वीरगञ्ज । दिल्लीको राजनीतिक परिदृश्यमा ठुलो परिवर्तन देखिएको छ । भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को दिल्ली विधान सभा चुनावमा स्पष्ट अग्रता हासिल गर्दै सत्तामा फर्कने सङ्केत देखिएको छ । पछिल्लो मतगणना प्रवृत्तिले देखाएअनुसार, भाजपाले ७० सिटमध्ये ४८ सिटमा अगाडि रहँदा, लगातार दुई पटक विजय हात पारेको आम आदमी पार्टी (आप) यो पटक केवल २४ सिटमा सीमित हुँदै छ । एक समय दिल्लीको प्रमुख शक्ति रहेको भारतीय राष्ट्रिय काँग्रेस (काँग्रेस) भने केवल १ सिटमा सीमित रहन पुगेको छ ।

निर्वाचन परिणाम संक्षेपमा

भाजपाले विकास, सुशासन र आपविरुद्धको असन्तोषलाई प्राथमिकतामा राख्दै सशक्त चुनावी अभियान सञ्चालन गरेको थियो । सन् १९९८ पछि पहिलो पटक भाजपाले दिल्लीको सत्ता आफ्नो हातमा लिन लागेको हो । त्यसैले पनि यो निर्वाचन भाजपाका लागि ऐतिहासिक मोड साबित हुनसक्छ ।

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र गृहमन्त्री अमित शाहको नेतृत्वमा भएको आक्रामक प्रचारले भाजपाको चुनावी सफलता सुनिश्चित गरेको देखिन्छ । विशेष गरी पूर्वी दिल्ली र बाहिरी दिल्लीमा भाजपाले आपको परम्परागत प्रभावलाई कमजोर पार्दै उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको छ । स्थानीय मतदाताहरूले पूर्वाधार, जनसेवा र सहरी व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित समस्याहरूलाई मुख्य मुद्दा बनाएको देखिन्छ ।

आपका लागि ठूलो झड्का

आम आदमी पार्टीका लागि दिल्ली विधान सभा चुनाव ठूलो धक्का साबित भएको छ । बितेका १० वर्षसम्म दिल्लीमा सरकार सम्हाल्दै आएको आपले निःशुल्क बिजुली, शिक्षामा सुधार र स्वास्थ्य क्षेत्रको वृद्धिलाई आफ्नो प्रमुख उपलब्धि बताउँदै आएको थियो । तर, पछिल्लो समय भ्रष्टाचार आरोप र प्रशासनिक चुनौतीहरूले पार्टीको छवि कमजोर बनाएको देखिन्छ ।

पार्टी संयोजक तथा मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवाल समेत आफ्नो परम्परागत निर्वाचन क्षेत्र ‘नयाँ दिल्ली’ मा भाजपाका पर्वेश वर्मासँग तीव्र प्रतिस्पर्धामा परेका छन् । यसबाहेक, आपका अन्य प्रमुख नेताहरू—कलकाजी निर्वाचन क्षेत्रकी अतिशी मार्लेना र ग्रेटर कैलाशका सौरभ भारद्वाज—पनि भाजपाका उम्मेदवारहरूसँग पछाडि परिरहेका छन् ।

यद्यपि, आप नेताहरूले अन्तिम नतिजाले आफ्नो पक्षमा अनुकूलता ल्याउन सक्ने आशा राखेका छन्, प्रारम्भिक प्रवृत्तिले भने आपको प्रभाव घट्दै गएको देखाएको छ ।

काँग्रेसको लगातार पतन

एक समय दिल्लीको प्रमुख शक्ति रहेको काँग्रेसको राजनीतिक अवस्था झनै दयनीय बन्दै गएको छ । पार्टीले केवल १ सिट जित्न सकेको छ । यसले काँग्रेस अझै पनि राजधानीमा पुनर्जीवन ल्याउने स्थिति बनाउन नसकेको स्पष्टसँग बुझ्न सकिन्छ । परम्परागत काँग्रेस मतदाताहरू समेत अहिले भाजपातर्फ मोडिएको देखिन्छ ।

प्रतिस्पर्धात्मक निर्वाचन क्षेत्रहरू

नयाँ दिल्ली निर्वाचन क्षेत्रमा अरविन्द केजरीवाल २,३०० भोटले पछाडि छन् । त्यहाँ उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी भाजपाका पर्वेश वर्माले अग्रता लिएका छन् । कलकाजी क्षेत्रमा भाजपाका रमेश बिधुरीले आपकी अतिशी मार्लेनालाई १,५०० भोटले पछि पारिरहेका छन् । ओखला निर्वाचन क्षेत्रमा, आपका अमानतुल्लाह खान भाजपाका इमरान हुसेनसँग कडा प्रतिस्पर्धामा छन् । त्यहाँ आपले केवल ६०० भोटको झिनो अग्रता लिएको छ ।

भाजपाको प्रतिक्रिया

भाजपा नेताहरूले दिल्ली विधान सभा चुनावको जितलाई “विकास र सबल सुशासनको जनादेश” भनेर व्याख्या गरेका छन् । गृहमन्त्री अमित शाहले पार्टी कार्यकर्ताहरूसँग सम्बोधन गर्दै भने, “दिल्लीका जनताले झूटा आश्वासन र कमजोर प्रशासनलाई अस्वीकार गर्दै भाजपालाई सबल दिल्लीको भविष्यका लागि रोजेका छन् ।” भाजपाका दिल्ली प्रमुख वीरेन्द्र सचदेवले पनि “भ्रष्टाचार र कुशासनप्रति आप सरकारको असफलता” को पूर्ण अस्वीकार भएको बताएका छन् ।

आपको रणनीति के हुनेछ?

आम आदमी पार्टीले भने अन्तिम नतिजा आउने प्रतीक्षा गर्दै पुनरावलोकन गर्ने बताएको छ । वरिष्ठ नेता सौरभ भारद्वाजले भने, “हामी यो नतिजा किन आयो भन्ने विश्लेषण गर्नेछौँ र आवश्यक सुधार गर्नेछौँ ।” आपले अघिल्लो पटक पनि कठिन पराजयपछि पुनरागमन गरेको इतिहास छ, तर यस पटकको हारले पार्टीको दीर्घकालीन प्रभावमा ठूलो असर पार्न सक्छ । 

भविष्यको बाटो

मतगणना लगभग अन्तिम चरणमा पुगेको छ, र अन्तिम नतिजा केही घण्टाभित्र घोषणा गरिने अपेक्षा गरिएको छ । दिल्लीमा २५ वर्षपछि भाजपाको पुनरागमनले राजधानीको राजनीति नयाँ मोडमा प्रवेश गर्ने देखिन्छ । नयाँ सरकार गठन भएपछि जनताले विकास, पूर्वाधार, सुरक्षा र जनसेवा सुधारतर्फ सरकारको भूमिकालाई ध्यानपूर्वक नियाल्नेछन् । अबको केही दिनमा आपले कसरी पुनरुत्थानका लागि योजना बनाउँछ र काँग्रेसले कसरी आफ्नो हराएको आधार फर्काउने प्रयास गर्छ, त्यो महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।

दिल्लीले नयाँ राजनीतिक अध्याय सुरु गर्न लागेको यस परिवर्तनलाई जनताले कसरी ग्रहण गर्छन् भन्ने विषय आगामी दिनहरूमा स्पष्ट हुँदै जानेछ ।