You are here: Homeअन्तरवार्ताअन्तरवार्ता“सोच परिवर्तन नभएसम्म समस्या रहिरहन्छ” – मो. लालबाबु राउत गद्दी (सदस्य, वार्ता टोली, मधेशी मोर्चा)

“सोच परिवर्तन नभएसम्म समस्या रहिरहन्छ” – मो. लालबाबु राउत गद्दी (सदस्य, वार्ता टोली, मधेशी मोर्चा)

Written by  Published in अन्तरवार्ता Wednesday, 14 October 2015 10:33
Rate this item
(0 votes)

 ० दुई चरण वार्ता भइसकेको छ । तर, कुरो मिलेको छैन । कुरो कहाँ अड्किएको छ त ?

— शासक जातिको मानसिकतामा कुरा अड्किएको छ । उनीहरूको हठमा कुरा अड्किएको छ । उनीहरूको परिवर्तन विरोधी सोचमा कुरा अड्किएको छ । अहिलेको शासन प्रणालीलाई यथावत् राख्ने उनीहरूको सोच छ । यही सोचका कारण वार्ता निष्कर्षमा पुग्न सकेको छैन । 

० मुख्य विवाद के मा रहेछ ?

— मुख्य कुरा सीमाङ्कन नै हो । संघीयतामा गइसकेपछि प्रदेशहरूको स्थानीयस्तरमा स्वशासन हुनुपर्छ । तर, त्यो स्वशासनबाट जनतालाई विमुख पार्ने काम अहिलेको पुनःसंरचनाले गरेको छ । प्रदेशहरूलाई टुक्रा–टुक्रा पारेर जातीय क्लस्टरलाई समाप्त पारिएको छ । उत्पीडित समुदायको बसोबासलाई खण्डित गरिएको छ । पुरानै शासकहरूको वर्चस्व हुने गरी प्रदेशहरू बनाइएका छन् । 

० मधेशमा दुई प्रदेशको कुरामा सरकारी वार्ता टोलीको भनाइ के आयो ?

— सरकारी वार्ता टोलीबाट स्पष्ट दृष्टिकोण आइरहेको छैन । संविधानमा नै आयोगको व्यवस्था छ, र त्यहीअनुसार सीमाङ्कनका विषय मिलाउनुपर्ने सरकारी टोलीको भनाइ छ । आयोगले दिने रिपोर्टअनुसार अघि बढ्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ । हाम्रो स्पष्ट धारणा के आयो भने विगतमा पनि आयोग बनेको थियो । अझ त्यतिबेलाको आयोगमा कांग्रेस, एमाले र एकीकृत माओवादीलगायतको प्रतिनिधित्व थियो । तर, त्यो आयोगले बुझाएको प्रतिवेदन मानिएन । त्यसैले हामीले के भनेका छौं भने राज्यपुनसंरचना समितिले खाका अनुसार मधेशमा दुई प्रदेश हुनु पर्छ । त्यस बेलाको समितिको खाकालाई आधार बनाएर अघि बढ्नुपर्छ । पहिला आएको आयोगको रिपोर्ट कांग्रेस, एमाले र एकीकृत माओवादीले मानिरहेका छैनन् भने अब बन्ने आयोगको रिपोर्ट कसरी सर्वमान्य हुन सक्छ । अर्को कुरा राज्यको सिमानाको निक्र्यौल गर्ने अधिकार संविधानसभा बाहिरको आयोगलाई छैन । 

० त्यसो भए अहिलेको वार्तालाई नौटंकी भन्न मिल्छ ? 

— होइन । हामीले उनीहरूलाई तपाईंहरूको धारणा स्पष्ट रूपमा ल्याउन भनेका छौं । आशा गरौं अबको वार्तामा उनीहरूले स्पष्ट धारणा ल्याउने छन् । हामीले उनीहरूलाई स्पष्ट रूपमा भनिसकेका छौं कि मधेशमा दुई प्रदेशबाहेकको कुरा मान्य हुँदैन । 

० सीमाङ्कनको विषयमा अब हुने वार्तामा सरकारी टोलीले ठोस आधार ल्याउँछ त ?

