्पेट प्रिमियर सम्पन्न भएको छ। जापानको टोकियोस्थित नकानो जिरो हलमा सम्पन्न भएको प्रिमियरमा प्रदीप खड्का, जसिता गुरुङ र निर्माता गोविन्द शाही उपस्थित थिए। प्रिमियरमा फिल्म हेरेका दर्शकले फिल्मलाई राम्रो प्रतिक्रिया दिएका छन्। कार्यक्रमलाई ुडेस्टिनी क्रियसन जापानुले आयोजना गरेको थियो। दर्शकबाट पाएको साथ र प्रतिक्रियाबाट आफूहरू एकदमै उत्साहित भएको र आगामी दिनमा पनि यस्तो सोको आयोजना गरिरहने आयोजक संस्थाको लक्ष्य रहेको छ। त्यस्तै, निर्माता शाहीले जापानको दर्शक प्रतिक्रियाले निकै उत्साहित बनाएको भन्दै खुसी व्यक्त गरे। ‘सबैले राम्रो फिल्म हेर्न पाएको भन्दै बधाई दिनुभएको छु, उनी भन्छन्,ु हामीले मिहिनेत गरेर राम्रो फिल्म बनाएको थियौँ। जसको नतिजा एकदमै सुखद मिलेको छ।’ जापानवासी दर्शकले आगामी दिनमा पनि यस्तै फिल्म हेर्न पाइयोस् भन्ने आशा व्यक्त गरेकोले आगामी दिनमा पनि राम्रो फिल्फ लैजाने निर्माता शाहीको भनाइ छ। मिलन चाम्स निर्देशित फिल्ममा प्रियंका कार्की, अनुपविक्रम शाही र सविन श्रेष्ठको पनि अभिनय रहेको छ। ुकफिया फिल्मसु, ुसुदीप खड्का प्रोडक्सनु र ुचाम्स इन्टरटेनमेन्टुको ब्‍यानरमा निर्माण भएको फिल्ममा गोविन्द शाही, सुदीप खड्का र निर्देशक चाम्सको लगानी छ।

फोटो फीचर

विचित्र संसार

‘मिस कन्डोम’! अनौठो सौन्दर्य प्रतियोगिता

एजेन्सी, संसारभर बिभिन्न खाले सौन्दर्य प्रतियोगिता हुने गर्दछ । अलग अलग जाति र स्थान विशेषका रुपमा पनि सौन्दर्य प्रतियोगिता हुने गर्दछ । नेपालमा पनि बिभिन्न  जाति,वर्ग स्थान...

नेपालमा सक्रिय पुरुष वेश्यालयः कति कमाउन पुरूष वेश्या ?

