वीरगञ्ज । वैदिक सनातन धर्मावलम्बीहरूले आज शनिवार देशभर ‘श्रीकृष्ण जन्माष्टमी’ पर्व भक्तिपूर्वक मनाउँदै छन् । द्वापर युगमा भाद्रकृष्ण अष्टमीको मध्यरातमा भगवान् श्रीकृष्णको जन्म भएको स्मरणमा ‘श्रीकृष्ण जन्माष्टमी’ पर्व र रातलाई ‘मोहरात्रि’ को रूपमा मनाइन्छ ।

ज्ञान योग, कर्मयोग र भक्ति योगका प्रणेता भगवान् श्रीकृष्णको पूजा–आराधना, भजन–कीर्तन, प्रवचन र व्रत बस्ने परम्पराले आज देशभरिका कृष्ण मन्दिरहरू भक्तजनले भरिएका छन् ।

वीरगञ्जको प्रसिद्ध गीता मन्दिरमा आज बिहानैदेखि भक्तजन र दर्शनार्थीहरूको ठूलो घुइँचो लागेको छ । मन्दिर परिसरमा विशेष पूजा–आराधना, भजन–कीर्तन र प्रवचनका कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका छन् । मन्दिरमा लागेको मेलाले स्थानीयको उत्साहलाई थप जीवन्त बनाएको छ ।

मेलामा विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम, भक्ति भजन र धार्मिक प्रदर्शनीहरूले भक्तजनलाई आकर्षित गरिरहेका छन् । स्थानीय बासिन्दा रमेश यादवका अनुसार, श्रीकृष्ण जन्माष्टमी पर्वले हामीलाई भगवान् श्रीकृष्णको सन्देश र आदर्शलाई आत्मसात् गर्ने अवसर प्रदान गर्छ । “गीता मन्दिरमा आजको वातावरण निकै भक्तिमय छ । पछिल्लो समय वीरगञ्ज महानगरपालिकाले गरेको सौन्दर्यीकरणले मन्दिरलाई थप आकर्षक र भव्य बनाएको छ,” उनले भने ।

श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको अवसरमा विश्व हिन्दु परिषद् नेपाल वीरगञ्ज कार्यसमितिले गीता मन्दिरबाट भव्य यात्राको आयोजना गरेको छ । बिहान गीता मन्दिरबाट सुरु भएको यात्राले नगर परिक्रमा गर्दै पुनः गीता मन्दिरमा आएर विसर्जन भएको छ । विश्व हिन्दु परिषद् वीरगञ्ज कार्यसमितिका अध्यक्ष ज्योति रूङटाका अनुसार, यात्रामा हजारौँ श्रद्धालुहरूले सहभागिता जनाएका थिए । “यो यात्राले हाम्रो सांस्कृतिक र धार्मिक एकताको सन्देश प्रवाह गरेको छ । भगवान् श्रीकृष्णको सत्य र न्यायको सन्देशलाई हामीले आत्मसात् गर्नुपर्छ,” रूङटाले भने । यात्रामा भक्तजनहरूले श्रीकृष्णको भजन गाउँदै र झाँकी प्रदर्शन गर्दै नगर परिक्रमा गरेका थिए ।

श्रीकृष्ण जन्माष्टमी भगवान् विष्णुको आठौँ अवतार श्रीकृष्णको जन्मोत्सवको रूपमा मनाइन्छ । अन्याय, अत्याचार र राक्षसी प्रवृत्तिबाट मानवजातिको रक्षा गर्न श्रीकृष्णले आफ्नो जीवनकालमा सत्य र धर्मको पक्षमा लडाइँ गरेका थिए । उनले पाण्डवका अर्जुनलाई कुरुक्षेत्रको युद्धमा दिएको उपदेश ‘श्रीमद्भागवत गीता’ विश्वकै एक उत्कृष्ट दार्शनिक र आध्यात्मिक ग्रन्थ मानिन्छ । गीता विश्वमा सबैभन्दा बढी भाषामा अनुवाद भएको ग्रन्थको रूपमा परिचित छ । गीताले मानव जीवनको कर्म, धर्म, र मुक्तिको मार्गलाई स्पष्ट रूपमा व्याख्या गर्छ ।

श्री कृष्ण जन्माष्टमीको दिन भक्तजनहरूले व्रत बस्ने, रातभर जाग्राम बसेर भगवान् श्रीकृष्णको पूजा–आराधना गर्ने प्रचलन छ । विशेष गरी महिलाहरूले आफ्नो परिवारको सुख–शान्ति र समृद्धिका लागि व्रत बस्छन् । मन्दिरहरूमा श्रीकृष्णको बाल स्वरूपको विशेष पूजा गरिन्छ, जसमा दही, माखन र मिठाई अर्पण गरिन्छ । धार्मिक मान्यताअनुसार, श्रीकृष्णको जन्म मध्यरातमा भएको थियो, त्यसैले मध्यरातमा विशेष पूजा र आरतीको आयोजना हुन्छ ।

देशभरिका कृष्ण मन्दिरहरूमा आज विशेष उत्सवको आयोजना गरिएको छ । काठमाडौँको पाटनस्थित श्रीकृष्ण मन्दिर, ललितपुरको कृष्ण मन्दिर र अन्य प्रमुख मन्दिरहरूमा भक्तजनको भीड लागेको छ । पाटनको कृष्ण मन्दिरमा हरेक वर्ष जस्तै यो वर्ष पनि भक्तजनहरूले रातभर जाग्राम बसेर भजन–कीर्तन गरेका छन् । त्यस्तै, भक्तपुर, पोखरा, जनकपुर लगायतका स्थानमा पनि जन्माष्टमीको रौनक छाएको छ ।

श्रीकृष्णको जीवन र सन्देश आजको युगमा पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ । उनले गीतामा दिएको कर्मयोगको उपदेशले मानिसलाई आफ्नो कर्तव्यप्रति समर्पित हुन र फलको आशा नगरी कर्म गर्न प्रेरित गर्छ । “कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन” (तिम्रो कर्ममा अधिकार छ, फलमा होइन) जस्ता गीताका श्लोकहरूले आजको व्यस्त र प्रतिस्पर्धात्मक जीवनमा पनि मानिसलाई सही मार्ग देखाउँछन् ।

श्रीकृष्ण जन्माष्टमीले सनातन धर्मावलम्बीहरूलाई एकताको सूत्रमा बाँध्नुका साथै सत्य, न्याय र धर्मको मार्गमा अडिग रहन प्रेरित गर्छ । वीरगञ्जको गीता मन्दिरमा आजको उत्सव र विश्व हिन्दु परिषद्द्वारा आयोजित यात्राले पर्वको महत्त्वलाई थप उजागर गरेको छ । भक्तजनहरूले भगवान् श्रीकृष्णको कृपाले विश्वमा शान्ति र समृद्धि कायम होस् भन्ने कामना गरेका छन् ।