— हेरौं । सरकारी टोलीले के गर्छ । सीमाङ्कनका साथै अन्य विषयमा पनि छलफल भएको थियो । जनसंख्याका आधारमा निर्वाचन क्षेत्रलगायत विषयमा पनि हामी कुरा राख्यौं । सीमाङ्कनको विषय पूरा भएपछि मात्र अन्य विषयमा कुरा गछौं भनेर हामीले प्रष्ट रूपमा भनिसकेका छौं । 

० तेश्रो चरणको वार्ताबाट पनि सीमाङ्कनको विषय टुंगिएन भने के गर्नु हुन्छ ?

— अबको वार्ताबाट के कुरो निस्किन्छ भन्ने कुरा अहिले नै भन्न सकिँदैन । देशको परिस्थिति बिग्रिदै गइरहेको छ । हामीले सरकारी वार्ता टोलीसमक्ष प्रष्ट रूपमा धारणा राख्यौं कि काठमाडौंको आँखाले मधेशको आन्दोलनलाई हेर्नु भएन । मधेशमा विकराल स्थिति श्रृजना भइरहेको छ । राज्यले गरेको व्यवहारका कारण आफूहरू यो देशको नागरिक नै होइन भन्ने भावना मधेशीहरूमा देखिन थालेको छ । त्यसैले काठमाडौंले दृष्टिदोष सुधार गर्दै अघि बढ्नुपर्छ । अब राज्यले मधेशीका समस्या बुझेन भने यो देशके लागि दुर्भाग्य हुनेछ । 

० मधेश आन्दोलन, नाकाबन्दी र नयाँ सरकारको गठनमध्ये राज्य र प्रमुख तीन दलको प्राथमिकताको विषय के बनेको महसुस गर्नुभएको छ ? 

— त्यो प्रष्ट रूपमा देखिएको छ नि । उनीहरूको पहिलो प्राथमिकता त सरकार नै रहेको छ । मधेश जलिरहेको छ । साम्प्रादियक सद्भावना खल्बलिने खतरा पनि उत्तिकै बढेको छ । ठूला दलका शीर्ष नेताहरूको व्यवहारमा परिवर्तन आवश्यक छ । यी नेताहरूले मधेश आन्दोलनलाई गुन्डाहरूले गर्ने होहल्लाको संज्ञासमेत दिने गरेका छन् । त्यसैले अब पनि उनीहरूको सोचमा परिवर्तन आएन भने समस्या समाधान हुँदैन । 

० मानसिकता परिवर्तन नभएसम्म यो समस्या रहिरहने भयो त ?

— उनीहरूले मानसिकता परिवर्तन गर्नै पर्छ । यसका साथै उनीहरूले आफ्नो कार्यशैलीमा परिवर्तन ल्याउनुपर्छ । मधेशलाई विदेशी अनुभूति गराउने कार्य राज्यबाट भइरहेको छ । निश्चित रूपमा यो हाम्रो लागि एकदमै दुखदायी कुरा हो । 

० मधेशी मोर्चाको वार्ता टोलीमा महिलाको प्रतिनिधित्व भएन नि ?

— निश्चित रूपमा महिलाको पनि प्रतिनिधित्व हुनु पर्ने थियो । यो त पार्टीले निर्णय लिने कुरा हो । वार्ता टोलीमा महिलाको पनि प्रतिनिधित्व हुँदा राम्रो हुन्थ्यो । 

० वार्ता टोलीहरू कत्तिको अधिकार सम्पन्न छन् त ?

