वीरगञ्ज । लामो समयको खडेरी र अप्राप्त वर्षाले सताए पनि पर्सा जिल्लाका किसानहरूले यस वर्ष ९८ प्रतिशत धान रोपाइँ सम्पन्न गर्न सफल भएका छन् ।
कृषि ज्ञान केन्द्र पर्साले जिल्लाका १४ वटै स्थानीय तहका कृषि शाखासँगको समन्वयमा सङ्कलित तथ्याङ्कका आधारमा सार्वजनिक गरेको जानकारी अनुसार पर्सामा ९८ प्रतिशत रोपाइ सम्पन्न भएको हो । केन्द्रका सूचना अधिकृत उमेश थापाले साउन ३० गतेसम्ममा जिल्लामा ९८ प्रतिशत रोपाइँ भएको पुष्टि गरे ।
थापाका अनुसार बहुदरमाई नगरपालिका, जीराभावानी, धोबिनी, पकहाँमैनपुर र विन्दवासिनी गाउँपालिकामा शत प्रतिशत रोपाइँ भएको छ । वीरगञ्ज महानगरपालिका र कालिकामाई गाउँपालिकामा ९९ प्रतिशत, पोखरिया नगरपालिका र छिपहरमाई गाउँपालिकामा ९८ प्रतिशत, पर्सागढी, सखुवाप्रसौनी र पटेर्वासुगौली गाउँपालिकामा ९६ प्रतिशत, तथा जगरनाथपुर गाउँपालिकामा ९३ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ । जिल्लामा सबैभन्दा कम ठोरी गाउँपालिकामा ९० प्रतिशत रोपाइँ भएको तथ्याङ्क छ ।
कृषकहरूका अनुसार अप्राप्त वर्षा र सरकारी स्तरबाट बोरिङ सुविधाको अभावले खेत सुकेर रोपाइँ ढिलो भएको छ । “वर्षा नहुँदा खेत सुकेर चर्कियो, बोरिङको व्यवस्था पनि भएन । जसोतसो मेहनत गरेर रोपाइँ गर्यौँ,” एक स्थानीय किसानले गुनासो गरे । यस्तो प्रतिकूल अवस्थामा पनि किसानहरूले आफ्नो अथक प्रयासले रोपाइँलाई लगभग पूर्णता दिएका छन् ।
रोपाइँ कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको र बाँकी क्षेत्रमा अब रोपाइँ नहुने थापाले बताए । विगतका वर्षहरूमा पनि पर्सामा यही हाराहारीमा रोपाइँ हुने गरेको र शत प्रतिशत रोपाइँ कहिल्यै नभएको उनले उल्लेख गरे । यस वर्ष जिल्लामा करिब ३९ हजारदेखि ४० हजार हेक्टर क्षेत्रमा बर्खे धान खेती भएको छ । धान पर्सा जिल्लाको प्रमुख बालीको रूपमा स्थापित छ र यो खेती सबै स्थानीय तहमा व्यापक रूपमा गरिन्छ ।
रोपाइँ सम्पन्न भएसँगै किसानहरू अब धान बालीका लागि आवश्यक मलखादको जोहोमा जुटेका छन् । समयमै मल र रासायनिक खादको उपलब्धता नहुँदा उत्पादनमा कमी आउने चिन्ता उनीहरूमा छ । “रोपाइँ त बल्लतल्ल गरियो, तर अब मलखादको व्यवस्था गर्नु अर्को चुनौती हो,” अर्का एक किसानले भने । कृषि ज्ञान केन्द्रले मलखादको आपूर्ति र वितरणमा स्थानीय तहहरूसँग समन्वय गरिरहेको जनाएको छ ।
कृषि ज्ञान केन्द्रका सूचना अधिकारी थापाका अनुसार, उपलब्धि खडेरी र सीमित सिँचाइ सुविधाका बाबजुद किसानहरूको कठोर परिश्रम र स्थानीय तहहरूको समन्वयको परिणाम हो । यद्यपि, किसानहरूले सिँचाइ र मलखादको उचित व्यवस्थापनका लागि सरकारसँग थप सहयोगको माग गरेका छन् ।
आशुकुमार सर्राफ