पोखरा । लवाई खवाई नै फरक छ । देख्दा हट्टाकट्टा पनि छन । कुरा गराई पनि फरक छ पोखराका २८ बर्षिय मनोज क्षेत्री (नाम परिवर्तन)को गेटअप हो यो । शहरका पुरुष यौनकर्मी उनको सम्पर्कमा हप्तामा ४/५ जना महिला आउने गर्छन । उनीहरुसंग यौन सम्पर्क पनि हुने गर्छ । धेरैजसो पनि दोहोरीन्छन । अधिकांश महिला उनलाई खोज्दै आउछँहरु भने कतिपयलाई उनी पट्याउँछन् । आफुलाई पुरुष ‘यौनकर्मी’ भन्न नरुचाउने उनले तिर्खाएकोलाई प्यास मेटाएको मात्र बताए । ‘मलाई खोज्दै आउँछन उनीहरु प्रायसंग यौन सम्पर्क हुने गर्छ’ एक होटलमा साथीसंगै महिलालाई पर्खिएर बसेका उनले भने–‘कतिलाई त पट्याइन्छ तर धेरै महिलाहरुले खोजेर आउने गर्छन ।’ उनको दैनिकी नै फरक छ । हरेक दिन उनको भिन्दै तवरले बित्छ । समय मिलाएर उनीहरुसंग यौन सम्पर्क गर्ने गरेको उनले बताए । मोवाइलबाटै सबै कुराकानी हुने र भेट हुने उनको भनाई छ । उनीहरुले सामान्यदेखि महंगा होटल बुक गर्ने गर्छन । कतिपय विबाहित महिलाहरुले भने परिवारका अन्य सदस्य नभएको मौका छोपेर घर अथवा डेरालाई नै उपयुक्त स्थान बनाउने गरेको पाइन्छ । विबाहित मनोजले छुट्टै व्यवसाय गरेपनि त्यो भने देखाउनको लागि मात्र हो । यौन सन्तुष्ट बनाए बापत्त महिलाहरुबाट पाउने रुपैयाले नै उनलाई घर परिवार चलाउन तथा विभिन्न खर्च गर्नमा सहयोग पु¥याएको छ । ‘फुर्सदै हुदैन, समय मिलाउनै गाह्रो हुन्छ’ मनोजको आडैमा रहेका अर्का पुरुष यौनकर्मी नवीन गुरुङ (नाम परिवर्तन)ले भने–‘मोवाइलबाटै सबै कुरा हुन्छ अनि समय मिलाएर होटलतिर गइन्छ ।’ उनीहरु दुवैको सम्पर्कमा धेरैजसो विबाहित महिलाहरु आउने गरेका छन् । ३५÷४० बर्ष उमेरसम्मका महिलाहरु आफ्नो सम्पर्कमा आएको गरेको उनले बताए । करिव तीन बर्षको उनको यात्रामा हालसम्म करिव ४ सय महिलाहरुसंग यौन सम्पर्क भएको मनोजले दाबी गरे ।‘मैले शुरु गरेको ३ बर्ष बित्नै लाग्यो’ उनले अगाडि रहेको साथीलाई सोध्दै भने–‘४ सय त काटे होलान ।’ अहिले क्षेत्रीको सम्पर्कमा नियमित १५÷२० जना विबाहित महिला छन् । ग्राहकमा ६० प्रतिशतभन्दा बढि बिदेश श्रीमान हुनेका श्रीमति रहेका छन् भने अन्य विभिन्न जागिर तथा पेशामा आवद्ध महिला रहेको उनीहरुको भनाइ छ ।यौनकर्मी भन्ने बित्तिकै मनमा महिलाको तस्बिर आउ“छ । सञ्चारमाध्यम लगायतका विभिन्न क्षेत्रमा पनि महिला यौनकर्मीकै चर्चा हुन्छ । प्रहरी एवं गैरसरकारी संस्थाहµले पनि महिला यौनकर्मीलाई पक्रने तथा उद्दार गर्ने गर्छन । यो अस्तव्यस्तमा पुरुष यौनकर्मी भने सहजै तवरले धन्दा सञ्चालन गरीरहेका छन् । उनिहरुलाई प्रहरीको डर पनि छैन अनि अन्य कसैको झन्झट पनि । पुरुष यौनकर्मीको रेट (पारिश्रमिक) भने नभएको मनोजले बताए । ‘हाम्रो कुनै रेट छैन्’ उनले थपे–‘तर महिनामा ३०/४० हजार जति कमाइन्छ ।’ उनीहरुलाई यौन सन्तुष्टि दिए बापत्त कसैले हप्तामा अनि कोहिले एक/दुई महिनामा पैसा र उपहार दिने गरेको उनको भनाई छ । ‘एक विबाहित महिलालाई यौन सन्तुष्टि दिएपछि मैले एक कार समेत उपहार पाँए’ उनले भने–‘यसलाई अब के भन्ने ? यो रेट त होइन नि उपहार हो ।’ अर्का नविनले पनि थपे–‘मैले एक महिलाबाट एक लाखको मोवाइल पाएको छु’ उनले हातको मोवाइल देखाउदै भने–‘यो ६० हजारको मोवाईल पनि एक लाहुरेकी श्रीमतिले दिएकी हुन् ।’ महिलामात्र बेश्या हुदैनन् । यदि हुन्छन् भन्ने लाग्छ भने तपाई गलत हुनुहुन्छ । आजभोली समाजमा महिलामात्र नभएर पुरुष ‘बेश्या’हरु बग्रेल्ती भेटिन्छन् । पुरुषहरु पनि वेश्याको रुपमा व्यवसायमा हाम फालेका छन् । तर, उनीहरु खुल्ला रुपमा नभएर गोप्य रुपमा व्यवसाय अघि बढाइरहेका छन् । पुरुष यौनकर्मीसंग महिलाहरु नै खोज्दै पुग्ने गरेका छन् । कुराकानिकै बिचमा आइपुगेका अर्का पुरुष यौनकर्मी विमल मगर (नाम परिवर्तन)ले आज भोली पोखरामा यो कुनै नया“ बिषय नै नभएको बताए । ‘यो कुनै नया“ कुरा नै होइन्’ उनले भने–‘हामिलाई खोज्दै आउनेलाई के छाड्ने तनि ?’ उनले उल्टै प्रश्न गरे । उनीहरुको सम्पर्कमा आउनेहरु बढि बिदेशमा श्रीमान हुनेहरु रहेका छन् । कतिपय त यहि पोखरा श्रीमान भएका तर यौन सन्तुष्टि नपाएर उनीहरुलाई खोज्दै आउने गरेको विमलको भनाई छ । संगै विभिन्न जागिर तथा पेशामा आवद्ध विबाहितसहित अविबाहित पनि रहेका छन् । ‘२ बर्षमा हालसम्म दुई/तीन सय युवतीहरुहरुसंग यौन सम्पर्क राखेको छु’ विमलले भने–‘खै कताबाट हो फोन गर्दै भेटौं भन्छन अनि कुराकानी भएपछि सबै कामकुरो हुन्छ ।’ कतिपयसंग त माया पनि बसेको मनोजले बताए । ‘एउटी अर्काकि बुढिसंग त माया पनि बस्यो, छुट्नै गाह्रो भयो’ उनले थपे–‘मैले भन्दा नि उसले धेरै माया गरी, बल्ल–बल्ल छुटियो त्यतिबेला धेरै नमज्जा लाग्यो ।’ यस बिषयमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीले केहि जानकारी नभएको बतायो । कास्की प्रहरी प्रमुख एस.पि. शैलेश थापाले पुरुष यौनकर्मीबारे केहि जानकारी नभएको र ठुलो समस्या पनि नभएको बताए । ‘यस बिषयमा केहि कम्प्लेन पनि आएको आएको छैन’ उनले थपे–‘खासै ठुलो समस्या पनि भए जस्तो मलाई लाग्दैन ।’ थापाले यस्तो प्रतिक्रिया दिए पनि प्रहरी अन्तर्गतको महिला तथा बालबालिका सेवा केन्द्रले भने यस्ता खालका घटनापछिका समस्याहरु आउने गरेको बतायो ।श्रीमान अरु महिलासंग हिडेको थाहा पाएपछि श्रीमति पनि त्यस्तै खालका पुरुष खोज्दै हिड्ने गरेको पनि पछिल्लो समयमा पाइएको केन्द्रका हवल्दार हवल्दार टिकामाया के.सीले बताईन । ‘बिदेशमा श्रीमान भएका कतिपयले धन सम्पत्ति र छोराछोरीको बिच्चली पारी पर पुरुषसंग हिड्ने तथा धेरै महिला एक पुरुषसंग हिड्ने जस्ता समस्याहरु आउने गरेका छन्’ हवल्दार के.सीले भनिन–‘साउन महिनाको २२ गतेसम्म मात्र यस्ता प्रकृतिका ६ वटा केश हाम्रो केन्द्रमा आएका छन् ।’ विभिन्न गैर सरकारी संघसंस्थाले लागु औषध, एच.आई.भी तथा एड्स लगायतका क्षेत्रमा काम गरे पनि महिला तथा पुरुष यौनकर्मीको बिषयमा काम गर्ने संघसस्थाहरु भने रहेका छैनन् । नेपाल समाचारपत्रबाट