— वार्ता टोलीको काम मध्यस्तकर्ताको हो । महेश आचार्य प्रधानमन्त्रीको नजिकका हुनुहुन्छ । त्यस्तै, अग्नि खरेलजी केपी ओलीको खास व्यक्ति हुुनुहुन्छ । त्यसैगरी, नारायणकाजी श्रेष्ठ पुष्पकमल दाहालको विचारको प्रतिनिधित्व गरिरहनुभएको छ । हामीहरू पनि आ–आफ्ना पार्टीका विचारलाई प्रतिनिधित्व गरिरहेका छौ । र, जहाँसम्म मलाई लाग्छ, उनीहरू तीन शीर्ष नेताहरूकै प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन् । 

० सरकारले संविधान संशोधनका लागि संसद सचिवालयमा प्रस्ताव दर्ता गराएको छ । यसमा के भन्नुहुन्छ ?

— सरकारले थालेको संविधान संशोधनको प्रक्रियाले राज्यले आफै महसुस गरेको छ कि हालै ल्याइएको संविधान अपूरो छ । यो संविधान पेलेर ल्याएको कुरा राज्य र तीन दलले महसुस गरेका छन् । यसरी पेलेर ल्याइएको संविधानलाई उत्पीडित वर्गले स्वीकार गरेन भन्ने कुरा राज्यले बुझेको छ । झण्डै चार दर्जन मधेशीले शहादत दिएपछि उनीहरूको दिमागमा संविधान संशोधन गर्नुपर्नै कुरा आयो । हामीसँग वार्ता नै नगरी दुई प्रदश बनाइदियो भने स्वीकार गछौं भनेर पहिलादेखि नै भन्दै आएका छौं । 

० आन्दोलनको डेढ महिनापछि बल्ल वार्ता सुरू भएको छ । जारी वार्ताबाट समस्या समाधान हुन्छ भन्ने कुरामा मधेशी जनता विश्वस्त हुन सक्ने अवस्था छ ? 

— मधेशी जनता ठगिने काम हुँदैन । यस्तो काम हामी हुन दिँदैनौं । अधिकार सुनिश्चितताबाट वञ्चित हुनुपर्ने काम कुनै पनि अवस्थामा हुँदैन । 

० कागजमा सीमित हुने सम्झौता गर्नु हुन्न नि ?

— होइन । हामी मधेशी जनतालाई अधिकार दिने काम मात्र गर्र्छौ । मधेशीको स्वायत्त मधेश प्रदेशको आकांक्षाअनुसार नै हामी अगाडि बढ्छौं । 

० त्यसो भए, आन्दोलन लम्बिने सम्भावना छ ?

— अब राज्यले नटेरेपछि आन्दोलन लम्बिन सक्छ । विभेदमा पारिएका समुदाय अधिकारका लागि लडिरहेका छन् । आफ्नो अधिकारका लागि एक–दुई महिना दुःख भोग्न मधेशी जनता तयार हुुनुपर्छ । दोश्रो दर्जाको नागरिकबाट पहिलो दर्जाको नागरिक बन्न कष्ट भोग्नुपर्छ । जसरी मधेशीहरू अपमानित भइरहेका छन् । यो अपमानभन्दा दुई–चार महिनाको दुःख थोरै छ । 

० नाकाबन्दीको नाममा भइरहेको भारतविरोध गतिविधिले दुई देशबीचको सम्बन्धमा कस्तो असर परेको छ ? 

— पक्कै पनि असर पारेको छ । नेपाल र भारतबीच सदियौंदेखिको सम्बन्ध बिगार्न केही व्यक्ति लागिपरेका छन् । तर, यिनीहरूको षड्यन्त्र सफल हुँदैन । नाकाबन्दी हामीले गरेका छौं, तर भारतलाई बद्नाम गर्ने कार्य भइरहेको छ । प्रकाशित मिति : २०७२ असोज २२ गते शुक्रबार । (मधेशवाणीका लागि अजय साह शिवालीले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश ।)

Read 423 times

Leave a comment

 

 

« April 2017 »
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

                                                                                                                         yatradaily Pvt.Ltd        www.yatradaily.com,

                                                                                                      Birgunj, Ranighat 14  , This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.   ,  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

This website has been visited hit counter times from October 19, 2012